طنین موسیقی ایرانی در دل یونان

امسال نیز سه ناشر از ایران از جمله انجمن موسیقی، نشر هرمس و هفت اقلیم در نمایشگاه موسیقی ومکس که با حضور ناشرانی از سراسر دنیا در یونان برگزار شد، حضور یافتند و با عرضه موسیقی ایرانی نوای این هنر را به گوش هنردوستان غیرایرانی ‌رساندند. رامین صدیقی، مدیر نشر هرمس که از اولین دوره این نمایشگاه حضور داشته در باره نمایشگاه موسیقی ومکس که یکی از معتبرترین نمایشگاهای موسیقی جهان است، می‌گوید: نمایشگاه‌های اینچنینی شاید با تعابیر ما از نمایشگاه متفاوت باشد، چرا که این نمایشگاه بیشتر پاتوقی برای برقراری ارتباط است و اتفاقات اقتصادی بعد از نمایشگاه صورت می‌گیرد. همه دست‌اندرکاران موسیقی شامل روسای انجمن‌های موسیقی، مدیران، ناشران و هنرمندان بزرگ دنیا در این نمایشگاه شرکت می‌کنند و به تبادل اطلاعات با هم می‌پردازند.

صدیقی که 12 دوره در نمایشگاه موسیقی ومکس شرکت کرده، ادامه می‌دهد: در این نمایشگاه ارتباط بیشتری بین هنرمندان ایجاد می‌شود و ایده‌هایی نیز ارائه و محصولات موسیقی معرفی می‌شوند البته همه اتفاقات در روزهای برگزاری این نمایشگاه رخ نمی‌دهد، چرا که این جریان هنری فرصتی برای آشنایی است و اتفاقات بزرگ‌تر بعد از آن و البته به‌واسطه حضور در این نمایشگاه صورت می‌گیرد.

علی ترابی، مدیرعامل انجمن موسیقی ایران که در این دوره به عنوان نماینده موسیقی ایران حاضر شده و آثار منتشر شده انجمن موسیقی و دیگر ناشران را به این نمایشگاه برده نیز در این باره می‌گوید: حضور در این نمایشگاه‌ها می‌تواند ما را از یکسری توقعات موسیقی خودمان جدا کند و واقع‌بینی بیشتری به ما دهد. تجربه کشورهای مختلف هم می‌تواند برای ما مفید باشد از سویی کشورهایی داریم که موسیقی جدی‌شان یا موسیقی‌های قدیمی و قومی‌شان بسته مانده و دایره مخاطبشان کم است، ولی از سویی دیگر کشوری همانند هند را داریم که با توجه به تمهیداتی که اندیشیدند، موفق شدند موسیقی خودشان را جهانی کنند و مخاطب فراتری داشته باشند.

وی ادامه می‌دهد: یکی از مواردی که با حضور در چند دوره نمایشگاه‌های جهانی موسیقی همچون میدم و... تجربه کردم این بود که موسیقی در همه جای دنیا تقریبا تاثیرات مشابهی بر جامعه می‌گذارد و البته از جامعه تاثیر هم می‌پذیرد. این‌که ما انتظار داشته باشیم در کشور ما موسیقی یک خط جدایی را پیش بگیرد و گونه‌های خاصی از موسیقی را رواج دهیم و محدودیت غیر متعارف داشته باشیم، واقع بینانه نیست.

حضور در هر اتفاق هنری در کنار ترویج فرهنگ و هنر کشور می‌تواند دستاوردهایی نیز به همراه داشته باشد به طوری که مدیر نشر هرمس با اشاره به دستاوردهای حضورش در این نمایشگاه می‌گوید: آلبوم «به تماشای آب‌های سپید» ماحصل نمایشگاه موسیقی ومکس است، چرا که من در یکی از دوره‌های این نمایشگاه با ژیوان کاسپاریان آشنا شدم که نتیجه این آشنایی خلق این اثر شد. همچنین ما توانستیم در دورهای قبلی این نمایشگاه امکان توزیع محصولاتمان را در کشورهایی چون ترکیه، یونان و فرانسه به دست آوریم.

وی می‌افزاید: به نظر من همه ناشران می‌توانند در این اتفاق بزرگ موسیقایی طرفین تجاری خود را در کشورهایی که تمایل انتشار آثارشان را دارند، پیدا کنند و به توزیع آثار موسیقی ایرانی بپردازند.

هم‌اکنون نشر موسیقی در ایران با مشکلات و معضلاتی همراه است به گونه‌ای که بسیاری از ناشران این وضع را به دلیل رعایت نکردن قانون کپی‌رایت ناامید‌کننده می‌دانند، اما در این بازار نامناسب نشر موسیقی شاید حضور ناشران ایرانی در چنین نمایشگاه‌های بین‌المللی مرهمی باشد بر این وضع. رامین صدیقی نیز این حضور را بی‌تاثیر نمی‌داند و می‌گوید: فکر می‌کنم باید فعالیت دست‌اندرکاران موسیقی در ایران برای حضور در این نمایشگاه بیشتر باشد به گونه‌ای که در زمان برگزاری هم با دست پر بروند و هم این‌که هنرمندان بیشتری برای اجرا باشند؛ چرا که در سال‌های گذشته هنرمندانی چون کیهان کلهر، شمیرانی، شنبه‌زاده و گروه نیاز اجرا داشتند و امسال تنها گروه لیان معرف موسیقی ایران در این نمایشگاه بود و این در حالی است که کشورهای دیگر در این زمینه پررنگ‌تر ظاهر می‌شوند؛ البته تمام این موارد نشان از این دارد که ما در معرفی هنرمندانمان و نیز مکاتبات موسیقایی ضعیف عمل می‌کنیم.

مدیر نشر هرمس یادآور می‌شود که کشورهای اروپایی در طول سال با تشکیلات فعالی که دارند آثاری را به منظور معرفی در این نمایشگاه جمع‌آوری می‌کنند به طوری که در زمان برگزاری با یک مجموعه قابل توجهی حضور پیدا می‌کنند که البته گاهی با چند کشور یک غرفه مشترک برپا و آثار چند هنرمند را معرفی می‌کنند. همچنین با دسته‌بندی زمان آزاد هنرمندان کشورشان، برای برگزاری کنسرت آنها در دیگر کشورها از طریق این نمایشگاه اطلاع‌رسانی می‌کنند. همه این موارد باعث اتفاقات گسترده در زمینه موسیقی‌شان می‌شود و این در حالی است که در ایران این اتفاقات کمتر رخ می‌دهد.

صدیقی که در نمایشگاه‌های موسیقی بین‌المللی حضور داشته، معتقد است ناشران بخش خصوصی باید دیدگاهی فراتر از مرزها داشته باشند. متاسفانه ما نگاهی به بازار خارج از ایران نداریم و اگر هم داشته باشیم توقع داریم زود به بار بنشیند. وی ادامه می‌دهد: برخی دوستان ما در دوره‌های قبلی این نمایشگاه حضور داشتند، اما به دلیل دست‌نیافتن به مقصود خود در کوتاه‌مدت دیگر به این نمایشگاه نیامدند در حالی که اولین تجربه همکاری من و قرارداد بستن من با یک شرکت خارجی چهار سال بعد از اولین حضورم اتفاق افتاد. من معتقدم کار در عرصه بین‌المللی صبوری و تلاش می‌خواهد که متاسفانه برخی دوستان ما صبوری لازم را ندارند.

امسال در نمایشگاه موسیقی ومکس تنها یک گروه محلی لیان از ایران به معرفی گوشه‌ای از موسیقی بومی ایران پرداخت و این در حالی است که ایران سرشار از موسیقی‌های بومی است که برای هر مخاطب غیرایرانی جذاب است.

ترابی در این باره می‌گوید: در همه جای دنیا موسیقی محلی با محدودیت جدی مخاطب مواجه است به نوعی که برای جذب مخاطب بیشتر به موسیقی‌های تلفیقی رو آورده‌اند. با توجه به تجربه حضورمان در نمایشگاه‌های موسیقی انتظار داریم روزی ذائقه جامعه به سمتی بچرخد که از موسیقی پاپ فاصله بگیرد و به محلی گرایش داشته باشد.

وی ادامه می‌دهد: موسیقی پاپ غیرجدی و موسیقی سبک البته به لحاظ شنیداری، وجه قالب موسیقی دنیاست و این‌که ما نگران این باشیم در جامعه ما روزبه‌روز این موسیقی ریشه پیدا می‌کند به نظرم خیلی نگرانی جدیدی نیست. ما به عنوان نهادهای موسیقی اگر بتوانیم از آن بخشی از موسیقی که مخاطب کمتری دارد و نمی‌تواند روی پای خود بایستد حمایت کنیم و نیز مقابله سلبی با موسیقی پاپ داشته و محدودیت‌هایی با این امید ایجاد شود که دیگر گونه‌های موسیقی رشد داشته باشند، شاید نتیجه بخش نباشد. به نظر من گرفتن فضا از موسیقی پاپ و دادن به غیر پاپ برای کم‌کردن مخاطب این نوع موسیقی شاید به این ختم شود که موسیقی پاپ به سمت جذب مخاطب بیشتری برود و دیگر موسیقی‌ها بیشتر دچار آسیب شود و برخلاف آن هدفگذاری و برنامه‌ریزی که برای محدودیت موسیقی پاپ ایجاد شده شاید ضربه نهایی به موسیقی نواحی و کلاسیک باشد.

نمایشگاه موسیقی ومکس از 26 تا 30 مهر در شهر تسالونیکی یونان برپا شد.

سحر طاعتی / جام‌جم