وقتی خانه محل کار است

کسانی که از مشاغل خانگی نان می‌خورند، مهجور هستند. نه حق و حقوق تعریف شده‌ای دارند و نه بیمه و بازنشستگی، در حالی که قدمت این مشاغل زیادتر از آن چیزی است که به ذهن می‌رسد و صاحبان اصلی آن را زنان تشکیل می‌دهند.

در ایران، سال‌های دور مشاغل خانگی در حد خشک کردن سبزیجات، تهیه انواع ترشی و مربا و خیاطی و آرایشگری در منزل محدود بود، ولی امروزه این مشاغل تنوع و توسعه بیشتری دارند.

معلم خصوصی، خدمات مشتریان به صورت تلفنی، ترجمه، عروسک‌سازی، فروش پوشاک و لوازم خانه در منزل و خیلی کارهای دیگر با همین تعریف انجام می‌شود که اتفاقا مفید و ارزشمند محسوب می‌شود.

از طرفی تجربه کشورهایی مثل چین نشان می‌دهد مشاغل خانگی می‌تواند وارد بخش صنعت نیز شود. در کشورهای جنوب‌شرق آسیا اکنون بخشی از مونتاژ تولیدات صنعتی مانند تلویزیون در خانه‌ها و از سوی زنان صورت می‌گیرد.

بر اساس این الگو و با توجه به افزایش حضور زنان ایرانی در دانشگاه‌ها و حرفه‌های مختلف، ظرفیت توسعه مشاغل خانگی در حوزه صنعت می‌تواند به تجربه‌ای موفق تبدیل شود البته چندی پیش وزیر تعاون و کار با اشاره به ستاد ساماندهی حمایت از مشاغل خانگی، از تعریف و تدوین، 214 شغل به عنوان مشاغل خانگی خبر داده و تاکید کرده بود که طبق ماده 30 قانون حمایت از مشاغل خانگی، شهرداری‌ها موظفند نسبت به پیش‌بینی مکان‌های مناسب برای عرضه کالاهای خانگی اقدام کنند، اما متاسفانه این برنامه‌ها معمولا روی کاغذ اجرا می‌شود.

معاون سرمایه‌های اجتماعی مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز از برگزاری جشنواره مشاغل خانوادگی در سه استان کشور خبر داده است.

به گفته او قرار است خانواده‌هایی که موفق به تبدیل کردن یک ایده فناورانه به محصول شده‌ و آن را به بازار عرضه کرده‌اند، شناسایی شوند و در یک جشنواره و نمایشگاه ایده‌های آنان مطرح و پس از آن خانواده‌ها به عنوان الگوهایی در عرصه اشتغال خانوادگی معرفی شوند.

با وجود این می‌توان امیدوار بود که مشاغل خانگی در ایران جدی‌تر از قبل دیده شود تا از یک سو بیکاری کمتر شود و از سوی دیگر استقبال از این مشاغل افزایش یابد.

آوید طالبیان - گروه جامعه