بیداد بی‌آبی درخوزستان

جاری‌شدن رودخانه کرخه در کنار شهر «حمیدیه» باعث‌شده مزارع کشاورزی همواره با آب فراوان این رودخانه پرآب، سیرهکتار آب باشند و کسی تاکنون به یاد ندارد که زمینی به علت بی‌آبی در این شهر بدون کشت مانده باشد، ولی امسال قرار است 17 هزار زمین کشاورزی این منطقه لم‌یزرع شود، زیرا آبی که از یک کانال به بخش عمده‌ای از زمین‌های حمیدیه می‌رسد، توان رساندن آب به زمین‌های پایین دست را ندارد. این در حالی است که دور تا دور این شهر را آب فراگرفته است و به صورت طبیعی نباید هیچ زمینی، کمبود یا نبود آب داشته باشد، اما طرح‌های غیرکارشناسی آب در وزارت نیرو و سدسازی‌های بی‌مورد، خشکی این مزارع حاصلخیز و بیکاری کشاورزان منطقه را رقم زده است؛ بخشدار حمیدیه نیز چندی پیش با اعلام نگرانی شدید خود از وضع موجود در این شهر، خواستار رسیدگی فوری و رساندن آب به کشاورزان شد.

حاجیان طی نامه‌ای به فرمانداری اهواز گفته بود: متاسفانه امسال و قبل از برداشت محصول، مدیریت آب مرکز بدون ملاحظه منطقه و این لحاظ مردم از طریق کشت محصولات خود در فصل‌های مختلف امرار معاش می‌کنند، اعلام کرد که کشت هر نوع محصول ممنوع است و بر همین اساس، مبادرت به قطع آب و عدم رهاسازی آب از مبادی ورودی ( کانال‌های آبرسانی احداثی در پایین دست کرخه) کرد،‌ به طوری که اکنون تامین آب شرب نیز با مشکل مواجه شده است. وی با بیان این‌که اکنون منطقه از این لحاظ در وضع بحرانی به سر می‌برد و لازم است هر طور شده راهکاری اتحاذ کرد، افزود: در غیر این صورت بروز هر گونه مشکل باعث بیکاری، مهاجرت به شهرها و تشدید حاشیه نشینی در کلانشهر اهواز، پایین آمدن تولیدات محصولات کشاورزی، دامی و شیلات می‌شود.

زایر جاسم، کشاورز شصت و سه ساله اهل حمیدیه در این باره به مهر می‌گوید: زمانی در روستاهای مسیر طراح و رمسه کسی دغدغه آب نداشت و پدرانمان در این زمین‌ها بهترین محصولات کشاورزی ایران را تولید و وارد بازار می‌کردند. قبلا کانالی وجود نداشت و نهرهای دست ساز همیشه آب را به زمین‌های کشاورزی می‌رساند.

وی می‌افزاید: اما امسال آب کانال آنقدر کم شده که هشت روستای پایین دست کانال که چند هزار هکتار زمین کشاورزی مرغوب دارد با بی‌آبی مواجه شده و به همین دلیل امسال کسی زمینش را برای کشاورزی شخم نزده است.

جاسم با بیان این‌که امسال بارندگی از سال‌های قبل بهتر بود و نباید با کمبود آب مواجه می‌شدیم، خاطرنشان می‌کند: در ابتدای کانال، آب وجود دارد که البته هفته‌ای یک بار آب در آن جاری می‌شود، ولی این آب به علت کم بودن به روستاهای بعدی نمی‌رسد؛ در حالی که زمانی همین کانال تا آخرین روستا آب می‌رساند.

نماینده مردم شوش و عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در این باره به جام‌جم می‌گوید: متاسفانه آبگیری سد سیمره ایلام موجب تشدید کم‌آبی رودخانه کرخه و محرومیت تمام کشاورزان از کشت تابستانه شده است.

سید رضی نوری با بیان این‌که هدف از ساخت و راه‌اندازی این سد فقط تولید برق بود، می‌افزاید: اما در یک اقدام کاملا غیرقانونی از آب آن نیز برای مصارف کشاورزی مناطق اطراف سد نیز استفاده شد،‌ مساله‌ای که باعث کم‌آبی کرخه و نابودی کشاورزی خوزستان و وارد آمدن خسارات میلیاردی شده است.

وی با بیان این‌که نه تنها منطقه حمیدیه که کل مناطق و مزارع اطراف کرخه با کم‌آبی شدید مواجه شده است، تصریح می‌کند: اکنون به دلیل کم‌آبی،‌ کشاورزی در حوزه کرخه ممنوع اعلام شده، مساله‌ای که به معیشت و زندگی مردم این مناطق که به کشاورزی وابسته است، آسیب زیادی وارد کرده است.

نوری با بیان این‌که نمایندگان استان خوزستان با حساسیت خاصی پیگیر این مساله و رفع این مشکل هستند و آن را با وزیر نیرو در میان گذاشته‌اند، می‌گوید: به همین منظور وزیر نیرو فردا (پنجشنبه) به خوزستان سفر خواهد کرد تا این مساله را از نزدیک بررسی کند.

در روستاهای انتهای کانال، وضع بشدت تاثربرانگیز است. کانال انتقال آب ‌خشک می‌شود و قطره آبی برای آبیاری زمین‌های تشنه کشاورزی مردم وجود ندارد. بوته‌های بامیه (غذای محبوب مردم جنوب) که مردم منطقه علاقه فراوانی به کشت آن دارند خشک‌شده و ثمر نداده است. زمین‌ها بایر مانده و هیچ کشاورزی در آنها دیده نمی‌شود. این در حالی‌ است که به گفته اهالی سال قبل در چنین ایامی شور و نشاط عجیبی بین مردم حاکم بود و این زمین‌ها پر از مردان و زنانی بود که زمین‌های خود را برای کشت پاییزه آماده می‌کردند، ولی امسال هیچ آبی به این زمین‌ها نرسیده است.

سلمان بوعذار از اهالی روستای طراح با اشاره به خانه‌های خالی از سکنه منطقه می‌گوید: مردم اغلب روستاهای این مسیر به علت نبود آب کشاورزی، در حال اسباب‌کشی و رفتن به شهر هستند؛ چون تنها شغل مردم این منطقه کشاورزی است و بدون آن اینجا محکوم به مرگ و نیستی هستند.

وی می‌افزاید: چند مرغداری و مزرعه پرورش ماهی نیز در این منطقه وجود داشت که همه آنها به علت نبود آب تعطیل شد و مالکان آنها با وام‌های سنگین بدون پرداخت مواجه شده‌اند و روزبه روز به علت جرایم بانکی، در حال بدهکارترشدن هستند. حتی کسی حاضر نیست به آنها پولی قرض دهد چون در این شرایط کسی به کشاورز برای بازگشت پول اعتماد نمی‌کند.

حاج سلمان با بیان این‌که حالا که آب کشاورزی به اهالی این مسیر نمی‌دهند لااقل آب شرب بدهند تا مردم تشنگی خودشان را برطرف کنند، تاکید می‌کند: مردم توان خرید آب ندارند چون هزینه بالایی برای آنها دارد و در این شرایط اغلب مردم منطقه به علت نداشتن کشت محصول، از نظر مالی در تنگنا هستند.

مجید براجعه که یکی از اهالی روستای عباس یالس در آخرین خط کانال است، در مورد شرایط کنونی منطقه می‌گوید: ما چیزی از دولت نمی‌خواهیم، فقط آب کشاورزی‌مان تامین شود برای ما کافی است. اینجا درخت زیتون کاشته بودیم که نابود شد. پرورش زنبور عسل داشتیم که از درخت‌های انگور استفاده می‌کردند،‌ آنها هم به علت بی‌آبی و از بین رفتن درختان انگور مردند و به همین دلیل کندوها را جمع کردیم.

این کشاورز می‌افزاید: خسارت فراوانی به ما وارد شده و ما انتظار داریم دولت به حرمت ایثارگری مردم برای حفظ این خاک از تعدی دشمن، آب مورد نیاز کشاورزی را به ما برساند.

در روستای «عباس یالس2» آب شرب هم وجود ندارد و مردم با حفر چاه آب خود را تامین می‌کنند که به گفته اهالی آب چاه‌ها هم شور شده و استحمام مردم با این آب باعث برور برخی بیماری‌های پوستی در آن و خارش شدید شده است.

در انتهای کانال برخی روستاییان هم از آب‌های راکدمانده و تبدیل به لجن‌شده برای استفاده برای شست‌وشو و استحمام استفاده می‌کنند که دیدن دخترانی که با ظروفی در دست از این آب‌ها می‌برند، آبی که حتی نگاه کردن به آنها هم حال آدم را خراب می‌کند.

گفتنی است تلاش خبرنگار جام‌جم برای برقراری تماس با فرمانداری اهواز و گفت‌وگو درباره وضع منطقه حمیدیه تا آخرین لحظات چاپ روزنامه، به جایی نرسید.