چالشهای کرزای
شمارش آراء انتخاباتی در افغانستان نشان از پیشی گرفتن حامد کرزای در انتخابات ریاست جمهوری این کشور دارد.
همچنان که از قبل پیش بینی می شد ، کرزای که بعد از تصمیم امریکا برای سرنگونی رژیم طالبان به چهره روز مبدل شد و میداندار اصلی صحنه سیاسی افغانستان گردید، به عنوان فرد پیروز انتخابات ریاست جمهوری این کشور معرفی خواهد شد. با این حال ، باید پرسید اینک بعد از برگزاری نخستین انتخابات این کشور ، آیا تغییر بنیادی در اوضاع افغانستان ایجاد خواهد شد یا نه و انتخاب کرزای چه کمکی به بهبود وضع مردم این کشور محنت زده خواهد کرد؛ واقعیت این است افغانستان پس از سرنگونی طالبان ، کمتر مورد توجه محافل جهانی بویژه امریکا قرار گرفت و بعلاوه این که کمک دولتهای غربی به این کشور ، عمدتا از منظر نظامی و امنیتی و به منظور سرکوبی مخالفان و مهمتر از آن ، فراهم کردن زمینه مناسب برای تکمیل حلقه محاصره بن لادن و همدستانش و دستگیری آنان ، صورت می گیرد. افزون بر این ، قصد امریکا از ایجاد پایگاه های نظامی در این کشور در مرحله بعد از استقرار آرامش و ثبات در این کشور ، یکی از دلایل اصلی توجه واشنگتن به تحولات سیاسی افغانستان است . از این رو ، کرزای اینک در مرحله جدید زمامداری خود با چالشهای متعدد و دردسرسازی روبه روست . نخست این که وی هنوز با معضل امنیتی گسترده ای به نام طالبان مواجه است که هنوز از توانایی لازم برای وحشت آفرینی در کابل و همچنین اطراف پایگاه های محل استقرار نیروهای خارجی برخوردارند. این نیروها ، علی رغم عملیات سنگین نظامی و برخورداری از توان قابل ملاحظه ، موفق به قلع و قمع کامل باقیمانده طرفداران گروه طالبان نشدند و امنیت در سطح افغانستان ، بجز در محدوده پایتخت آن ، به صورت کامل ، مستقر نیست . از طرفی ، کرزای نیاز به ارائه راهکارهای تازه ای برای متقاعد کردن جامعه جهانی به ادامه کمکهایش برای نوسازی سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی این کشور و بازسازی خرابه هایش ، دارد. چه بسا رای بالایی که کرزای در انتخابات نسبت به رقبای خود آورده است ، دلیل بر این امر باشد که مردم وی را چهره مناسبی برای دریافت کمکهای خارجیان تلقی کرده و یا این که چنین شایع کرده اند که رای ندادن به کرزای ، مساوی با از دست دادن کمکهای خارجی خواهد بود. هر چه هست ، کرزای ، چهره مورد قبول و حمایت امریکا و متحدان غربی اش است و با توجه به وجود هماهنگی میان وی و فرستاده واشنگتن در کابل (زلمی خلیل زاد) به نظر نمی رسد وی در رویه قبلی اش به لحاظ حفظ این هماهنگی و تداوم آن ، تغییری ایجاد کند. کرزای در این فصل جدید، خواهد کوشید از طریق دست زدن به مانورهای سیاسی ، قدرت حکومت مرکزی را بر ولایات افغانستان بسط و توسعه دهد. چنان که وی با استفاده از اختلاف درونی میان فرماندهان در استان هرات ، اسماعیل خان ، چهره مبارزاتی معروف افغان ها را بر کنار کرد و استاندار موردنظر خود را بر آن گماشت . از طرفی ، تعیین و تنظیم نوع ارتباط با مجاهدین افغانی بویژه طرفداران احمدشاه مسعود و دوستم در شمال و اجابت تقاضاهای آنان مبنی بر حرمت گذاشتن به سابقه جهادی مبارزان ضدکمونیست و ضدطالبان ، از چالشهایی است که کرزای با آن مواجه است . هرچند ربانی به عنوان شخصیت مبرز جهادی ، حمایت خود را از کرزای اعلام کرده بود اما باید دید آیا کرزای ، چنین حمایت هایی را با انتخاب وزرایی از جناح ربانی در کابینه اش پاسخ خواهد گفت و به علاوه طرز تعامل وی با شخصیت هایی چون یونس قانونی رقیب انتخاباتی وی و عبدالرشید دوستم و اسماعیل خان و شمار دیگری از شخصیت های جهادی افغانستان چگونه خواهد بود. بعلاوه این که این سوال مطرح است که آیا کرزای تلاش خواهد کرد اندکی از تحرکات فرستاده امریکا بکاهد و به مردم افغان اجازه دهد تا راه مستقلی را برای اعمال حاکمیت ملی خود بپیمایند؛ آینده نزدیک ، پاسخ این گونه پرسشها را روشن خواهد کرد.
گفت و گو
