فرکانس شب‌زنده‌داری

 علاوه بر نوع برنامه، نویسنده یک برنامه رادیویی باید توانایی‌ها و علایق مجری را بداند و در عین حال وقتی قرار است مطلب خوانده شود و سرعتی را که مجری می‌تواند در خواندن مطلب داشته باشد باید در نظر بگیرد. نویسنده با حساسیت باید همه زوایا را مدنظر گرفته تا بتواند متناسب با برنامه، موضوع و حجم مطلب را تعیین کند. همه انسان‌ها حالت بیولوژیک جسمی و روحی دارند مثلا مردم صبح که از خواب بیدار می‌شوند یک خلق و خو، عصرها یک رفتار و شب‌ها حال و هوای متفاوتی دارند. یک نویسنده رادیو کسی است که بتواند این حس مخاطب را دریابد و متناسب با آن برنامه‌ریزی کند. به طور مثال در صبح، روز تازه شروع می‌شود، حرکت زندگی در صبح بیشتر و فضا روشن است، مردم با شتاب در حال رفت و آمد هستند و خیابان‌ها پر از ازدحام است، در حالی که شب این ویژگی‌ها را ندارد. در صبح، دیگر شنونده ما وقت کافی ندارد که بنشیند و با خیال راحت به برنامه گوش دهد، بنابراین بهتر است پیام برنامه مفید باشد و اطلاعات کوتاه و سریع به مخاطب انتقال داده شود، در حالی که در برنامه‌های شبانگاهی چون وقت شنونده بیشتر است اصولا مطالب ادبی، تاریخی، هنری و غیره مطرح می‌شود و حجم مطالب هم بیشتر و طولانی‌تر است. شب با القای فضای آرامش‌بخش می‌طلبد مطالب با سرعت کمتری بیان شود، چون مخاطب زمان کافی برای شنیدن مطالب دارد. سبک نوشته به نویسنده بستگی دارد. یعنی هر نویسنده رادیو می‌تواند سبک خودش را داشته باشد چنان‌که گویندگان رادیو که بر حضور ذهن خودشان متکی هستند نیز سبک و سیاق خودشان را دارند. ولی کلیاتی هست که نویسنده برنامه‌های شبانه باید آن را رعایت کند. در برنامه شبانه حجم مطلب می‌تواند بیشتر از 5‌/‌1 تا 2 صفحه باشد یا اگر شما متکی بر گفتار هستید می‌توانید 7 الی 8 دقیقه با شنونده ارتباط برقرار یا صحبت کنید. ولی کمترین کاری که ما در صبح می‌کنیم این است که گفتار را کوتاه کنیم تا بیشتر متکی بر اطلاع‌رسانی و یادآوری باشد. در شب درست مثل یک‌شب‌نشینی، برنامه‌ساز می‌تواند از مطالب طولانی‌تر استفاده کند و با دست باز از موضوعات مختلفی سود بجوید.

رادیو با حس و علاقه شما در ارتباط است. در برنامه‌سازی رادیویی، فرد حس، علاقه، دوستی و هنر خویش را در میان می‌گذارد. کارگردانی برای برنامه‌سازی رادیویی شغل نیست. در واقع از خود سرمایه گذاشتن و علایق را پروراندن است و اگر در کسی هنری هست، هنر خود را ارائه دادن است. وقتی مطلبی را برای برنامه رادیویی می‌نویسم علاوه بر مابه ازای اقتصادی‌اش لذتی را بر روح و جان من جاری می‌سازد که نمی‌شود با چیز دیگری عوض کرد. برنامه رادیویی ساختن یک کار هنری است و باعث وابستگی بین شغل و فرد می‌شود، یعنی اگر مبنای روحی، عاطفی و علاقه در کار باشد آن شغل به یکی از وابستگان فرد تبدیل می‌شود.

داوود جمشیدی