تصمیمی با اما و اگر بسیار

از سوی دیگر، گرچه لغو روادید برخی کشورها، شمار گردشگران ورودی به کشور را تا حدی افزایش می‌دهد، اما خوش‌بینی رییس سازمان گردشگری در این باره زیاده از حد است.

در انتظار 620 هزار گردشگر

سید حسن موسوی، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری دیروز در نخستین نشست شورای مشورتی گردشگری ایران اعلام کرد کارشناسان سازمانش پیش‌بینی کرده‌اند اگر طرح لغو روادید عملی شود، هر ماه 620 هزار گردشگر به کشور می‌آیند و این یعنی هر یک از این 60 کشور باید به طور متوسط بیش از 10هزار مسافر را ماهانه به ایران بفرستند که بعید به نظر می‌رسد با شرایط کنونی کشورمان، رسیدن به چنین آماری ممکن باشد، چرا که متولیان گردشگری در ایران هزینه‌ای صرف تبلیغات گردشگری در کشورهای دیگر نمی‌کنند و حتی توانایی شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری برای شناساندن جاذبه‌های گردشگری کشورمان به مردم دنیا ندارند.

این ادعا را که عملکرد ایران برای معرفی جاذبه‌های گردشگری‌اش ضعیف است، پای بدبینی یا منفی نگری نگذارید. اینها حرف‌های همان رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است که کمتر از یک ماه پیش گفته بود سازمانش ابزار لازم را برای شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری ندارد.

پای ایران در تبلیغات گردشگری می‌لنگد؟ پاسخ این پرسش را سید هادی شیرازی، دبیر جامعه تورگردان‌ها با خنده می‌دهد «ایران تبلیغاتی در کشورهای دیگر ندارد که پایش بلنگد!»

او توضیح می‌دهد که حتی اگر فرض کنیم لغو روادید واقعا برای 60 کشور رخ بدهد کشور ما برای بسیاری از مردم دنیا به دلیل تبلیغات ضعیف در حوزه گردشگری هنوز ناشناخته است و ما نتوانسته‌ایم خود را به عنوان مقصدی امن و مناسب برای سفر به آنها بشناسانیم.

دبیر جامعه تورگردان‌ها در این باره مثال می‌زند: «ما روادید مسافران ترکیه را لغو کرده‌ایم اما مقصد سفر مسافران ترک نشده‌ایم، چون هنوز برایشان ناشناخته هستیم.»

تا به حال در فصل‌های اوج سفر، به یکی از استان‌های پرگردشگر سفر کرده‌اید؟ اگر پاسختان مثبت است پس حتما چادرهای برپاشده خانواده‌ها را نه فقط در طبیعت، بلکه در کوچه‌ها و خیابان‌ها شهر مقصد دیده‌اید.

دلیل چادرنشینی این مسافران، آن طور که هتل‌دارها می‌گویند فقط گرانی هتل‌ها نیست. بلکه در هر فصل پر سفر، هتل‌ها بسرعت از مسافرانی که دستشان به جیبشان می‌رسد، پر می‌شود و بعد مسافرانی که نتوانسته‌اند در هتل‌ها و مسافرخانه‌ها جایی پیدا کنند، چادرنشین‌هایی می‌شوند که در برخی استان‌ها حتی از ساده‌ترین امکانات مانند سرویس بهداشتی و ... هم محروم می‌مانند.

حالا این اطلاعات را بگذارید کنار رویای لغو روادید 60 کشور و ببینید آیا ممکن است در شرایطی که ما نمی‌توانیم حتی به گردشگران داخلی در فصل‌های پر سفر، خدمات ارائه کنیم از 620 هزار گردشگری که موسوی می‌گوید قرار است هر ماه به کشورمان بیایند، پذیرایی کنیم؟

این تحلیل را شیرازی هم قبول دارد که می‌گوید «اول باید برادری‌مان را ثابت کنیم بعد گردشگر بپذیریم» و اضافه می‌کند تغییر و تحولی که قرار است در آمار گردشگران ورودی به کشور به واسطه لغو روادید رخ بدهد، آنقدر که رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌گوید بزرگ نیست، چون اگر گردشگران به کشور ما نمی‌آیند، دلیلش بی میلی آنها به گرفتن روادید نیست که اگر این شرط را برداریم ناگهان خیل عظیمی از مسافران به ایران هجوم بیاورند.

گواه حرف‌های دبیر جامعه تورگردان‌ها این است که ایران هم اکنون روادید مسافران کشورهایی همچون آذربایجان، ترکیه، گرجستان، مالزی و سنگاپور را لغو کرده است؛ اما خبری از مسافران‌شان نیست.

اگرچه جام‌جم تلاش کرد از طریق وزارت امور خارجه و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، فهرستی از کشور‌هایی را که قرار است روادیدشان لغو شود به دست بیاورد، نه این سازمان و نه آن وزارتخانه، حاضر نشدند این فهرست را در اختیار جام‌جم قرار بدهند.

شواهد نشان می‌دهد، اگرچه وعده لغو روادید از سال گذشته بارها از سوی مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام شده است، اما هرگز فهرستی از این کشورها در اختیار رسانه‌ها قرار نگرفته است.

دلیل اصرار جام‌جم برای به‌دست آوردن نام کشورهایی که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری پیشنهاد می‌کند روادیدشان را لغو کند، هشدار جمشید حمزه‌زاده، استاد دانشگاه و مدیرکل سابق مدیرکل سابق گردشگری داخلی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است که تاکید می‌کند: «لغو روادید کشورهای دیگر به شرطی حرکتی مثبت است که درباره کشورهای گردشگرفرست با وضع مالی خوب انجام شود، نه کشورهای مهاجرفرست.»

منظور حمزه‌زاده این است که لغو روادید برای کشورهای مهاجر فرست باعث می‌شود شمار زیادی از آوارگان این کشورها به آسانی به کشورمان بیایند و همین جا ماندگار شوند.

او مثال می‌زند: «لغو روادید برای کشورهایی مانند عراق، افغانستان و برخی کشورهای آفریقایی نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند بلکه شمار مهاجران غیرقانونی به کشورمان را افزایش می‌دهد.»

گفته‌های کارشناسان حوزه گردشگری ثابت می‌کند هرچند شاید لغو روادید برخی کشورها ـ که البته هنوز از سوی وزارت امور خارجه تایید نشده است ـ به تسهیل شرایط سفر گردشگران به ایران کمک کند، اما تغییرات چندانی در شمار گردشگران ورودی به کشور نمی‌دهد و برای افزایشی چشمگیر در شمار گردشگران طرح‌ها و برنامه‌های دیگری نیز لازم است که یکی از آنها تقویت تبلیغات برای معرفی جاذبه‌های گردشگری کشورمان در سراسر دنیاست.

مریم یوشی‌زاده ‌-‌ گروه جامعه