این فناوریهای دلنشین توانستهاند فناوریهای پیشتر از خود را که زمانی در عصرشان فرمانروایی میکردند، از رده خارج کرده یا از پای درآورند. تجربه زندگی بدون ابزارها و بخصوص گوشیهای هوشمند سخت یا نشدنی است. وابستگی به این وسایل هوشمند تا حدی پیش رفته که مردم با هشدار تمام شدن باتری حسابی کلافه و نگران میشوند. حال که مردم نمیتوانند از گوشیهای دوستداشتنی خود جدا شوند، گوشیها خودشان را مسئول میدانند و وظیفه دارند جایگزین چیزهایی شوند که روزی جزو لوازم ضروری صاحبانشان بود.
قطعا خیلی چیزها از دوران کودکی به جای میماند، اما در زندگی ما دیگر نقشی ندارد و در گنجه یا گوشه زیرزمین و انباری خاک میخورد. وسایلی که روزی مایحتاج زندگی بود، به علت وجود گوشیهای هوشمند و تحول ارتباطات به موجودات بیمصرفی تبدیل شده است که تنها خاطرهها را برای ما زنده میکند.
دائرهالمعارف
تصور گنجانده شدن دنیایی از دانش در چند جین کتاب به نام دائرهالمعارف یا دانشنامه، در دوران کودکی برایمان غیرقابل باور بود. اما اکنون به یمن وجود گوشیهای هوشمند و برنامههای کاربردی آنها، دانش همه دنیا براحتی در کف دستان مردم جای میگیرد. این در حالیاست که یک مجموعه کامل از دائرهالمعارف میتواند کل قفسه کتابها را به خود اختصاص دهد. ضمن آنکه این کتابها ارزان نیست و جلدبهجلد براساس اشتراک فروخته میشود. بسیاری از خانوادهها که با حسن نیت شروع به خریداری و ایجاد مجموعهای از دائرهالمعارف میکنند، ناگهان پس از خریدن چند جلد از آنها به دلیل هزینههای گزاف و قیمت بالای آن پشیمان میشوند.
نوار کاست
کسانی که بعد از دهه 90 میلادی به دنیا آمدهاند، به احتمال زیاد حتی یک نوار کاست هم ندیدهاند و نمیدانند چه شکلی است یا چطور میتوان از آن استفاده کرد. قدیمها برای گوش دادن به موسیقی از نوارهای کاست استفاده میکردند. روی هر نوار فقط امکان ضبط 60 تا 90 دقیقه موسیقی وجود داشت. اما مهمترین تصمیمی که قبل از هر سفر باید گرفته میشد این بود که کدام کاست را با خودمان ببریم؟ چند تا باید ببریم؟ و بعد از آن هم باید مطمئن شویم که غصه نوار کاستهایی که گم کرده یا جا گذاشتهایم را نمیخوریم.
کارت پستال
خیلی به قطعیت نمیتوان گفت، اما به احتمال زیاد کاربرد کارتپستالها دیگر تغییر پیدا کرده است و مثل قدیمها نیست. قدیمها مردم برای تبریک مراسم خاص، تعطیلات و اعیاد برای دوستان و فامیل خود کارت پستال خریده و ارسال میکردند. گاهی حتی قبل از اینکه کارت پستالها به دست مخاطب برسد خودشان زودتر او را ملاقات میکرده و به او تبریک میگفتند. اما اکنون براحتی میتوانند تصاویر و تبریکات خود را در اینترنت با دیگران به اشتراک گذارند یا برای دوستان ایمیل کنند؛ روشی ساده، ارزان و سریع! این روزها مردم برای تبریکات فقط برای خودشان کارت پستال میخرند!
نامههای کاغذی
نامههای دلتنگی برای خیلیها خاطره است. بسیاری از مردم در دوران قدیم، احتمالا با دوستان خود در شهرها یا کشورهای دور مکاتبه میکردند و از دریافت نامه و خبر از حال آنها لذت میبردند. تنها شکل فیزیکی نامهنوشتن و قلم به دست گرفتن نیست که این روزها فراموش شده است. مفهوم دوستی با شخصی در جایی دور با توانایی ارتباط همزمان با میلیونها نفر در سراسر دنیا به دلیل ظهور گوشیهای هوشمند تغییر کرده است. این روزها تنها با یک پیامک یا ایمیل میتوان از حال دورترین دوستان نیز باخبر شد یا حتی به جای سفر به شهرشان با آنها ارتباط تصویری برقرار کرد.
اطلس و نقشه
این روزها استفاده از نقشهها یا نرمافزارهای مسیریاب امری کاملا بدیهی است. آقایان اغلب اکراه دارند که هنگام گم شدن از غریبهها برای راهنمایی کمک بگیرند. اما حالا اوضاع کمی فرق کرده است. تنها چیزی که باید نگران آن باشند، تمام شدن باتری تلفن هوشمندشان است. مهمتر از همه اینکه دیگر نیاز نیست نقشه را بعد از استفاده لوله کنند.
ماشین حساب
ماشین حساب روزگاری یکی از ملزومات کولهپشتیهای مدرسه همه دانشآموزان بود، اما برای بیشتر بچههای امروز ماشین حساب تنها یک قابلیت پیش پا افتاده است که آن را میتوان در هر تلفنهمراهی، حتی سادهترین نوع آن پیدا کرد. متاسفانه هنر وارد کردن تعدادی رقم و ایجاد یک کلمه خندهدار با سر و ته کردن صفحه نمایش ماشین حساب برای همیشه فراموش شده است. البته در مدارس ایران که همراه داشتن تلفن همراه مجاز نیست، بازی با ماشین حساب و ساختن کلمات در میان دانشآموزان هنوز هم رواج دارد.
باجه تلفن همگانی
این هم یک خاطره به یادماندنی دیگر، البته هنوز باجههای تلفن همگانی وجود دارد و در سطح شهر خودنمایی میکند، اما دیگر از آن صف طویل همیشگی و انتظار برای رسیدن نوبت خبری نیست، یا حتی سرگردانی برای پیدا کردن یک سکه ناقابل.
با این که تلفنهای هوشمند نتوانسته است بر باجههای تلفن همگانی به طور کامل غلبه کند و هنوز هم آنها در خیابانها پیدا میشود، اما خیلیها هستند که با وجود تلفن ثابت در منزل باز هم از تلفن همراه برای تماسهایشان استفاده میکنند.
رایانه
شاید رایانهها هم به همین زودیها منقرض شوند. کمی باور کردنش سخت است، اما میتوان انتظارش را داشت. چرا که به عنوان مثال احتمالا خیلیها حاضر نیستند یک گوشی Lumia 800 را با یک کامپیوتر کومودور 64 عوض کنند، تنها به این دلیل که آن یک کامپیوتر است و این یک تلفن همراه. ضمن آنکه بیشک از لحاظ قابلیت با هم قابل مقایسه هم نیستند و گوشیهای هوشمند امروزی بسیار پیشرفتهتر از کامپیوترهای قدیمی است.
دوربین فیلمدار
شکی نیست که هنوز برای دوربینهای ثابت و تجهیزات پیشرفته و حرفهای آنها جایی در بازار وجود دارد، اما موبایلهای دوربیندار در این زمینه انقلابی به پا کرده است. یک نمونه آن Nokia808 PureView با حسگر 41 مگاپیکسل است!
امروزه همه میتوانند تصویری را ثبت کنند، در همان لحظه آن را در اینترنت آپلود کنند و در کسری از ثانیه آن را به سراسر جهان نشان دهند. آن قدیمها دوربینهای پولاروید تصاویر را فورا ثبت میکرد، اما امروز تلفنهای هوشمند بخوبی از پس این کار برمیآیند.
دفتر تلفن
توانایی ذخیره صدها شماره تلفن در گوشیهای هوشمند بسیار فراگیر شده است. این روزها بندرت مردم شماره مخاطبان را به حافظه میسپارند و گاهی شماره خودشان را نیز به یاد نمیآورند. اما کمتر کسی میداند که حفظ کردن شماره تلفنها به حفظ حافظه در دوران کهولت سن کمک میکند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم