ماسوله زیر آوار سنگریزه

این نگرانی به حدی است که سرپرست شهرداری ماسوله اخیرا از مسوولان استانی برای جلوگیری از پرت شدن این سنگ‌ها به سمت منازل مردم استمداد فوری طلبیده است.

در زلزله دلخراش سال 69، برخی از سنگ‌ها بر اثر تحرکات به وجود آمده در زمین‌‌ رها شده و روی برخی از منازل ماسوله سقوط کرد که در آن حادثه 9 نفر از همشهریان ماسوله‌ای فوت و اهالی دچار غم، اندوه و ماتم شدند.

در سال‌های اخیر اما این اتفاق بر اثر عوامل طبیعی و انسانی بویژه تجاوز انسان به طبیعت و قطع درختان و عدم توجه مسوولان به این امر افزایش یافته و نگرانی‌های مردم منطقه را در پی داشته است.

نماینده مردم فومن در مجلس شورای اسلامی در این‌باره به جام‌جم می‌گوید: نگرانی درباره سقوط سنگ از کوه و ایجاد خطرات احتمالی، پس از زلزله سال 69 و سیل‌های مکرر در استان گیلان به وجود آمده است.

ناصر عاشوری می‌افزاید: در دوره هفتم مجلس پیگیری‌هایی در این خصوص انجام گرفت و با اختصاص اعتبار تا حدودی سنگ‌ها مهار و از ریزش آنها جلوگیری شد.

وی عوامل طبیعی و انسانی را از جمله عوامل تاثیرگذار در ریزش و سقوط سنگ از کوه‌های ماسوله عنوان کرده و درباره عوامل طبیعی یادآور می‌شود: وقوع سیل یا تنها یک زمین‌لرزه خفیف کافی است سنگ‌ها دچار لغزش و سقوط شود.

به گفته عاشوری، عوامل انسانی مانند ساخت‌وسازهای غیرمتناسب با بافت منطقه توسط ادارات و غیربومی‌ها، صعود مکرر هیات‌های کوهنوردی از کوه‌های منطقه و عبور مردم و احشام از مسیر بالادست ماسوله، همه و همه به جابه‌جایی و لغزش سنگریزه‌ها و به تبع آن سقوط سنگ‌های بزرگ از کوه منجر می‌شود.

عاشوری به اجرای طرح آبخیزداری در منطقه اشاره کرده و می‌گوید: این طرح از حدود پنج ـ چهار سال پیش تاکنون با کاشت نهال و به منظور جلوگیری از تخریب زمین بر اثر سیل و رانش در منطقه اجرا می‌شود که در جلوگیری از سقوط سنگ‌ها نیز بی‌تاثیر نخواهد بود.

به گفته وی، به علت اجرای این طرح هم‌اکنون عبور و مرور احشام از جاده بالای ماسوله متوقف شده، اما مسافران و گردشگران و بویژه کوهنوردان همچنان از این مسیر تردد می‌کنند که باید محدودیت‌هایی در این زمینه اعمال شود.

این نماینده مجلس به اهمیت ماسوله به عنوان یک منطقه گردشگری ملی که در آستانه ثبت جهانی نیز قرار دارد، اشاره کرده و تاکید می‌کند: حساسیت ویژه‌ای روی این منطقه وجود دارد و همه مکلف به انجام اقدامات لازم در این زمینه هستند، ضمن این‌که من نیز به عنوان نماینده مردم پیگیر این موضوع خواهم بود.

عاشوری اعزام کارشناس فنی به منطقه برای بررسی اوضاع و تصمیم‌گیری درباره نحوه مهار سنگ‌ها، ادامه اجرای طرح آبخیزداری و ممنوعیت تردد از مسیر بالادست ماسوله و جایگزینی آن با جاده اصلی یا جاده روبه‌روی ماسوله را از جمله راهکارهایی عنوان می‌کند که در زمینه مهار سنگ‌ها می‌تواند موثر باشد، البته وعده این اقدامات را به آینده نزدیک موکول کرد.

سرپرست شهرداری ماسوله در این‌باره می‌گوید: ماسوله در شیب بسیار تندی واقع شده که در ارتفاعات شمالی آن کوه‌هایی با سنگ‌های بسیار حجیم، دقیقا مشرف به منازل واقع شده است.

علی خلیلی می‌افزاید: پس از وقوع حادثه دلخراش زلزله سال 69، جهاد سازندگی برای تثبیت سنگ‌ها و جلوگیری از اصابت مستقیم آنها روی منازل مسکونی، در چند نقطه نسبت به دیوار حائل مبادرت ورزید.

به گفته وی، در سالیان اخیر بویژه سال 90 نیز شاهد سقوط بعضی از سنگ‌ها بر اثر انقباض و انبساط زمین یا بارش نزولات آسمانی بوده‌ایم، ضمن این‌که در زلزله سال 69 هم سنگ‌ها تعادل خود را از دست دادند و احتمال دارد بر اثر شرایط جوی از یکدیگر جدا شوند.

سرپرست شهرداری ماسوله تصریح می‌کند: محل استقرار سنگ‌ها نقطه‌ای است که نمی‌توان هیچ‌‌گونه اقدامی روی زمین آن انجام داد، ضمن این‌که تخریب زمین و جنگل مسائلی است که باید مورد نظر قرار گیرد.

خلیلی با اشاره به ابراز نگرانی مردم ماسوله از احتمال سقوط سنگ‌ها در آینده بر منازل خود از مکاتبه شهرداری ماسوله با ستاد حوادث غیرمترقبه استانداری گیلان خبر داده و خاطرنشان می‌کند: به دنبال این مکاتبه کار‌شناسان ستاد غیرمترقبه به این شهر عزیمت و از محل استقرار سنگ‌ها بازدید کردند.

به گفته وی، با بازدید کار‌شناسان ستاد غیرمترقبه استانداری گیلان مبلغ 50 میلیون تومان برای انتخاب مشاور ذیصلاح تخصیص داده شد و شهرداری ماسوله نیز نسبت به به کارگیری مشاور مورد نظر اقدام کرد که وی هم‌اکنون در حال انجام مطالعات است.

این مسوول ضمن ابراز نگرانی از نزدیکی سنگ‌های در حال سقوط به خانه‌های مسکونی می‌گوید: شاید خدای نکرده این سنگ‌ها نیمه‌شب وقتی مردم در خانه‌های خود در حالت استراحت باشند، سقوط کند و فاجعه‌ای را رقم بزند.

وی پیشنهاد می‌کند هرچه سریع‌تر جاده فعلی ماسوله به سمت ماجولان، خلخال و اردبیل با عرض 6 متر تعریض و به 16 متر افزایش یابد و در کنار جاده به طرف منازل مسکونی مردم دیوار حائل احداث شود تا اگر سنگی از بالادست در شیب تند قرار گیرد پرش آن بیش از 10 متر نشود.

شهرک زیبای ماسوله در 62 کیلومتری رشت و 35 کیلومتری جنوب غربی فومن قرار گرفته است.

منطقه‌ای که ماسوله در آن واقع شده، منطقه‌ای کوهستانی است. ماسوله در دامنه کوهی با شیب زیاد قرار گرفته که علاوه بر شیب شمالی ـ جنوبی دو شیار شیب شرقی ـ غربی نیز به شهر داده است.

ارتفاع از بلندترین نقطه تا پایین‌ترین قسمت آن حدود 100 متر و تعداد خانه‌ها در این شهر حدود 700 خانه است که قدمت آن تقریبا به قرن 9 می‌رسد.

این شهرک در پناه کوه‌های سر به فلک کشیده تالش به قسمی بنا شده که بام یک خانه حیاط خانه بالایی است و اصولا در این شهرک زمین مسطح و هموار وجود ندارد بنابراین تمام کوچه‌ها و معابر آن دارای پله است. آنچه امروز بیش از هر چیز دیگر توجه جهانگردان و گردشگران داخلی را به خود جلب می‌کند، معماری، بافت و ترکیب سنتی منازل ماسوله است.

بافت کلی ماسوله به صورت یک مجتمع است و قرار گرفتن خانه‌ها روی شیب کوه و اختلاف سطح موجود، باعث پلکانی شدن نمای عمومی ساختمان‌ها شده که در واقع نمای بی‌نظیری را برای ماسوله رقم زده است.