کمیسیون‌های غریب در خانه ملت

به گزارش جام‌جم، بحث و نحوه انتخاب اعضای کمیسیون‌های تخصصی مجلس در این دوره‌ از مجلس نیز همانند برخی دوره‌ها با اعتراضات گسترده‌ای از سوی برخی نمایندگان مواجه شده است، به گونه‌ای که بیشتر منتخبین عقیده دارند مطابق تجربه، تخصص و سابقه مدیریتی، انتخاب درستی درخصوص نحوه عضویت آنان در کمیسیون‌های تخصصی توسط شعب بررسی‌کننده مجلس صورت نگرفته است.

این اعتراضات در حالی ادامه دارد که در دیگر دوره‌های مجلس نیز در همان ابتدای تشکیل بر سر حضور نمایندگان در کمیسیون‌های پرطرفداری چون امنیت ملی و سیاست خارجی، برنامه و بودجه، انرژی و صنایع و معادن حرف و حدیث بسیار بوده و کمیسیون‌هایی چون اجتماعی، اصل 90 یا شوراها و امور داخلی کمترین درخواست‌های عضویت را داشته ‌است و به‌همین دلیل مجلس نهم از این نظر متفاوت از دیگر دوره‌های مجلس نیست.

پس از تشکیل رسمی مجلس شورای اسلامی، نمایندگان به حکم قرعه به طور مساوی به 15 شعبه تقسیم می‌شوند و هر شعبه با انتخاب یک رییس و دو ‌نایب رییس کار رسمی خود را برای بررسی اعتبارنامه منتخبین و بررسی و تشخیص صلاحیت نامزدهای عضویت در کمیسیون‌های تخصصی مجلس آغاز می‌کند، اما ظاهرا این بار نظرات شعب برای انتخاب نمایندگان درخصوص عضویت در کمیسیون‌های تخصصی با اعتراضات بسیاری مواجه شده است.

این انتقادها به حدی شدت گرفته است که برخی از نمایندگان مجلس که در دوره‌های گذشته نیز در کمیسیون‌های مهمی عضویت داشتند، با اعتراض به این روند و انتقاد از نحوه چنین گزینشی با تذکرات گسترده به هیات رییسه خواستار بررسی مجدد شعب در مورد حضور افراد در کمیسیون‌های تخصصی شده‌اند.در همین خصوص، رضا عبدالهی نماینده ماهنشان و رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هشتم که سابقه نمایندگی طولانی در مجلس را دارد، دیروز در نشست علنی مجلس با تذکر آیین‌نامه‌ای خطاب به هیات رییسه مجلس گفت: کسانی که سابقه عضویت در برخی کمیسیون‌ها مانند انرژی، برنامه و بودجه و امنیت را دارند، متاسفانه در این دوره برای عضویت در این کمیسیون‌ها انتخاب نشده‌اند، لذا بهتراست شعب 15‌گانه مجددا تشکیل جلسه دهند.

در ادامه این تذکر، سیدناظر موسوی ‌لارگانی نماینده فلاورجان و دیگر نماینده مجلس که در دوره هشتم نیز حضور داشته، با اخطار قانون اساسی این امر را متذکر شد.

محمدرضا تابش نماینده اردکان هم با انتقاد از نحوه گزینش نمایندگان برای حضور در کمیسیون‌ها اعلام کرد که براساس آیین‌نامه باید تجربه، تخصص و سابقه، ملاک انتخاب برای کمیسیون‌ها باشد اما در این دوره چنین روندی طی نشده است.

این انتقادات باعث شد که علی لاریجانی رییس مجلس در پاسخ به این اظهارات اعلام کند که برخی کمیسیون‌ها بیش از حد متقاضی داشته است و روسای شعب باید براساس اولویت‌ها، افراد را گزینش می‌کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد در این زمینه باید فکری کرد و بهتر است راهکاری برای این بحث پیدا شود. با این حال لاریجانی توضیح بیشتری درباره راهکار این مساله نداد.

مهدی کوچک‌زاده، نماینده تهران در مجلس نیز در اخطاری در جلسه دیروز با انتقاد از گزارش اداره قوانین مجلس درباره مدارک تحصیلی و سوابق نمایندگان گفت: یک نماینده مجلس‌هشتم با دکترای بیهوشی عضو کمیسیون امنیت ملی بود.

به گزارش فارس، وی اظهار کرد: طبق قانون به منظور آشنایی نمایندگان با سوابق تحصیلی و کاری یکدیگر، اداره قوانین موظف است قبل از تشکیل شعب برای تعیین اعضای کمیسیون‌ها، اسامی نمایندگان را به همراه مستندات مدارک، تکثیر کرده و در اختیار نمایندگان مجلس قرار دهد اما این گزارش، موارد متعددی را کلی‌گویی کرده است به عنوان مثال برای نماینده‌ای نوشته دارای دکترای پزشکی و دکترای اقتصاد است.

در ادامه سید‌محمدحسن ابوترابی‌فرد، نایب رییس اول مجلس در پاسخ به این تذکر و اخطار کوچک‌زاده گفت: تذکر شما ارتباطی با دستور جلسه نداشت، البته این‌که گزارش چاپ شده اداره قوانین نقص و ایراد داشته، بر کسی پوشیده نیست.

براساس آیین‌نامه داخلی مجلس هر کمیسیون تخصصی مجلس می‌تواند حدود 25 عضو داشته باشد. اما از آنجا که کمیسیون‌هایی که دارای اهمیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است، داوطلبان زیادی دارد و در عوض، کمیسیون‌های دیگری چون اصل 90 که جنبه نظارتی آن بیشتر از بحث قانونگذاری است، داوطلبی ندارد، لذا رییس و نواب رییس مجلس نهم با عضویت در این کمیسیون تلاش کردند که اهمیت آن را حفظ کنند.

به همین دلیل، علی لاریجانی و دو معاونش یعنی محمدرضا باهنر و سیدمحمدحسن ابوترابی‌فرد از جمله نمایند‌گانی هستند که کمیسیون اصل 90 را که کمترین میزان درخواست حضور را دارد، انتخاب کرده‌اند.

اعتراض به نحوه گزینش نمایندگان در کمیسیون‌ها که از سوی برخی نمایندگان با عبارت لابی‌گری از آن یاد می‌شود باعث شده است هنوز برخی از کمیسیون‌ها به صورت ناقص باقی بمانند و برخی نیز به دلیل تراکم سیل مشتاقان نتوانند سقف خود را ببندند.

در این میان تغییرات در ترکیب اعضای برخی کمیسیون‌های تخصصی مجلس نهم نسبت به دوره قبلی آن با وجود حضور نزدیک به یکصد نماینده از مجلس هشتم در دوره‌ فعلی گسترده به نظر می‌رسد، به‌طوری که در کمیسیون اقتصادی مجلس جز رییس کمیسیون، هیچ یک از اعضای دوره قبل در کمیسیون جدید حضور ندارند و تمامی متقاضیان از نمایندگان دوره جدید مجلس هستند.

کمیسیون امور داخلی و شوراها نیز که در دوره هشتم با انتزاع کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی تاسیس شد، هم‌اکنون فقط یک متقاضی دارد و برهمین اساس نتوانسته است رسمیت پیدا کند.

براساس اطلاعات و گزارش‌های رسیده، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با پذیرش 28 عضو و کمیسیون‌های اقتصادی شامل کمیسیون «اقتصادی»، «عمران» و «صنایع و معادن» هر یک با 23 عضو و کمیسیون آموزش و تحقیقات هم با 23 عضو تاکنون به طور رسمی اعلام موجودیت کرده‌اند. کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی نیز17 عضو جذب کرده است.

این در حالی است که 2 کمیسیون اجتماعی و بهداشت و درمان هم‌اکنون هر یک 17 عضو دارد. این در حالی است کمیسیون فرهنگی با 9 عضو، قضایی و حقوقی با 8عضو و کمیسیون اصل 90 با 7 عضو، با کمترین میزان استقبال از سوی نمایندگان مواجه شده‌ است.

اما هنوز با وجود آن‌که برخی از این کمیسیون‌ها تا رسیدن به حد نصاب کافی اعضا، فاصله زیادی دارند اما نمایندگان در صف مانده حاضر نیستند جز درخواست اولیه خود، در کمیسیون دیگری حاضر شوند.

در چنین شرایطی، دیروز هیات رییسه مجلس ناچار شد برای بررسی عضویت نمایندگان در کمیسیون‌ها، نشستی ویژه برگزار کند.

فاطمه امیری - گروه سیاسی