گردشگران سلامت روادید درمان می‌گیرند

براساس این خبر توافق‌نامه‌ای به امضای کمیته‌ گردشگری سلامت، انجمن صنفی دفاتر سفر و گردشگری استان تهران و وزارت امور خارجه ایران رسیده است تا از این پس به گردشگران سلامت، روادید درمان (Treatment) یا نوع «T» داده شود.

اعتبار روادید گردشگری ایران معمولا 15 روزه است، در حالی که برای روادید درمان، سه‌ماه اعتبار در نظر گرفته شده که قابل تمدید است.

براساس این توافق‌نامه، آژانس‌هایی که قصد دارند در زمینه گردشگری سلامت کار کنند باید از وزارت بهداشت مجوز و استانداردهای لازم را بگیرند.

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی نیز که می‌خواهند گردشگر سلامت جذب کنند، باید استانداردهایی داشته باشند که آنها را وزارت بهداشت و درمان تعیین خواهد کرد و این مراکز درمانی و بیمارستان‌ها را نیز به آژانس‌های دارای مجوز معرفی می‌کند.

بر اساس تعریف‌های سازمان جهانی جهانگردی یکی از اهدافی که می‌تواند گردشگر را برانگیزد تا عزم سفر کند، مسافرت برای کسب سلامتی است. چیزی که از آن به گردشگری سلامت تعبیر می‌کنند.

البته تاریخچه گردشگری سلامت در ایران حتی به یک دهه هم نمی‌رسد.اواسط دهه 80 خورشیدی گردشگری سلامت در سازمان گردشگری عنوان شد و از سوی وزارت بهداشت بیشتر با هدف اشتغالزایی برای دانش‌آموختگان پزشکی مورد توجه قرار گرفت.

این درحالی است که تاریخچه گردشگری سلامت در دنیا غنای بیشتری دارد تا جایی که در سال 2004 حدود 40 میلیارد دلار گردش مالی صنعت توریسم درمانی در دنیا بود که پیش‌بینی شده است این میزان در سال 2012 به 100 میلیارد دلار برسد.

هر گردشگر سلامت، سه برابر گردشگر معمولی ارز وارد کشور می‌کند که تنها 30 درصد هزینه در بخش درمان و بقیه صرف گردشگری می‌شود با وجود این بر اساس اعلام کمیته گردشگری سلامت وزارت بهداشت حال حاضر سهم سالانه ایران از گردشگری سلامت معادل 50 هزار نفر است که 10 میلیون دلار درآمد ارزی دارد.

ناگفته نماند که کارشناسان حوزه سلامت و گردشگری چندان با این رقم موافق نیستند.

حسین فلاح‌نژاد، کارشناس مسائل گردشگری در این خصوص معتقد است: اغلب گردشگران سلامت در کشور ما ایرانیان مقیم اروپا یا آمریکا هستند که به خاطر نداشتن بیمه یا هزینه‌های بالای درمانی در آن کشورها به ایران مراجعه می‌کنند.

به گفته او این که همه این 50هزار نفر را گردشگر سلامت به آن معنایی که تداعی‌کننده تعریف درست این موضوع است، معرفی کنیم اشتباه است هر چند که همین گردشگران نیز ارز خارجی وارد کشور می‌کنند.

فلاح نژاد با بیان این که پایین بودن تعرفه‌های درمانی در کشور ما دلیلی برای جذب گردشگر خارجی است به «جام‌جم »می‌گوید: تعرفه جراحی قلب در سایر کشورها 40 هزار ‌دلار و در ایران هشت تا 10 هزار دلار یعنی چیزی معادل یک‌چهارم دنیاست و از این جهت می‌تواند برای جذب گردشگر سلامت غیر ایرانی، خصوصا کشورهای همسایه اقدام کنیم.

هر چند که توجه به صنعت گردشگری سلامت کاری بین بخشی و نیازمند همکاری چند وزارتخانه و سازمان است اما یکی از قطب‌های اصلی توسعه این صنعت به وزارت بهداشت بر می‌گردد.

از این جهت انتقادهایی وجود دارد که نشان می‌دهد این موضوع از اولویت‌های وزارت بهداشت محسوب نمی‌شود.

هر چند که تماس تلفنی ما با معاون درمان این وزارتخانه برای پیگیری موضوع بی‌پاسخ ماند اما حسن امامی رضوی پیش از این اعلام کرده بود: اظهارنظرهایی مبتنی بر ضرورت ارتقای سطح گردشگری سلامت در وزارت بهداشت وجود دارد که اگر ساختارهای موجود در وزارتخانه این امکان را فراهم کند ما با این موضوع مخالفتی نداریم هرچند که در وضعیت موجود این کار به خوبی در وزارت بهداشت مدیریت می‌شود.

به گفته معاون درمان وزارت بهداشت، برای توسعه توریسم درمانی کشور به برخی مراکز درمانی واجد شرایط این اجازه داده شده که 10 درصد ظرفیت خالی خود را به جذب بیماران خارجی اختصاص دهند.

ضمن این‌که وزارت بهداشت از جذب تسهیلات بانکی به بیمارستان‌های دولتی و خصوصی به منظور ایجاد امکانات آبرومند و استاندارد برای جذب بیمار خارجی حمایت می‌کند.

امامی رضوی معتقد است که حداقل 20 بیمارستان دولتی و خصوصی در تهران امکان جذب بیمار خارجی را دارند و حدود 50 بیمارستان نیز در شهرهای دیگر می‌توانند به جذب بیمار خارجی اقدام کنند بنابراین در حال حاضر بیش از 70 بیمارستان و مرکز درمانی در کشور می‌توانند در زمینه توریسم درمانی فعال شوند که البته بین آنها ضعیف و قوی وجود دارد.

با توجه به وجود نخبگان پزشکی در ایران و پزشکان حاذق و مجرب در رشته‌های مختلف پزشکی از جمله انواع پیوندها، جراحی قلب، کبد، انواع جراحی‌های ارتوپدی مانند تعویض مفصل، پیوند مغز استخوان و درمان بیماری‌های چشم پتانسیل جذب بیمار خارجی در کشور وجود دارد.

او با اشاره به این‌که برای افزایش جذب بیماران خارجی و گسترش توریسم درمانی در کشور باید کیفیت بیمارستان‌های کشور را افزایش دهیم،به مهر می‌گوید: کیفیت بیمارستان‌ها بخصوص از نظر ظاهر فیزیکی باید ارتقا یابد همچنین خدمات جانبی و رفاهی به بیماران خارجی نیز باید تقویت شود.

اما در میان تعریف‌های سازمان جهانی گردشگری، اصطلاحات دیگری هم وجود دارند که دامنه گردشگری سلامت را گسترده‌تر می‌کنند.

گردشگری تندرستی یکی از همین واژه‌هاست که به مسافرت گردشگر برای استفاده از منابع درمانی طبیعی مانند آب‌های معدنی، نمک و لجن اشاره می‌کند.

علی رغم این‌که زیر ساخت‌های اولیه چنین گردشگری در ایران مانند منابع آب گرم در شمال غربی کشور و خصوصا لجن درمانی که طبیعت ایران را در میان کشورهای همسایه بشدت محبوب کرده، وجود دارد اما این نوع گردشگری نیز همچنان مهجور است.

با این تفاسیر لازم است که گردشگری سلامت یا تندرستی به شکلی شفاف و جدی‌تر در ایران دنبال شود تا با رونق این صنعت بتوان در بحث بهبود کیفیت خدمات درمانی برای هموطنان نیز سرمایه‌گذاری کرد.

مستوره برادران نصیری - گروه جامعه