خلیج‌فارس را جور دیگر ببینیم

آب‌های زلال و سواحل طولانی خلیج همیشه فارس به‌عنوان بهترین و بیشترین قابلیت سرمایه‌گذاری صنعت گردشگری در اختیار ایران قرار گرفته به طوری که می‌توان با کمی دقت و مدیریت در جهت آماده‌سازی زیرساخت‌های صنعت گردشگری از هر متر مربع آن درآمد کسب کرد و بازار اشتغال منطقه را رونقی دوچندان داد.

اما متاسفانه سهم صنعت گردشگری ایران که طولانی‌ترین سواحل این خلیج را به خود اختصاص داده بسیار کمتر از دیگر همسایگان جنوبی خود که هرکدام شاید کوچک‌تر از یک استان ایران باشند، بوده است.

با توجه به منابع عظیم دریایی می‌توان با احداث مجتمع‌های بزرگ آب‌درمانی یا ورزش‌های آبی به این برنامه جامه عمل پوشاند و به جای دلارهای نفتی از ثروتی بی‌پایان که از صنعت گردشگری حاصل می‌شود، درآمد حاصل کرد.

این ثروت خدادادی با سرمایه‌گذاری‌های متمرکز در 2 جزیره کیش و قشم تاکنون مورد بی‌مهری دست‌اندرکاران صنعت گردشگری ایران قرار گرفته، در صورتی که اگر مانند کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج‌فارس به کل این سواحل توجه می‌شد امکان رشد صنعت گردشگری داخلی و خارجی در این منطقه دگرگون شده و سمت و سویی دیگر می‌گرفت.

به عنوان مثال کشور جنوبی و همسایه ایران، بحرین طبق آمار منتشر شده در مجله تراول در 3 ماهه نخست سال 2011 میلادی برای گردشگران بین‌المللی به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی مسافرت‌هایشان جهت استفاده از سواحل و آفتاب آن، مورد توجه قرار گرفته، در حالی که علاقه‌مندان به ورزش‌های ساحلی و آبی دیگر کشورهای جهان نیز از این کشور و سواحل آن به طور ویژه‌ای یاد می‌کنند.

این کشور کوچک توانسته با سرمایه‌گذاری در زمینه ساخت مجتمع‌های ورزشی ـ تفریحی بسیار مجهز و مدرن نظر کمیته‌های ورزشی را جهت برگزاری بازی‌های بین‌المللی ساحلی و آبی به خود جلب کند. به عقیده بسیاری از کارشناسان، تبلیغ توانمندی‌های جذب گردشگر از طریق صنعت گردشگری ورزشی بهترین روش برای نشان دادن پتانسیل‌های گردشگری در هر کشور خواهد بود. آنها عنوان می‌کنند که رویدادهای ورزشی در واقع به عنوان تبلیغی رایگان در زمینه جذب حداکثری گردشگر برای کشورهای برگزارکننده هستند.

اما متاسفانه در ایران به این موضوع و اهمیت آن و البته موقعیت استثنایی خلیج‌فارس برای رشد صنعت گردشگری ایران توجهی نشده و دست‌اندرکاران گردشگری صرفا به تبلیغ برای مکان‌های تاریخی بسنده کرده‌اند، در حالی که بیشتر این اماکن تاریخی به‌دلیل نبود مدیریت موثر و بی‌توجهی در‌حال نابودی هستند یا این‌که همگان آنها را می‌شناسند و به دنبال یافتن امکانات گردشگری جدیدی در ایران هستند.

از آنجا که سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی صنعت گردشگری ایران شناخته شده بنابراین تصمیم‌گیری‌های این سازمان برای آماده‌سازی زیرساخت‌های این سواحل سرنوشت‌ساز خواهد بود که می‌توان برای درک بهتر این موضوع به کشور بحرین اشاره کرد. مسوولان گردشگری این کشور در سواحل بحرین و منطقه‌ای به نام Zallaq توانسته‌اند هتل‌های چند ستاره فوق‌مدرنی را برای ارائه خدمات به گردشگران بسازند و با تبلیغات گسترده نظر گردشگران و مدیران آژانس‌های مسافرتی را به این منطقه جلب کنند.

این سرمایه‌گذاری عظیم در حالی اتفاق افتاده که به جز 2 یا 3 مرکز عمده ایرانی یعنی جزایر کیش و قشم دیگر سواحل ایران از امکانات مناسبی برای جذب گردشگر برخوردار نیستند و به صورت بومی اداره می‌شوند و حتی امکانات پذیرایی برای گردشگران ایرانی نیز برای آنها نیست، چه رسد به جذب گردشگر خارجی!!!

اما اگر زیرساخت‌های مناسب برای جذب گردشگر و جلب نظر ماجراجویان ورزش‌های آبی آماده شود، می‌توان انتظار رشد و شکوفایی صنعت گردشگری منطقه را داشت، به طوری که در‌این‌باره FIFA گزارش می‌دهد ، هنگام برگزاری بازی‌های بین‌المللی ساحلی در کشور فرانسه، این کشور پذیرای حدود ‌400 هزار نفر ‌در قالب تیم‌های ورزشی، هیات‌های همراه، تماشاگران و علاقه‌مندان این رشته‌های ورزشی بوده است.

اگرچه جامعه ورزشی ایران در این زمینه برای میزبانی بازی‌های ساحلی سال 2010 میلادی تلاش بسیار خوبی انجام داد، اما گذشته از مسائل سیاسی به دلیل مشکلات زیرساختی و امکانات رفاهی این امکان از ایران دریغ شد و در اختیار کشور امارات قرار‌گرفت یا در واقع حجم زیادی از ثروت و رونق دوباره صنعت گردشگری به این کشور هدیه شد. بنابراین هماهنگی در 2 بخش یعنی مسوولان ورزشی و صنعت گردشگری باید بسیار تنگاتنگ و کارآمد باشد تا بتوان از پتانسیل‌های موجود در ایران بهترین استفاده را داشت.

اما آیا واقعا در صورت موفقیت ایران برای جذب این‌گونه گردشگران امکانات پذیرایی برای این حجم مسافر در یک دوره بخصوص فراهم شده‌؟ در حالی که امکانات رفاهی و گردشگری ایران در منطقه خلیج‌فارس به 2 جزیره یادشده خلاصه شده که همین 2 جزیره هم در ایام خاصی از سال مثل تعطیلات نوروزی برای پذیرایی از مسافران نوروزی داخلی دچار مشکل می‌شوند و امکانات رفاهی کافی برای متقاضیان را در اختیار ندارند، چه رسد به پذیرایی هیات‌های ورزشی و برگزاری بازی‌های بین‌المللی.

اینجاست که همکاری تنگاتنگ دست‌‌اندرکاران صنعت گردشگری و ورزشی کشور دوباره خودنمایی می‌کند و لزوم ارتباط این دو گروه با یکدیگر برای رشد و گسترش صنعت گردشگری منطقه بر همگان آشکار می‌شود. برای درک بهتر اهمیت این ارتباط می‌توان به گزارش مجلهsport’s turism) TTG ) در‌کشور عمان اشاره کرد. در این گزارش آمده است با توجه به برگزاری رقابت‌های بین‌المللی ورزش‌های ساحلی در عمان این کشور توانسته موقعیت خود را از نظر صنعت گردشگری ورزشی در جهان تثبیت کند و به عنوان یکی از گزینه‌های همیشگی برای برگزاری این‌گونه مسابقات در نظر کمیته‌های بین‌المللی باشد.

هنگام برگزاری دومین دوره بازی‌های ساحلی آسیا در عمان، این کشور به بهترین مکان برای گذراندن تعطیلات گردشگران و ماجراجویان دریایی تبدیل شد. آفتاب و ساحل 2 عامل اصلی و سرمایه‌های خدادادی عمان بود که این کشور توانست به بهترین شکل ممکن از آنها استفاده و برای خود درآمدی میلیاردی را در کنار ذخایر انرژی مهیا کند.

امروزه همه قایقرانان حرفه‌ای، والیبالیست‌های مشهور ساحلی و موج‌سواران معروف کشور کوچک عمان را به خوبی می‌شناسند و از امکانات ورزشی این کشور بسیار خوب مطلع هستند، اما همین افراد با توجه به امکانات بسیار بالقوه ایران کوچک‌ترین اطلاعاتی درباره پتانسیل ایران برای استفاده از سواحلش را شاید نداشته باشند. به عنوان مثال شهرک ورزشی ساحلی Al Musana’s sport در کشور عمان با وسعتی حدود یک میلیون متر مربع و گنجایش حدود 300 هزار نفر گردشگر و تیم‌های ورزشی بهترین گزینه برای کمیته برگزاری بازی‌های بین‌المللی ساحلی در این کشور بوده و از سوی دیگر این کشور کوچک حاشیه خلیج‌فارس توانسته برای تحکیم این موقعیت حدود 400 ساحل دیگر با ظرفیت‌های مختلف را برای پذیرایی از گردشگران ورزشی به این کمیته در سواحلش پیشنهاد دهد. عمان عنوان کرده هریک از این سواحل به تنهایی قادر به برگزاری مسابقات جداگانه‌ای هستند و با امکانات بسیار مدرن خود مانند هتل، مراکز تفریحی و امکانات استاندارد ورزشی نظر مثبت این کمیته‌ها را به دیگر مناطق کشورش نیز جلب کرده است.حالا با توجه به وسعت سواحل ایران و امکانات بالقوه ایران برای میزبانی این‌گونه بازی‌ها و رشد صنعت گردشگری ورزشی خود سوال اصلی اینجاست که ما از این نعمت خدادادی چند درصد بهره‌برداری می‌کنیم و در واقع چقدر توانسته‌ایم سواحل خلیج‌فارس و دریای خزر را برای صنعت گردشگری ورزشی خود آماده و آنها را درآمدزا کنیم؟

اما هنوز هم دیر نیست، حاشیه خلیج‌فارس ثروتی بی‌پایان است که به سرزمینی بسیار جذاب برای گردشگران اروپایی و دیگر نقاط جهان تبدیل شده است، اما بیشتر این گردشگران مقصد خود را چند کیلومتر دورتر از سواحل ایران انتخاب می‌کنند یا این‌که همیشه تیم‌های ورزشی ایران باید برای انجام بازی‌های بین‌المللی ساحلی به قسمت جنوبی این خلیج بروند، حال آنکه امکانات گردشگری ایران از نظر تاریخی و اقلیم منطقه از دیگر همسایگانش بهتر و بیشتر بوده، ولی بازهم مسیر حرکت تورها به دیگر نقاط این خلیج ختم می‌شود.

عماد عزتی