دامی برای فنی حرفه‌ای‌ها

دفتر کارش در یکی از محله‌های غرب تهران است، در یک ساختمان تجاری ـ اداری. اینجا به مشتری‌ها قول وام می‌دهند به شرطی که مدرک فنی - حرفه‌ای داشته باشند و همان اول کار 500 هزار تومان هم به حساب «الف» بریزند.

مبالغ وام‌ها بالاست؛ از 30 میلیون تومان شروع می‌شود و تا 50 میلیون و 100 میلیون و حتی بیشتر هم بالا می‌رود.

متقاضیان هر کدام از این وام‌ها باید همان 500 هزار تومان را بپردازند تا «الف» آنها را به بانک معرفی کند.

او تا این مبلغ را نگیرد کسی را برای طی کردن مراحل بعدی به بانک نمی‌فرستد، حتی نمی‌گوید که قرار است مشتری را به کدام بانک معرفی کند.

برای همین بعضی مشتری‌ها دودل می‌شوند و می‌روند اما آنهایی که می‌مانند به «الف» تعهد می‌دهند که به محض گرفتن وام، 1.5 میلیون تومان به حسابش واریز کنند.

«ع» هم مشتری این شرکت بوده، اما هیچ وقت نتوانسته به «الف» و همکارانش اعتماد کند. او می‌گوید با این‌که واقعا به وام‌های پیشنهادی این شرکت نیاز دارد، اما چون این مرد دلال حاضر نمی‌شود تحت هیچ شرایطی بانک مورد نظرش را به مشتری‌ها معرفی کند حتما اشکالی در میان است.

آنهایی که دفتر کار و تشکیلات اداری دارند به یک شیوه کار می‌کنند و آنهایی که فضای مجازی را برای کسب و کار بهتر می‌بینند یک جور دیگر، اما هر دو وعده وام‌های کلان می‌دهند.

اسم و شماره تماس «بابک» در یکی از سایت‌های اطلاع‌رسانی در اینترنت ثبت شده است.

او هم سی‌دی‌های آموزش تهیه طرح‌های توجیهی برای دارندگان مدارک فنی - حرفه‌ای می‌فروشد و هم به قول خودش قدم به قدم به آنها کمک می‌کند تا حتی وام‌های خوداشتغالی و کارآفرینی 300ـ200میلیون تومانی، آن هم با بهره چهار درصد بگیرند.

سیدعلی موسوی، قائم‌مقام معاونت آموزش سازمان فنی - حرفه‌ای کشور، مسوولی در زیرمجموعه وزارت کار است که صحت این وام‌ها را مخدوش می‌داند.

او به «جام‌جم» می‌گوید: سازمان فنی - حرفه‌ای سازمانی آموزشی است و در سطح کلان کشور هیچ برنامه‌ای برای توزیع تسهیلات بانکی میان مهارت آموختگان ندارد و حداکثر تلاشش در جهت رایزنی برای اخذ وام برای مدیران آموزشکده‌های آزاد است.

موسوی توضیح می‌دهد: «البته با این‌که سازمان در سطح ستاد به بخش اعطای تسهیلات وارد نمی‌شود، ولی با این حال زمینه‌ای فراهم شده تا بخشی از مهارت‌دیدگان فنی - حرفه‌ای از طریق کارگروه اشتغال و سرمایه‌گذاری و ستاد ساماندهی مشاغل خانگی در سطح استان‌ها به شکل‌های مختلف وام دریافت کنند، به این نحو که این کارگروه‌ها و ستاد ساماندهی، افراد واجد شرایط را به دستگاه‌های مربوط معرفی می‌کنند و آنها متناسب با طرح توجیهی‌شان وام دریافت می‌کنند.»

او که معتقد است شرکت‌های مدعی اعطای وام به مهارت‌دیدگان فنی - حرفه‌ای کسانی هستند که از فرصت ایجاد اشتغال توسط دولت سوء استفاده می‌کنند، می‌گوید: «علت این‌که سازمان فنی - حرفه‌ای برنامه‌ای برای اعطای وام به کارآموزان ندارد این است که فرآیند آموزش فرآیندی ظریف و حساس است که اگر قرار باشد در این سازمان تحت‌الشعاع اعطای وام قرار بگیرد حتما دچار خدشه شده و به حاشیه رانده می‌شود.

قائم‌مقام معاونت آموزش سازمان فنی - حرفه‌ای در عین حال بر این باور است که نحوه اعطای وام به متقاضیان در سال‌های اخیر بسیار بهتر از قبل شده، به طوری که هم اکنون موضوع اعطای تسهیلات در کانون توجه همه کارگرو‌ه‌ها قرار دارد، به نحوی که تمام افراد ماهر دارای مدرک فنی - حرفه‌ای از تسهیلات بانکی بهره‌مند خواهند شد.

این مقام مسوول البته روند اعطای تسهیلات از سوی برخی دستگاه‌های دولتی را نادرست می‌داند و می‌گوید: «هم‌اکنون بعضی‌ها تصور دارند که دادن وام در کمترین زمان به متقاضیان نشانه عملکرد خوب دستگاه‌هاست، این در حالی است که به اعتقاد ما، این تسهیلات باید واقعا به افراد ماهر که طرح‌های پیشنهادی‌شان توجیه اقتصادی به معنای واقعی دارد داده شود، هر چند که هم‌اکنون بیشتر طرح‌های توجیهی صوری است و غیرواقعی نوشته می‌شود.»

موسوی به همین علت معتقد است که اگر قبل، در حین و بعد از اخذ وام نظارت‌های درستی صورت بگیرد هم افراد لایق به تسهیلات دسترسی پیدا می‌کنند و هم افراد و شرکت‌های سودجو از میان برداشته می‌شوند.

مریم خباز ‌-‌‌ گروه جامعه