باران آمد اما هنوز کم آبیم

این بارش‌ها تا اواخر اسفند هم ادامه پیدا کرد تا آنجا که کفر آنهایی را که با وسواس تمام خانه تکانی کرده بودند و شیشه‌ها را برق انداخته بودند، درآورد.

سال جدید هم تا اینجای کار روی خشکش را به ما نشان نداده و هراز گاهی قطرات باران زمین شهرمان را نمدار می‌کند شاید برای همین است که بعضی‌ها فکر می‌کنند مشکلات آبی‌مان حل شده و با آب دست و دل بازانه رفتار می‌کنند، اما واقعا اینطور نیست.

دیروز رییس مرکز ملی خشکسالی آمارهایی را بیان کرد که با یک حساب سرانگشتی می‌توان نتیجه گرفت که کل ایران حتی تهرانی‌ها تا چه حد در مضیقه آب‌اند.

به گفته او در سال زراعی جاری یعنی از اول مهر 90 تا 15فروردین 91 به صورت میانگین در کل کشور 161.2 میلی متر بارش اتفاق افتاده یعنی عددی که نسبت به رقم مدت مشابه در سال قبل از خود (141میلی‌متر) 19.8 میلی‌متر کاهش دارد.

او این را هم اضافه کرده که اگر در یک سال زراعی در کشورآب حاصل از بارش 189.7 میلی‌متر باشد تازه در شرایط معمولی قرار می‌گیریم چه رسد به امسال که این رقم بیش از 161.2 میلی‌متر نیست.

پس طبق این آمارها گر چه تا نیمه فروردین امسال بارش‌ها 85 درصد میزان معمول را پوشش داده اما هنوز 15 درصد کسری بارش و در نهایت کسری آب داریم.

اما نکته مهم در مورد استان تهران است که طبق آمارهای اعلام شده در سال زراعی جاری 42 درصد بیشتر از شرایط نرمالش بارش داشته است.

این آمار برای ما تهرانی‌ها باعث دلگرمی است، شاید بعضی‌ها را هم برای هدر دادن آب جسور کند اما دانستن همه حقایق در مورد ذخایر آبی بی شک این تفکر اشتباه را برطرف می‌کند.

استان تهران اقلیم خشک و نیمه خشکی دارد، سال‌های زیادی هم هست که با خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند حتی در سال زراعی گذشته نیز 12 درصد کمبود بارش داشته است، پس چطور می‌توان فکر کرد که مشکل کم آبی این تکه از کشور رفع شده است؟

آمارهای رسمی وزارت نیرو نشان می‌دهد که هر سال به صورت میانگین از مجموع 400 میلیارد متر مکعب بارشی که در کشور اتفاق می‌افتد 270 میلیارد متر مکعب آن تبخیر می‌شود و از دست می‌رود.

پس در خوش‌بینانه‌ترین حالت در طول یکسال همه مردم ایران باید تمام امورات خانگی و صنعتی و کشاورزی‌شان را با 130 میلیارد متر مکعب آب اداره کنند.

پس این تبخیر، تک تک قطرات آبی که از آسمان به زمین می‌رسد و ما با دیدنشان به وجد می‌آییم را تهدید می‌کند، حتی وقتی این قطرات راهی جویبارها و رودخانه‌ها و در نهایت پشت مخازن سدها می‌شوند، باز هم هر لحظه با تبخیر تهدید می‌شوند.

البته به جز تبخیر ما مشکلات دیگری هم داریم، مثلا همان آبی که برایمان می‌ماند را نمی‌توانیم از آلودگی‌ها حفظ کنیم یا این‌که شیوه‌های مهار آبمان به حدی ضعیف است که این سرمایه سلانه سلانه از بخش‌های مختلف سرزمینمان عبور می‌کند و به سرزمین‌های همسایه می‌ریزد ولی هر چه هست باید فکر بر طرف شدن مشکل کم آبی را از سرمان بیرون کنیم و بدانیم که در ماه‌های قبل هر چقدر هم که باران باریده باشد باز هم برای جبران کم آبی‌ها کم است.

حالا بیایید به مردمی فکر کنیم که در خشک ترین استان‌های کشور در نواحی بسیار فقیر ایلام و کرمان و خوزستان و سیستان و بلوچستان برای به دست آوردن چند بشکه آب هنوز منتظر ابرهای باران زا می‌مانند و آب را در سفره ‌های پلاستیکی جمع می‌کنند و درون کوزه‌های سفالی شان مثل یک گنج نگه می‌دارند.

مریم خباز - گروه جامعه