سوء مصرف آنتی‌بیوتیک‌ در طیور

به طور کلی خطرات ناشی از بقایای آنتی‌بیوتیک در مواد غذایی، سلامت انسان را به روش‌های گوناگونی تهدید می‌کند. ایجاد اختلال در رشد بافت‌ها، بر جا گذاشتن عوارض سوء روی جنین، بروز ناهنجاری در کودکان در حال رشد، ابتلا به اختلال در جذب مواد غذایی و اختلال در رشد به علت اثر سوء روی باکتری‌های طبیعی دستگاه گوارش از مهم‌ترین عوارضی است که آنتی‌بیوتیک ناخواسته سلامت انسان را تهدید می‌کند. از سوی دیگر، مقاومت آنتی‌بیوتیکی در دام و طیور به طور مستقیم سلامت انسان را در معرض تهدید قرار می‌دهد، زیرا طبق تحقیقات، بیشترین عوامل مقاومت به آنتی‌بیوتیک، در پرورش مرغ گوشتی که بیشترین مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها را دارد، گزارش می‌شود و این فرآورده دامی‌می‌تواند عامل مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها را به جمعیت انسانی نیز انتقال دهد.

در چنین شرایطی درست است که دام در مقابل بیماری‌های عفونی خلع سلاح می‌شود، اما استفاده بیشتر از آنتی‌بیوتیک‌ها و مقاومت مجدد میکروب‌ها، باعث ایجاد چرخه معیوب و ایجاد مقاومت‌های جدید و باقیمانده‌های غیرمجاز دارویی می‌شود. این در حالی است که مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها در جمعیت انسانی نیز از یک‌سو موجب افزایش مرگ و میر در اثر عفونت‌های پایدار و از سوی دیگر باعث بالا رفتن هزینه‌های ملی سلامت اجتماعی می‌شود، زیرا مقاومت دارویی طی ۲ سال در جمعیت بروز می‌کند در حالی که بیش از ۵ سال طول می‌کشد تا آنتی‌بیوتیک جدیدی اختراع شود و مراحل دشوار آزمایش‌ها را طی کند. وجود بقایای بیش از حد مجاز دارو‌ها و هورمون‌های مختلف از جمله انواع آنتی‌بیوتیک‌ها، به کشورهای مشخصی محدود نمی‌شود. در واقع این موضوع به معضلی مبدل شده که تمام کشورهای جهان را با خود درگیر کرده است. این موضوع به قدری جدی است که بنیاد حفاظت از طبیعت و محیط‌زیست آلمان خواستار توقف استفاده از آنتی‌بیوتیک در مرغداری‌های این کشور شده است.

این دستور بعد از تحقیقات گسترده‌ای که این بنیاد روی نمونه‌های گوشت موجود در کشور آلمان انجام داد صادر شده است. در این تحقیقات مشخص شد از هر دو نمونه ‌گوشت‌مرغ که از فروشگاه‌های مختلف مواد خوراکی در آلمان خریداری می‌شوند، یک نمونه در برابر باکتری‌ها مقاوم است. این موضوع به اعتقاد کارشناسان نتیجه وحشتناک سوءاستفاده از آنتی‌بیوتیک‌هاست و به همین دلیل هم ‌باید هرچه سریع‌تر راهکاری اساسی برای آن اندیشیده شود.

مقاومت انواع باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک در طیور مصرفی انسان در حالی روز به روز در اثر مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها بیشتر می‌شود که برخی از این باکتری‌ها برای انسان خطرناکند. از جمله باکتری‌‌های مقاومی ‌که ممکن است از گوشت مرغ به انسان سرایت کنند، باکتری‌های بیمارستانی هستند. این باکتری‌ها از این جهت خطرناکند که دوره بهبود زخم‌ها را طولانی می‌کنند.

دولت آلمان در نظر دارد با توجه به درخواست انجمن حفاظت از محیط‌زیست قوانینی تصویب کند که استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها را در مرغداری‌ها سخت‌تر کند، البته تا زمانی که این قانون به تصویب برسد و اجرایی شود به مصرف‌کنندگان این محصولات توصیه شده است هنگام پاک کردن یا پخت مرغ به نکات بهداشتی توجه کنند. دست‌ها، چاقو و تخته‌هایی را که روی آن مرغ خرد شده، کاملا بشویند. همچنین از چاقوی شسته نشده برای خرد کردن سبزیجاتی که خام مصرف می‌شوند، به عنوان مثال برای تهیه سالاد استفاده نکنند.