بازسازی باغ آبی تبریز

در گذشته اهدای اشیای گرانبها و باارزش در میان پادشاهان ایران زمین از اهمیت خاصی برخوردار بوده است، به همین خاطر مکان‌ها و بناهایی خاص برای برگزاری مراسم اهدای هدایا در نظر گرفته شده که متاسفانه بیشتر این بناها امروزه از بین رفته‌اند.

برج خلعت‌پوشان تبریز یکی از آخرین نمونه‌های این‌گونه بناهاست که در حال حاضر در مرمت و بازسازی است.

این عمارت در 11 کیلومتری تبریز و کنار «مهرانه رود» در مسیر جاده ابریشم قرار دارد که در زمان خود به لحاظ اقتصادی از اهمیت خاص برخوردار بوده و در آن کاروان‌های بسیاری اتراق می‌کرده‌اند.

یکی از مهم‌ترین نکات در طراحی این مجموعه، مجاورت بنا با مهرانه رود و بهره‌گیری از قابلیت‌های این رودخانه است، به همین خاطر به باغ آبی شهرت یافته است.

این اثر تاریخی که ساخت آن به دوران صفویه برمی‌گردد، در زمان قاجاریه به دلیل ولیعهد نشین بودن شهر تبریز به یکی از معروف‌ترین باغ‌های دارالسلطنه این شهر تبدیل شد.

تراب محمدی، رییس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی با اشاره به عملیات مرمت این اثر ثبتی گفت: هم‌اکنون حدود 70 درصد مراحل مرمت برج خلعت پوشان به اتمام رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان تیرماه سال آینده به بهره‌برداری برسد.

وی تصریح کرد: مرمت کاشیکاری‌ها، طاق و گنبد و حذف الحاقات اضافی جداره‌ها و عایق‌سازی اطراف عمارت، بخشی از این عملیات مرمت به شمار می‌رود.

رییس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی آذربایجان شرقی افزود: در میان این باغ استخری بزرگ قرار داشت که کوشک در وسط آن ساخته شده و برج خلعت‌پوشان نامیده می‌شد. متاسفانه اکنون این استخر از میان رفته و تنها کوشک آن باقی‌مانده به‌طوری که محوطه باغ به‌طور کلی دگرگون شده است.

وی با اشاره به کاربرد این باغ و وجه تسمیه نامگذاری آن به عنوان خلعت‌پوشان گفت: در گذشته مراسم اعطای خلعت شاه قاجاردر این مکان برگزار می‌شد، به همین دلیل باغ خلعت‌پوشان نام گرفته است.

رییس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تصریح کرد: دارالسلطنه تبریز در دوره قاجاریه در میان شهرهای ایران موقعیتی ممتاز داشت که این موقعیت تابع اوضاع سیاسی و اقتصادی ایران و جهان پیرامون بود که به تبریز جایگاه سیاسی و اقتصادی ویژه‌ای می‌بخشید.

وی تصریح کرد: پدیدآورندگان اولیه باغ در پی این بودند که با عبور جریان آب مهرانه رود علاوه بر اثرگذاری بر بقا و حیات باغ، هوای شهر تبریز را نیز تلطیف ‌کنند.

علیرضا نوین شهردار تبریز نیز چندی پیش از ساماندهی محوطه برج تاریخی خلعت‌پوشان خبر داد.

وی افزود: باوجود این‌که این برج یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری تبریز است اما به دلیل بی توجهی مسوولان مربوط در سال‌های اخیر مهجور مانده بود. با این حال شهرداری تبریز درصدد است با برنامه‌ریزی اساسی و در جهت حفظ و احیای آثار تاریخی و نیز بسترسازی برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری، نسبت به ساماندهی محوطه این برج تاریخی و تبدیل اراضی موجود در این مکان و تفرجگاه عمومی اقدام جدی کند.

شهردار تبریز تصریح کرد: با اجرای این طرح علاوه بر افزایش سرانه فضای سبز عمومی تبریز، امکان بهره‌مندی و بازدید عموم مردم و گردشگران داخلی و خارجی از برج تاریخی خلعت‌پوشان فراهم خواهد شد.

قلی عباس‌پور - جام‌جم تبریز