آیا فایرفاکس بدون گوگل دوام خواهد آورد؟

زندگی بدون گوگل برای فایرفاکس

مرورگر فایرفاکس یک مکان خاص در صنعت را به‌خود اختصاص داده و به‌عنوان یک جایگزین برای اینترنت اکسپلورر مطرح شده است. موزیلا تنها مرورگر وب در جهان است که عملکرد تبلیغاتی ندارد. فایرفاکس به‌جای آن که از هر فرصتی برای به دست آوردن کاربر استفاده کند تا برای خود سودآوری داشته باشد، قصد دارد به کاربران واقعی وب پاسخ دهد، که در این کار نیز موفق بوده است. این شرکت سال‌هاست کار می‌کند و به طور مداوم سهم مایکروسافت از بازار مرورگرها را از آن خود می‌کند تا اصلی‌ترین رقیب اکسپلورر لقب بگیرد.

کد خبر: ۴۴۸۲۸۴

بخش بیشتر درآمد این شرکت از شراکت با ارائه‌دهندگان سرویس جستجو به دست می‌آید. به ‌این صورت که هرگاه کاربری از طریق فایرفاکس وارد سرویس جستجوی آنها می‌شود، مبلغی به فایرفاکس پرداخت می‌کند. بزرگ‌ترین منبع درآمد موزیلا، گوگل است که به‌عنوان جستجوی پیشفرض در این مرورگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. گوگل همچنین توسعه‌دهنده یکی از بزرگ‌ترین رقبای فایرفاکس نیز هست: کروم. توافق شراکت جستجوی موزیلا با گوگل هم در ماه نوامبر به‌پایان رسید. آیا موزیلا می‌تواند بدون گوگل نجات پیدا کند یا درصدد تجدید توافق با گوگل برخواهد آمد؟

موزیلا بدون گوگل

درصورتی که قرارداد جستجوی موزیلا با گوگل ادامه پیدا نکند، اگرچه شرایط برای این شرکت کمی پیچیده می‌شود ولی می‌تواند برای چند سال باتوجه به دارایی‌های موجود خود به حیات ادامه دهد. این تفکر کاملا درست است چرا که اگر گوگل برود، درآمد موزیلا صفر نخواهد شد؛ زیرا هنوز دیگر شرکای جستجوی خود را (مانند یاهو و بینگ) دارد و اگر به یکی از آنها پیشنهاد دهد تا به ارائه‌کننده پیشفرض جستجوی فایرفاکس تبدیل شود، می‌تواند آن شرکت را مجبور به پرداخت هزینه بیشتر کند! در سال‌های اخیر آمار نشان داده است که موزیلا در افزایش درآمد خود از طریق حمایت مردمی بسیار جدی است تا دیگر تنها به مشارکت با ارائه‌کنندگان سرویس جستجو متکی نباشد.

ولی مشخص آن است که اتمام قرارداد جستجو با گوگل می‌تواند موزیلا را برای پیدا کردن منبع جدیدی از درآمد به‌زحمت بیندازد؛ هر چند میزان دقیق ضربه‌ای که به برنامه‌ریزی توسعه موزیلا ممکن است وارد شود هنوز نامشخص است. این سازمان ادعا کرده است که روندهای جمع‌آوری کمک‌های مالی و توسعه نرم‌افزار از یکدیگر جداست. این به معنای آن است که برنامه‌نویسان شرکت برای جمع‌آوری کمک‌های مالی کنار خیابان نمی‌ایستند! البته جذب و حفظ استعدادهای نرم‌افزاری بدون داشتن منابع مالی سخت است و کمبود درآمد در طولانی مدت می‌تواند اثرات منفی روی توسعه موزیلا بگذارد.

گوگل بدون موزیلا

راه دیگر برای مشاهده شرایط موزیلا این است که بپرسیم آیا گوگل هنوز به موزیلا احتیاج دارد؟ زمانی که گوگل و موزیلا، پنج سال پیش وارد اولین قراردادهای همکاری خود شدند، اینترنت اکسپلورر با اختلاف زیادی نسبت به رقبایش، بیشترین سهم را در بازار مرورگرهای وب داشت و همواره توسط سرویس‌های جستجوی مایکروسافت، به‌عنوان مرورگر پیشفرض آورده می‌شد. علاقه گوگل در قرارداد جستجو با موزیلا این بود که سرویس‌های گوگل را در دید کاربران فایرفاکس قرار دهد تا هنگامی که سهم فایرفاکس از بازار مرورگرها افزایش پیدا کرد، سرویس‌های گوگل نیز همراه آن دیده شوند.

ولی طی 5 سال گذشته چیزهای بسیاری تغییر کرده‌اند. اینترنت اکسپلورر هنوز محبوب‌ترین مرورگر جهان است ولی مرورگر کروم از شرکت گوگل بسرعت بهبود می‌یابد. براساس آمار StatCounter، گوگل کروم توانسته است فایرفاکس را پشت سر بگذارد و به‌عنوان دومین مرورگر محبوب در جهان شناخته شود. طبق این آمار، اینترنت اکسپلورر 63/40 درصد بازار جهانی را در اختیار دارد و گوگل با 69/25 درصد و فایرفاکس با 23/25 درصد در تعقیب آن هستند.

البته همه سایت‌های آمارگیری هم با StatCounter موافق نیستند؛ برای مثال در سایت NetMarketShare، نشان داده شده است که کروم 18/18 درصد بازار را در اختیار دارد و فایرفاکس 14/22 درصد. به‌هر ترتیب اگر شرایط به‌همین صورت ادامه پیدا کند، کروم حتی در این‌گونه سایت‌های آمار نیز در اواسط سال 2012 از فایرفاکس پیشی خواهد گرفت.

کروم در این معادله نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند، چراکه سرویس‌های جستجوی گوگل را به‌عنوان پیشفرض خود به کاربر ارائه می‌کند. زمانی که گوگل قرارداد همکاری خود با موزیلا را تنظیم کرد، نمی‌توانست با مرورگر خود که سرویس‌های گوگل را به‌عنوان پیشفرض داشت، با اینترنت اکسپلورر رقابت کند. اما اکنون می‌تواند.

مساله دیگر این است که گوگل می‌تواند روی کاربران زیاد فایرفاکس که به سرویس‌های گوگل وابسته شده‌اند حساب کند؛ اگرچه قرارداد جستجو با موزیلا به‌پایان رسیده باشد. بعد از همه این مسائل، در 5 سال گذشته، گوگل به‌طور قابل توجهی مجموعه سرویس‌های وبی را که ارائه می‌کرد توسعه بخشید. کاربرانی که کاملا از سرویس‌هایی نظیر جیمیل، گوگل داکز، یوتیوب و حتی گوگل پلاس مستقل هستند بسیار ناچیزند.

با این حال، توسعه جهانی اینترنت به‌این معنی است که موزیلا جستجوکنندگان بیشتری به گوگل می‌دهد و این دلیل مهمی است تا گوگل نخواهد این کاربران به‌سمت بینگ بروند. شاید این جستجوکنندگانی که از فایرفاکس می‌آیند نسبت به 5 سال گذشته اهمیت کمتری برای گوگل داشته باشند، ولی قطعا باز هم ارزشمند هستند.

آینده فایرفاکس

موزیلا توانست با چرخه توسعه انتشار سریع خود موفقیت زیادی کسب و نسخه‌های 4 تا 8 را تنها در سال 2011 منتشر کند. استراتژی انتشار راهی برای ایجاد تغییرات اصلی و بزرگ در بازه زمانی کوتاه در مرورگر بود.

اما کاربران، عموما خود را بین نسخه‌های زیادی دیدند و گیج شدند بویژه زمانی که تعدادی قابلیت جدید و کاملا مفید وارد این نسخه‌ها می‌شد. البته زمان بندی انتشار فایرفاکس باعث دلخوری و رنجش بسیاری از کاربران هم شد ؛ بیایید کاربران سازمانی را که نمی‌خواستند در جایگاهی قرار بگیرند که مجبور به آزمودن و تایید نسخه‌های جدید مرورگر در هر 6 هفته باشند، فراموش نکنیم. هنگامی که موزیلا تلاش می‌کرد تا نسخه‌های 6/3 فایرفاکس (که آخرین انتشارها به شیوه قدیمی این مرورگر بودند) را از رده خارج کند، بسیاری از کاربران را که نمی‌توانند به‌روز شوند نیز پشت سر گذاشت. برای مثال فارفاکس روی ویندوز اکس‌پی هم کار می‌کند درحالی که روی نسخه‌های قدیمی‌تر از Mac OS X 10/5 اجرا نمی‌شودو به‌این ترتیب کاربران Macهای قدیمی‌تر را از دست داده است.

همچنین از آنجاکه فایرفاکس یک نرم‌افزار رومیزی هم به‌حساب می‌آید، با چالش‌های دیگری نیز رو به روست. بسیاری در دنیای مرورگری وب، درحال خارج شدن از رایانه های رومیزی و نوت‌بوک‌ها هستند. فایرفاکس درحال کار کردن روی نسخه‌های موبایل مرورگر خود است، هر چند زمان زیادی گذشته بدون این که حتی یک نشانه کوچک از این مرورگر در مرورگری موبایل دیده باشیم. طبق گزارش سایت‌های آمار، مرورگر سافاری از اپل، بیش از 55 درصد بازار مرورگری موبایل را در اختیار دارد درحالی که اوپرا مینی با 09/20 درصد به‌عنوان نزدیک‌ترین رقیب آن به‌حساب می‌آید و مرورگر اندروید با 36/16 درصد به دنبال آنهاست. مرورگرهای موزیلا و فایرفاکس در مجموع کمتر از 04/0 درصد را به‌خود اختصاص داده‌اند. فایرفاکس هیچ استراتژی قانع‌کننده‌ای برای پیشرفت کردن در دنیای موبایل ارائه نکرده است و در نهایت ممکن است به‌این معنا باشد که افراد کمتری در سیستم‌های رومیزی، بیشترین توجه را به فایرفاکس نشان دهند.