مشکلات بویایی درمان می‌شوند

محققان امیدوارند بتوانند از این روش برای درمان افرادی که به علت آسیب جسمی یا افزایش سن، حس بویایی خود را از دست داده‌اند، استفاده کنند.

این ژن موجب می‌شود سلول‌های بنیادی حس بویایی که در حقیقت همان سلول‌های بنیادی بالغ موجود در بافت بینی هستند، به سلول‌های عصبی حسی تمایز پیدا کنند.

این نوع سلول‌ها پس از تمایز می‌توانند هر نوع بو یا رایحه‌ای را شناسایی و سپس اطلاعات مربوط به آن را به مغز ارسال کنند.

به طور کلی فقدان حس شامه یا بویایی از جمله مشکلات شایع دوران سالمندی است که شاید کمتر به آن توجه شده باشد.

از آنجا که توانایی حس چشایی تا حد زیادی به اطلاعات دریافتی از طریق حس بویایی بستگی دارد، فقدان این حس در بسیاری از افراد موجب از دست دادن اشتها و در نتیجه سوءتغذیه می‌شود.

به گفته محققان با افزایش سن، سلول‌های بنیادی حس بویایی نیز پیر می‌شوند و به همین علت توانایی آنها در جایگزینی سلول‌های بنیادی بالغ کاهش می‌یابد و در نتیجه بتدریج توانایی حس بویایی افراد کمتر می‌شود،‌ اما اگر روشی برای توانبخشی سلول‌های بنیادی و امکان جایگزینی سلول‌های بنیادی جوان به جای سلول‌های بنیادی بالغ وجود داشته باشد، بازگشت مجدد حس بویایی امکان‌پذیر خواهد بود.

در این روش محققان از محرک ژنتیکی به عنوان ابزاری برای مهار کردن سلول‌های بنیادی حس بویایی و سلول‌های بنیادی که در دیگر اندام‌های حسی بدن یافت می‌شوند، استفاده می‌کنند تا بتوانند عملکرد اندام حسی را که ممکن است به علت آسیب‌دیدگی یا  ابتلا به بیماری دچار اختلال شده باشند را احیا کنند.

در بینی، سلول‌های عصبی حس بویایی تنها برای مدت 30 روز زنده می‌مانند و پس از آن سلول‌های جدید جایگزین سلول‌های قبلی می‌شوند. سلول‌های جدید توسط سلول‌های بنیادی بالغ که در بافت پوششی بینی هستند به وجود می‌آیند.

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چه عاملی موجب تقسیم سلول‌های بنیادی و ایجاد سلول‌های جدید یا تبدیل این سلول‌ها به سلول‌های بالغ و تمایز آنها می‌شود تا این سلول‌ها بتوانند به عنوان یک سلول‌ عصبی بویایی وظایف خود را بخوبی انجام دهند.

ژن تنظیم‌کننده‌ای که در این فرآیند نقش اساسی را به عهده دارد همان محرک ژنتیکی است که می‌تواند قدرت از دست رفته حس بویایی را احیا کند.

این گروه از محققان امیدوارند بتوانند از این روش برای درمان بسیاری از دیگر بیماری‌ها و آسیب‌های وارد شده به اندام‌های حسی بدن استفاده کنند.

زهرا هداوند - منبع: Technology Review