جدال سه مرحله‌ای

هرچند که دو کشور در دوران ریاست جمهوری مدودف بر روسیه و اوباما در آمریکا گام‌هایی را برای بهبود مناسبات برداشته‌اند اما روند تحولات از دور جدید و گسترده تنش‌ها میان طرفین حکایت دارد. در این چارچوب مشاهده می‌شود که مسکو تلاش دارد در سه حوزه به مقابله با تحرکات آمریکا بپردازد.

اولاً در حوزه داخلی سیاست‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی آمریکا چنان بوده که تکرار سرنوشت انقلاب‌های رنگی را در روسیه اجرایی سازد در این چارچوب مشاهده می‌شود که آمریکایی‌ها به شدت تلاش کرده‌اند تا در روند انتخابات پارلمان و روسیه (دوما) این سیاست را اجرایی سازند.

چنانکه در روزهای گذشته برخی شهرهای روسیه شاهد تظاهرات ضد دولتی بوده است، در مقابل روس‌ها نیز با افشای ابعاد گسترده دخالت آمریکا در روند انتخابات از جمله رشوه به ناظران غربی حاضر در انتخابات این دخالت را پاسخگو بوده و به نوعی فضای آرام را بر کشور حاکم ساختند.

 ثانیاً در حوزه منطقه‌ای نیز روسیه تحرکات گسترده‌ای را صورت داده است که برگزاری سه اجلاس امنیت دسته جمعی، اوراسیا و کشورهای همسو در مسکو نمودی از این تحرکات است. نکته مهم در این تنش‌ها تاکید اعضای پیمان امنیت دسته جمعی مبنی بر مخالفت با هر گروه احداث پایگاه خارجی در منطقه بود که طرح‌های آمریکا برای ایجاد پایگاه نظامی در آسیای مرکزی و قفقاز را با چالش مواجه ساخت.

بسیاری از ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که مسکو با این ابتکار توانست آمریکا را در منطقه محدود سازد در حالی که با اجرای طرح سپر موشکی در «کالینینگراد» نیز به طرح سپر موشکی آمریکا و ناتو پاسخ داده است.

ثالثاً در حوزه جهانی نیز روس‌ها رویکردهای جدیدی را در دستور کار قرار داده‌اند. رویکرد به کشورهایی مانند ایران، سوریه و پاکستان برای برخورداری از ظرفیت‌های آنها جهت مقابله با آمریکا، به چالش کشاندن آمریکا در سازمان ملل با طرح لزوم بررسی جنایات ناتو در لیبی، رویکرد به توسعه مناسبات با چین و کره شمالی، بهبود مناسبات با هند و... را می‌توان از جمله تحرکات اخیر روس‌ها برای مقابله با آمریکا دانست.

براساس آنچه ذکر شد می‌توان گفت که روسیه و آمریکا در سه حوزه داخلی، منطقه‌ای و جهانی در جایگاه تقابل قرار گرفته‌اند در حالی که مسکو که زمانی رویکرد دوستانه و دیپلماتیک به آمریکا داشت، اکنون با به چالش کشاندن آن تلاش دارد ضمن جبران اشتباهات گذشته از استمرار یک جانبه گرایی آمریکا جلوگیری کند.در حالی که آمریکا نیز با اعمال فشار به مسکو به دنبال نمایش قدرت بوده و تلاش دارد تا خود را تنها بازیگر جهانی معرفی نماید.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین