پژوهش نیازمند مدیریت صحیح است

در ادامه برنامه‌های این هفته، دومین همایش ملی مدیریت پژوهش و فناوری در حالی امروز با حضور جمعی از متخصصان، وزرا و معاونانشان در سالن همایش‌های کتابخانه ملی برگزار می‌شود که پیش از این عبدالحسین روح‌الامینی نجف‌آبادی، هدف از برگزاری این همایش را بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارهای مناسب برای توانمندسازی و ورود جدی‌تر بخش خصوصی و غیردولتی به نظام پژوهش و فناوری کشور اعلام کرده بود. البته هدف نهایی، استخراج سندی از دل این همایش است که بتواند راهنمای الزامات تحقق اهداف نقشه جامع علمی باشد. به همین دلیل هم به گفته دبیر این همایش، درتدوین این سند تمامی ذی‌نفع‌های نظام پژوهش کشور از جمله دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها و حتی شرکت‌های بزرگ صنعتی مشارکت می‌کنند.

از طرف دیگر، برای اجرایی شدن و تحقق هرچه سریع‌تر نقشه جامع علمی کشور و تحقق هدف ذکر شده یعنی ایجاد سند الزامات ملی در حوزه پژوهش، علاوه بر برگزاری همایش مدیریت پژوهش و فناوری، 5 نشست تخصصی به عنوان پیش همایش با هدف به دست آوردن مسائل گروه‌های مختلف نظام پژوهش کشور در تحقق چشم‌انداز جامع علمی کشور طی چند روز گذشته برگزار شدند.

سپهر قاضی‌نوری عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، در حاشیه یکی از این پنل‌ها در گفت‌وگو با «جام‌جم» اعلام کرده بود بر اساس تخمین مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی 94 درصد اقتصاد کشور، دولتی یا شبه‌دولتی است و درصد بسیار کمی که در اختیار بخش خصوصی قرار دارد شامل حوزه‌هایی مثل تجارت و کسب و کارهای معمول مانند خرده‌فروشی می‌شود که پژوهش در آنها نقشی ندارد. این در حالی است که به دلیل نقش‌نداشتن پژوهش در پروژه‌ها تا زمانی که مسائل اقتصاد کلان و توسعه صنعتی کشور حل نشود، همچنان شاهد مسائل فعلی پژوهش و فناوری کشور هستیم.

قاضی نوری همچنین با تاکید بر این که در حال حاضر بخش خصوصی واقعی و سرمایه‌گذار خصوصی در کشور وجود ندارد، تصریح کرد: بخش‌های کوچک خصوصی حتی با داشتن انگیزه، توان سرمایه‌گذاری در پژوهش را ندارند. در واقع در مجموعه‌ای که همه چیز با منطق دولتی حرکت می‌کند و تولید در فضای کاملا امن خرید دولتی یا محافظت‌های تعرفه‌ای رخ می‌دهد، نیازی به کاهش هزینه یا افزایش کیفیت نیست و در این فضا تحقیق و توسعه برای بهتر شدن محصول، بی‌معناست.

به اعتقاد دکتر رضا روستا آزاد، رئیس دانشگاه صنعتی شریف نیز که در نشست خبری دومین همایش ملی مدیریت پژوهش و فناوری صحبت می‌کرد، پژوهش باید در حوزه ارتباط با صنعت و حل مشکلات صنعتی و همچنین فناوری تولید کالا و خدمات موثر باشد و تولید ثروت کند.

حقیقت این است که موفقیت علمی یک کشور نیازمند همکاری همه دستگاه‌هاست و مطمئنا کشور ما هم از این قاعده مستثنا نیست. به همین دلیل دستگاه‌های مختلف باید دست در دست هم دهند و در مسیری واحد تلاش کنند تا کشور در فضای علم، دانش و فناوری سرافراز شود.

بهاره صفوی / گروه دانش