تجربه بهشت در‌دل‌کویر

برای رسیدن به شهمیرزاد باید اول خودتان را به سمنان برسانید. استان سمنان از شمال به دامنه‌های البرز و جنگل‌‌های مازندران راه دارد و از جنوب به کویر مرکزی ایران. بنابراین هم می‌توانید راه کویر را تجربه کنید و هم طبیعت بکر شمال را. مسیر کویری از جاده مشهد می‌گذرد. در این مسیر باید 230 کیلومتر از تهران طی کنید تا بعد از 5 ـ4 ساعت به مقصد برسید. البته از الان گفته باشیم در مسیر کویری غیر از دشت‌های پهناور و خشک و بی‌آب و علف منظره دیگری عایدتان نمی‌شود. سمت چپ جاده، کمی جلوتر از تابلوی به استان سمنان خوش آمدید، چشمتان به تابلوی سبز رنگی خواهد افتاد که روی آن با رنگ سفید نوشته شده: شهمیرزاد، 20 کیلومتر. همین مسیر را مستقیم بروید، به شهمیرزاد می‌رسید. برای عبور از مسیر شمال باید از جاده کیاسر ـ ساری بگذرید. برخلاف مسیر کویری، این جاده جاذبه‌های منحصربه‌فردی دارد. کوه‌های بلند البرز طوری جاده را دربرگرفته‌اند که انگار بنای این جاده در دل کوه گذاشته‌ شده و فرهاد برای رسیدن به شیرین، کوه البرز را کنده و این جاده را برای ما هموار کرده است. اگر از شهر ساری به سمت شهمیرزاد حرکت کنید، 170 کیلومتر راه دارید و از مرز استان مازندران هم 55 کیلومتر. نزدیکی شهمیرزاد به آب‌های شمال باعث شده مسیر شمالی، حسابی دیدنی شود.

نزدیکی به آب‌های شمال از یک طرف و دسترسی به رشته کوه‌های البرز از طرف دیگر حسابی به نفع شهمیرزاد تمام شده است. با آب شدن برف رشته‌ کوه‌های البرز، چشمه‌ها، قنات‌ها و چاه‌های شهمیرزاد پرآب شده و زمین‌های کشاورزی این شهر را سیراب می‌کنند و در نهایت باعث می‌شوند این منطقه سرسبز بماند. مهم‌ترین چشمه‌های شهمیرزاد شیخ‌چشمه‌سر و هفت چشمه است که نزدیک هم و در شمال غرب شهمیرزاد قرار دارند، شیخ چشمه سر هم اسم خیابان است، هم قلعه‌ و هم چشمه‌ای که بالاتر از میدان امام در خیابان شیخ چشمه سر قرار گرفته و معروف‌ترین چشمه شهمیرزاد است.

«چاک» تنها رود شهمیرزاد است که آب شیخ‌چشمه‌سر و هفت چشمه را به مزارع و باغات شهمیرزاد می‌رساند. از 2 چشمه شهمیرزاد که بگذریم، به آبشار مصنوعی شیر قلعه می‌رسیم که به مناسبت میلاد امام رضا(ع) پای شیر قلعه افتتاح شد. اگر خواستید سری به شیرقلعه بزنید، قبل از بالا رفتن از کوه و دیدن شیرقلعه اول، چشمتان به آبشار شیرقلعه روشن خواهد شد. در ۳ کیلومتری شمال غربی شهمیرزاد یک رشته کوه تقریباً بلند باشیب کم وجود دارد که قسمت کوچکی از باغ‌های سرسبز در دامنه آن قرار گرفته است. روی این رشته کوه، قلعه‌های شهمیرزاد قرار دارد. شیر قلعه یا قلعه شیخ‌چشمه‌سر کمی بالاتر از میدان امام و در انتهای خیابان شیخ چشمه سر است. اسپهبدان طبرستان که در دوره اشکانی به بخشی از ایران حکومت می‌کردند، این قلعه را پناهگاه خود کرده بودند. قلعه شیخی هم از قلعه‌های مهم شهمیرزاد است که فقط سنگ چین‌های بسیار محدودی از آن باقی مانده است. این قلعه در نزدیکی شیرقلعه جا خوش کرده است. دژ وهل یا قلعه سنگی شهمیرزاد هم بالاتر از خیابان دکتر بهشتی و در دامنه همین رشته کوه قرار دارد.

شیبدار بودن شهمیرزاد به جاذبه‌های این شهر افزوده است. همچنین رنگ‌بندی درخت‌های شهمیرزاد و ترکیب رنگ‌های قرمز، نارنجی و زرد در فصل پاییز به قدری جذاب و چشمگیر می‌شود که هر بیننده‌ای را محو خود می‌کند. از طرفی، کوچه باغ‌های شیبدار این شهر با بارش باران و برف حسابی لیز و خطرناک شده و همان عده‌ای را که محو تماشای طبیعت شهمیرزاد هستند و از زیر پایشان غافل شده‌اند، غافلگیر می‌کند.

شیب تندی که بالاتر از میدان امام و نرسیده به روستای چاشم وجود دارد، دست همه شیب‌های شهمیرزاد را از پشت بسته و باعث شده یک پیست مناسب برای ورزش اسکی ایجاد شود. در فصل زمستان با بارش برف که البته در این شهر از اواخر پاییز شروع می‌شود، پیست اسکی شهمیرزاد، فعال می‌شود. اهالی سمنان هم از این فرصت استفاده می‌کنند و در روزهای تعطیل، لاستیک به دست به سمت پیست شهمیرزاد هجوم می‌برند و حسابی خوش می‌گذرانند.

شواهد نشان می‌دهد شهمیرزاد قدمتی سه هزار ساله دارد و قبل از مهاجرت آریایی‌ها به ایران وجود داشته و آبادی آن حتی از دوره اشکانیان مورد تایید قرار گرفته است. این شهر که سم ستوران اسکندر‌مقدونی، هجوم مغول، حمله تیمور و... را به یاد دارد، طی این چند قرن، عناوین مختلفی به خود گرفته است. در سفرنامه ابن بطوطه نوشته شده که این شهر چهارکوه نامیده می‌شده است. زمانی شهمیرزاد جزئی از مناطق هزار جریب طبرستان بوده‌ و نام‌های سامار، شامار و شهمار را تجربه کرده است. در دوره قاجار هم به نام اریخ شهمیرزاد شناخته می‌شد. عده‌ای هم از قول مرحوم دکتر صفا عنوان کرده‌اند که شهمیرزاد در گذشته کهر نام داشته است.

علاوه بر طبیعت و هوای بکر، شهمیرزاد 2 امامزاده و چهره‌های معروف بسیاری دارد. حرم مطهر امامزاده یحیی(ع) بالاتر از میدان امام، انتهای خیابان ساری و امامزاده عبدالله(ع) بعد از میدان امام، در خیابان بهشتی قرار گرفته است. عده‌ای از چهره‌های معروف این شهر هنوز در قید حیات هستند و همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. عده‌ای هم دار فانی را وداع گفته‌اند و در شهرشان به خاک سپرده شده‌اند.