روز‌مقاومت دانشجویی

نیکسون معاون رئیس‌جمهور آمریکا سال 1332، راهى ایران شد. در حقیقت او مى‌آمد تا نتیجه سرمایه‌گذارى 21 میلیون دلارى را که سازمان جاسوسى آمریکا (سیا) در راه کودتا و سرنگونى دولت مصدق هزینه کرده بود، از نزدیک مشاهده کند. ملت از نفاق و تفرقه‌اى که استبداد توانسته بود در میان آنها ایجاد کند، ناراحت بود.

رهبرى نهضت مقاومت، قصد رساندن صداى اعتراض مردم را به گوش جهانیان داشت و تلاش لندن و واشنگتن را که مى‌خواست با مشروع جلوه دادن رژیم کودتا، امتیازات مورد نظر خود را در محیط آرام بدست آورد، خنثى کند. اجراى این برنامه به عهده کمیته هماهنگى دانشگاه تهران گذاشته شده بود.

تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران به عنوان اعتراض به ورود دنیس رایت، کاردار جدید سفارت انگلیس به ایران از 14 آذر 1332 آ‎غاز شد. دانشجویان دانشکده‌هاى حقوق و علوم سیاسى، علوم ، دندان پزشکى، فنى، پزشکى، داروسازى در دانشکده‌هاى خود تظاهرات پرشورى علیه رژیم کودتا برپا کردند. رژیم پهلوى که به خوبى از خشم ملت، خصوصا دانشجویان نسبت به خود و متحدان آمریکا از پیش آگاه بود با تمام قوا متوجه دانشگاه شد.

15 آذر تظاهرات به خارج از دانشگاه کشیده شد و ماموران انتظامى در زد و خورد با دانشجویان، شمارى را مجروح و گروهى را دستگیر و زندانى کردند. صبح 16 آذر 1332، گارد شاهنشاهى براى اولین بار وارد صحن دانشگاه شد تا با مخالفان برخورد کند.

در یکى از کلاس‌هاى درس دانشکده فنى، چند نفر از دانشجویان در اعتراض به حضور ماموران گارد شاهنشاهی در صحن دانشگاه، آنها را به مسخره مى‌گیرند و همین بهانه کافى بود تا وارد کلاس درس شده و با ایجاد جو رعب و وحشت، محیط را براى بهره‌بردارى و گرفتن زهرچشم دانشجویان آماده سازند. ماموران گارد با حمله به دانشجویان بى‌پناه 3 نفر از آنان را به شهادت مى‌رسانند.

حادثه 16 آذر 1332، بعنوان یک روز (مقاومت تاریخى) در تاریخ دانشگاه تهران ثبت شد. از آن پس، همه ساله به رغم کوشش رژیم و ساواک، دانشجویان دانشگاه تهران و دیگر دانشگاه‌هاى سراسر ایران مراسم و تظاهراتى به یاد شهیدان آن روز برپا مى‌کردند.

شهید چمران در رابطه با حادثه 16 آذر مى‌گوید:

وقایع آن روز چنان در نظرم مجسم است که گویى همه را به چشم مى‌بینم، صداى رگبار مسلسل در گوشم طنین مى‌اندازد، سکوت موحش بعد از رگبار، بدنم را مى‌لرزاند و آه بلند و ناله جانگداز مجروحین را در میان این سکوت دردناک مى‌شنوم، دانشکده فنى خون‌آلود را در آن روز و روزهاى بعد به راى‌العین مى‌بینم...

نیکسون، معاون رئیس‌جمهور آمریکا به ایران مى‌آید تا نتیجه بیست و یک میلیون دلار خرج کودتا را ببیند.)

«خصوصیت بالقوه دانشجویان در این است که با تحرک گرایش، استنباط و فهم خود فضا را تغییر مى‌دهند.»

شرط اصلى در تضمین امروز و فرداى دانشجو میزان برخوردارى او از معنویات است. فارغ‌التحصیل دانشگاه ما باید نسبت به کشور و میهن خود وفادار و متعهد باشد، با رافت و عطوفت با انسان‌ها برخورد کند و تنها در اندیشه پرکردن جیب خود نباشد و براى رسیدن به این هدف، انس با خدا و چشیدن لذات ذکر و دعا و تضرع اجتناب‌ناپذیر است و این هدیه بزرگ را باید تشکل‌ها و انجمن‌هاى اسلامى‌ به دانشجویان تقدیم کنند.