110 سکه برای «جاده جنگ»

دیروز و در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و معماری با حضور مسوولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزیدگان و شایستگان تقدیر در حوزه‌های داستان، نقد ادبی، تاریخ نگاری و مستند نگاری معرفی و مورد تجلیل قرار گرفتند.

برگزیدگان این جایزه ۱۱۰ سکه طلا دریافت خواهند کرد و شایستگان تقدیر نیز با دریافت ۲۵ سکه قدردانی می‌شوند.

بر اساس بیانیه هیات داوران جایزه جلال آل‌احمد در حوزه داستان یک اثر یعنی جاده جنگ؛ تالیف منصور انوری (۵ مجلد) به عنوان برگزیده اول انتخاب شده است.

در حوزه نقد ادبی کتاب «از اشارت‌های دریا» (بوطیقای روایت در مثنوی) تالیف حمیدرضا توکلی برگزیده شده و در بخش تاریخ‌نگاری 3 اثر به طور مشترک برگزیده شدند که «نبرد سمیرم؛ انگلیسی‌ها، قشقایی‌ها و جنگ دوم جهانی» تألیف کاوه بیات، «فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی دکن در دوره بهمنیان» نوشته‌ محسن معصومی‌و «علل و عوامل جابه‌جایی کانون‌های تجاری در خلیج فارس» نوشته محمدباقر وثوقی آثار برگزیده هستند.

اما در بخش مستندنگاری برگزیده‌ای معرفی نشد و کتاب «تا خمینی‌شهر؛ روایت زندگی مجاهدانه حاج عبدالله والی» به اهتمام مؤسسه جهادی (انتشارات مؤسسه ایمان جهادی) شایسته تقدیر شناخته شد.

در آیین اختتامیه جایزه جلال، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این جایزه را نماد و مدلی برای تقدیر از پدید‌آورندگان حوزه نشر مکتوب معرفی کرد.

او گفت: بهانه و هدف اصلی ما از برپایی این جایزه اعتنا به آثار و ادبیات دینی و ملی و تکریم پدید‌آورندگان، داستان‌نویسان و آثار ادبی برجسته پیشرو و ارزشمند است. دری افزود: در این دوره تمایزاتی نسبت به دوره گذشته وجود دارد یعنی در این دوره ویژگی‌ها را برشمردیم که بسیاری از این ویژگی‌ها از تجاربی است که در دوره‌های گذشته آنها را کشف کرده بودیم.

معاون امور فرهنگی ارشاد ادامه داد: در داوری آثار چهارمین دوره جایزه جلال‌آل‌احمد نسبت به سال‌های گذشته سختگیری‌های بیشتری اعمال شده است و اتفاقات خوبی در این عرصه رخ داده است و با وجود این سختگیری‌ها و نظارت 118 نفر از داوران برجسته و اعضای هیات علمی قوی نتیجه این جایزه این است که ما در همه موارد برگزیده و تقدیری داریم و در هیچ حوزه‌ای نیست که تقدیرشونده وجود نداشته باشد. دری در بخش دیگری از سخنانش به جایگاه و زندگی جلال آل‌احمد پرداخت و گفت: دو ویژگی آل‌احمد را نسبت به هم دوره‌های خود و نویسندگان قبل از جلال و حتی بعد از سالها متمایز نشان می‌دهد.

او افزود: از دوره جمال‌زاده، صادق هدایت و صادق چوبک تا بهرنگی و گلستان این وجوه تمایزی در جلال مشاهده می‌شد؛ چرا که جلال حتی در بدترین دوران زندگی خود گرایش جدی به مذهب و دین داشت و در آثار و گفتار او این امر کاملا مشخص بود.

داستان رمان 5 ‌جلدی «جاده جنگ» از روز سوم شهریورماه 1320 و ماجرای هجوم روس‌ها به ایران از شمال شرقی خراسان و اشغال کشور به دست متفقین آغاز می‌شود و با پایان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به اتمام می‌رسد.

این رمان واقعه 15 خرداد 1342 و فعالیت‌ مبارزاتی گروه‌های اسلامی، تظاهرات مردمی، پیروزی انقلاب اسلامی، خرابکاری‌ گروهک‌های ضدانقلاب در کردستان و جنگ 8‌ ساله عراق علیه ایران را به تصویر می‌کشد.

«جاده جنگ» قرار است مجموعه‌ای 8 جلدی باشد که تاکنون 5 جلد آن منتشر شده است و محمدرضا سرشار نویسنده شناخته شده کشورمان درباره آن می‌گوید: این کتاب برگ زرین دیگری را در عرصه ادبیات داستانی متعهد رقم زد. کاملا قابل پیش‌بینی بود، که اگر داورانی متعهد، جایزه جلال را داوری کنند، این کتاب برگزیده خواهد شد.

به اعتقاد سرشار این اثر دارای ویژگی‌هایی است که هم می‌تواند طبقه رمان‌خوان‌های حرفه‌ای و هم عموم مردم را راضی کند. این خصیصه‌ای است که هر کتابی ندارد. یکی از دلایل این امر و موفقیت این رمان این است که نویسنده عرصه گشوده‌ای را برای کار خود انتخاب کرده و مضامین متعددی را مطرح کرده است.

سینا علی‌محمدی /‌ گروه فرهنگ و هنر