نمایشگاهی در اندازه مرکز خرید

اولین نمایشگاه مد و مانتو در فرهنگسرای نیاوران تهران طی چهار روز اخیر تلاشی برای زنده کردن قانون ساماندهی مد و لباس بود؛ نمایشگاهی که حتی در روزهای بارانی هفته با استقبال زیادی از سوی تولیدکنندگان و مردم رو‌به‌رو شد، اما بضاعت ناچیز نمایشگاه در ارائه طرح‌های جدید عمومی‌ترین پوشاک بانوان کشور، یعنی مانتو نتوانست رضایت همه بازدیدکنندگان را جلب کند.

این را برخی طراحان، دانشجویان رشته طراحی لباس، تولیدکنندگان وحتی مصرف‌کنندگان می‌گویند، اما همه اینها به معنی بی‌اهمیتی نمایشگاه نیست.

سید محمدعلی بصیر، خود را تولیدکننده پوشاک زنانه معرفی می کند و می‌گوید: تعداد طرح‌هایی که بتواند به تولید برسد، ناچیز است و تولید بعضی مدل‌ها ریسک بالایی به همراه دارد.

وی در عین حال از این اقدام دفاع می‌کند و می‌گوید: همین که نمایشگاهی فقط برای مانتو برگزار شده و از زرق و برق سایر نمایشگاه‌ها و شوهای لباس به دور است، اقدام موثری است تا فکری به حال بازار بدون متولی مانتو بشود، چرا که این لباس فراگیرترین بازار را دارد و تقاضا برای آن بسیار بالاست.

نمایشگاه مد و مانتو به‌رغم حجم اخبار و تبلیغاتش، آنقدر کوچک است که 20 دقیقه برای بازدید از تمام قسمت‌های آن کافی است. ورودی سالن اصلی پر از غرفه‌های کوچکی است که تولیدکنندگان مانتو در بازار کشور، بهترین و جدیدترین مانتوها را نمایش داده‌اند؛ مانتوهایی که بارها در ویترین مغازه‌های شهر دیده شده‌اند.

سمایی، یکی از غرفه‌داران می‌گوید: ما بهترین طرح‌های تولیدی را به وزارت ارشاد فرستادیم و از ما دعوت شد تا به طور رایگان غرفه داشته باشیم و مدل‌ها را عرضه کنیم.

او در پاسخ به این‌که آیا مدل جدیدی هم در این نمایشگاه ارائه شده، اضافه می‌کند: ما مدل جدیدی نداشته‌ایم، متاسفانه تقاضا برای خرید بالاست اما هیچ امکاناتی برای پرو مانتوها نداریم و این باعث می‌شود مردم بپرسند چرا اصلا در این نمایشگاه شرکت کرده‌ایم.

از ورودی غرفه‌ها که می‌گذریم، سالن اصلی نمایشگاه شباهتی با غرفه‌ها ندارد، سالنی شیک در 3 طبقه با 110 مدل جدید مانتو که نام طراحان آن کنار هر مانتو نوشته شده است. مدل‌ها همگی به تایید وزارت ارشاد رسیده و برای تولید و ارسال به بازار آماده است، اما چگونه؟ کسی نمی‌داند.

آنها که دوخت و دوز می‌دانند در این سالن دوربین به دست در پی شکار الگوهای جدید مانتو هستند و آنهایی که نمی‌دانند در بین مانکن‌های بی‌سر پرسه می‌زنند، بدون این‌که نشانی از طراح در اختیار داشته باشند. گویا اینجا همه چیز فقط برای تماشا است.

یکی از متصدیان نظرسنجی می گوید:هنوز نتایج میزان رضایت بازدیدکنندگان از نمایشگاه مشخص نیست، چون فرم‌های نظرخواهی بررسی نشده است، اما استقبال آنقدر زیاد بوده که دفترچه نام و نشانی طراحان مدل‌ها در یک روز تمام شد و در حال حاضر چیزی برای معرفی و نشانی طراحان در اختیار نداریم تا بازدیدکنندگان را بیشتر راهنمایی کنیم.

نور نامناسب سالن، نبود تنوع به اندازه کافی در مدل مانتوها، رنگ‌های تیره و حضور طراحان محدود لباس در این نمایشگاه میزان توقع از آن را بشدت پایین می‌آورد، هرچند بودجه وزارت ارشاد برای برگزاری این نمایشگاه به طور شفاف بیان نشده، اما فقر امکانات در سالن اصلی و فضای نمایشگاه گواهی می‌دهد که اولین نمایشگاه مد با کمترین بودجه برگزار شده است.

با این حال وقتی فاطمه رهبر، نایب‌رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس خبر می‌دهد امسال بودجه یک میلیارد تومانی برای اجرای قانون ساماندهی لباس در نظر گرفته شده که این نمایشگاه اولین قدم در اجرایی شدن این قانون است، فقر امکانات و محدودیت مدل‌ها قابل توجیه نیست.

در سال‌های اخیر بارها نیروی انتظامی به برخورد با تولیدکنندگان مانتو که مدل‌های غیراسلامی به بازار عرضه کنند هشدار داده است.

نمایشگاه مد و مانتو برای اولین بار پر از الگوهایی است که به تایید وزارت ارشاد رسیده و برای تولید مناسب تشخیص داده شده، در حالی که چرخه تولید این الگوها معیوب به حال خود رها شده است و جایی برای نمایندگان وزارت صنایع وجود ندارد.

کریم آستانی، تولیدکننده‌ای است که از ضرورت حمایت مالی تولیدکنندگان و وصل شدن آنها به طراحان در این نمایشگاه می‌گوید و اضافه می‌کند: هرچند نمایشگاه میزگردی و جلساتی برای آشنایی تولیدکنندگان و طراحان دارد، اما قابلیت آن بسیار اندک است، چرا که من به عنوان تولیدکننده انتظار دارم در این نمایشگاه با بهترین طراحان آشنا شوم و با حمایت وزارت صنایع و اتحادیه پوشاک زمینه بستن قرارداد فراهم شود.

ابوالقاسم شیرازی، رئیس اتحادیه پوشاک صنعت پوشاک هم می گوید: در ایران قابلیت‌های زیادی دارد که اگر حمایت شود، می‌تواند یکی از اشتغالزاترین صنایع باشد. نمایشگاه‌های مد جایی هستند که صنعت پوشاک می‌تواند توانمندی‌های خود را عرضه کند.

او می افزاید: با توجه به ظرفیت‌های بالقوه‌ای که صنعت پوشاک ایران دارد و با کمک طراحان در صورت ادامه این نمایشگاه‌ها می‌توانیم ظرف سه سال صنعت پوشاک را به جایی برسانیم که دیگر شاهد خرید لباس‌های خارجی از سوی مردم نباشیم.

شیرازی تاکید می کند: با کمک دولت و با پیوند خوردن طراح‌ها و تولیدکنندگان می‌شود در پوشاک ایرانی عناصر هویت اسلامی و ایرانی را لحاظ کرد.

به عقیده او ،اگر دولت مساعدت‌های لازم را به عمل بیاورد، تولیدکنندگان پوشاک نیز می‌توانند کالای خود را با کیفیت بالا، بهره‌وری بالا و قیمت مناسب عرضه کنند.

رییس اتحادیه کشوری پوشاک به نقطه قوت دیگر این نمایشگاه اشاره می کند و می گوید: این نمایشگاه فرصتی شد برای پیوند بین طراحان و تولیدکنندگان و سعی کرده‌ایم بین تولیدکننده و طراح اعتماد متقابل به وجود آوریم.

هرچند نمایشگاه امسال برای نخستین بار شاهد ورود اتحادیه پوشاک کشور و تمایل به تجاری شدن طرح‌هاست، اما بسیاری از طراحان هنگام بازدید از نمایشگاه گله‌مندند که جای برخی بهترین طراحان در این نمایشگاه خالی است و بعضی الگوها تازگی کافی را ندارد که این ظرفیت پایین طراحی لباس را در کشور نشان می‌دهد.

عده‌ای از بازدیدکنندگان خواهان برگزاری نمایشگاه‌های دائمی مانتو هستند وگروهی برسرمایه‌گذاری بیشتر وحضور پررنگ تر مسوولان برای تولید انبوه برخی مدل‌ها اصرار دارند.

به هرحال جلب نظر تمام بازدیدکنندگان از سوی این نمایشگاه محدود، دشوار است، اما شاید با اعتبار یک میلیارد تومانی، نمایشگاه‌های لباس از وضعیت تفریح و سرگرمی خارج و به خط تولید برسند.

کتایون مصری - گروه جامعه