بیش‌فعالی کودکان را جدی بگیرید

اختلال نقص در توجه یا بیش‌فعالی کودک (ADHD) اغلب موجب بی‌توجهی یا ناآرامی کودک می‌شود و به همین علت این گروه از کودکان در انجام وظایف یا کارهایی که مسوولیت انجام آنها را برعهده دارند یا حتی انجام کارهای عادی و روزمره با مشکل مواجه می‌شوند. یکی از مهم‌ترین نشانه‌های ابتلا به بیش‌فعالی در کودکان عدم توجه به صحبت‌های معلم در کلاس درس است چنین دانش‌آموزانی اغلب به علت بی‌توجهی، مرتکب اشتباه می‌شوند و حتی در پیروی از دستورات معلم و نگهداری از وسایل شخصی خود نیز دقت لازم را ندارند و به همین علت از شرکت در فعالیت‌هایی که نیازمند تمرکز هستند خودداری می‌کنند.

آنها بیش از حد صحبت می‌کنند و سکوت کردن برای این کودکان کار بسیار دشواری است. آنها حتی زمانی که در خانه هستند نیز مدام در حال راه رفتن و شیطنت هستند. دانش‌آموزانی که به بیش‌فعالی مبتلا هستند در صحبت دیگران مداخله می‌کنند و قبل از این که سوال معلم تمام شود، صحبت او را قطع کرده و جواب سوال را می‌دهند. اگر کودکان مبتلا به بیش‌فعالی تحت درمان قرار نگیرند در رشد اجتماعی و تحصیلی با مشکلات بسیار زیادی مواجه خواهند شد. بررسی‌های انجام شده نشان داده در این گروه از افراد، فعالیت مغز در نواحی که مسوولیت کنترل توجه افراد را به عهده دارند به مراتب کمتر است. وجود عدم تعادل در انتقال‌دهنده‌های عصبی مغز نیز در بی‌نظمی‌های فکری این کودکان نقش بسیار مهمی دارد. اگرچه علت اصلی این بیماری هنوز شناخته نشده است، اما از آنجایی که این اختلال در بعضی از خانواده‌ها بیشتر است می‌توان عامل وراثت را یکی از عوامل اصلی بروز چنین بیماری برشمرد. البته در حال حاضر هیچ آزمایشی برای تشخیص این اختلال وجود ندارد و تنها پاسخ‌های بیمار و توصیف خانواده از مشکلات رفتاری کودک به عنوان ملاکی برای تشخیص این اختلال مورد استفاده قرار می‌گیرد.

البته باید توجه داشت در چنین کودکانی باید علائم و نشانه‌هایی نظیر بیش‌فعالی و بی‌توجهی حداقل برای مدت زمان 6 ماه و در شرایطی که با سن کودک سازگار باشد استمرار داشته باشد. در بعضی از کودکان علی‌رغم این که نشانه‌هایی از بیقراری دیده می‌شود کودک قادر است به مسائل مختلف توجه کند که البته این وضعیت نیز نشانه‌های ابتلا به نوعی از بیش‌فعالی است. در اغلب موارد تجویز داروهایی که از طریق کنترل رفتارهای کودک، دامنه توجه او را افزایش می‌دهند در درمان این گروه از بیماران موثر هستند. اما مصرف برخی از این داروها ممکن است با عوارض جانبی مختلفی همراه باشد.

والدین نیز در روند درمان این کودکان نقش مهمی دارند و می‌توانند با مشخص کردن مجموعه‌ای از کارهای روزمره برای کودک زمان معینی را برای انجام این کارها در نظر گیرند تا به این ترتیب او را با مفهوم نظم آشنا سازند. همچنین براساس مطالعات انجام شده در زمینه رژیم غذایی مناسب برای کودکان مبتلا به این اختلال، خوردن غذاهای مفید برای بهبود عملکرد مغز می‌تواند تا حد زیادی علائم این اختلال را کاهش دهد.

دکتر نوشین محمودیان