اسلام،عامل نگرانی غرب در لیبی

روزنامه لوموند ،چاپ پاریس در تحلیلی نوشت: "رییس شورای انتقالی لیبی در بیست و سوم اکتبر ، روز اعلام آزادی کامل سرزمین لیبی در اظهاراتی اعلام کرد که مرجع اصلی قانونگذاری در این کشور دین اسلام خواهد بود .

این اظهارات را می‌توان مهر تاییدی بر مواضع انتقاد آمیز کسانی دانست که از همان آغاز، عملیات نظامی لیبی را شروع مجموعه‌ای حوادث تلخ در کشورهای عربی و اسلامی می‌دانستند و معتقد بودند محاسبات رهبران غربی برای فتوحات جدید اشتباه از آب درمی‌آید.

در واقع باید پذیرفت سخنان مصطفی عبدالجیل بسیار غافلگیر کننده بود. ظاهرا شرکای غربی عبدالجلیل سپس از او خواستند سخنان خود را اصلاح کند.

بدین ترتیب او یک روز بعد اظهار داشت ما پیرو اسلام میانه رو هستیم.

وی با وجود این تصریح کرد: شریعت اسلام با استناد به یکی از آیات قرآن ،‌ چند همسری را مجاز شمرده است.

در بسیاری از کشورها از جمله کشورهای حاشیه خلیج فارس ، ایران و پاکستان، اسلام معیار قانونگذاری است.

تفاسیر مختلفی از شریعت اسلام وجود دارد که این تفاسیر همیشه در تضاد با معیارهای بین‌المللی مدافع حقوق اساسی انسان‌ها نیست .

ابهامی که در قضیه لیبی به وجود آمده است درست در همین جاست : آیا عملیاتی نظامی که بنام ارزش‌های دموکراتیک صورت گرفت می‌تواند این فرصت را در اختیار بازیگران جدید عرصه سیاسی این کشور قرار دهد تا ذهنیت سیاسی خاص خود را شکل دهند و به میل خود ، قانون اسلامی را به تناسب سنت‌های محلی سختگیرانه بپذیرند یا رد کنند؟ چه سازوکار ملموسی برای محدود کردن آنان وجود دارد؟ این در حالی است که غربی‌ها هیچگاه نتوانسته‌اند تاثیر چندانی بر روی رفتار عربستان سعودی یا دیگر کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی داشته باشند.

در تفاوت با بحث و جدل‌های موجود درباره جایگاه حزب اسلام‌گرای نهضت در تونس ، موضوع شریعت اسلامی در لیبی قبل از هرگونه تجربه انتخاباتی و درست درپی عملیات بین‌المللی نظامی که منجر به سقوط دیکتاتور این کشور شد ، مطرح شده است.

دخالت نظامی در لیبی باعث شده است غرب در مقابل هرآنچه که در آینده این کشور اتفاق می‌افتد ،‌مسئول باشد.

تونس به تنهایی و بدون مداخله خارجی دیکتاتورش را کنار گذاشت .

افغانستان کشوری است که نیروهای ائتلاف در سال 2001 آن را از دست نیروهای طالبان و القاعده آزاد کردند.

تلاش غربی‌ها و توان‌ آنان در برقراری دموکراسی پایدار در این کشور با مشکلاتی همراه بوده است .

گزارش اخیر سازمان ملل درخصوص اجرای شکنجه در زندان‌های این کشور موید همین مطلب است.

عقب‌نشینی نیروهای بین‌المللی از افغانستان تا سال 2014 و مذاکره با طالبان این نگرانی‌ را به وجود آورده است حقوق زنان این کشور باردیگر پایمال شود.

از سوی دیگر نگرانی از بروز جنگ داخلی  در افغانستان نیز همچنان وجود دارد.

شریعت اسلام هنوز در افغانستان حامد کرزی یکی از شاخص‌های قضایی است.

بدین ترتیب می‌توان نگرانی‌ها آلن ژوپه ، وزیر امورخارجه فرانسه را در مورد آینده لیبی درک کرد.

وی در واکنش سخنان عبدالجلیل گفت: فرانسه مراقب اوضاع است .

ژوپه افزود: ما خطوط قرمزی داریم که عبارتند از ثبات سیاسی ، رعایت حقوق بشر و برابری زن و مرد.چند همسری با نگرش ما درباره شان زن همخوانی ندارد.

پدرخوانده‌های غربی شورای انتقالی لیبی ، همانگونه که وزیر امورخارجه فرانسه نیز اشاره کرد ، می‌توانند به طور مشروط به روند انتقال در کشورهای عربی کمک کنند بدین ترتیب که هرقدر آنها بیشتر به معیارهای دموکراتیک احترام گذاشته شود به همان مقدار نیز کمک بیشتری صورت گیرد.

اما آیا در لیبی ، کشوری آفریقایی با ذخایر گسترده نفتی ، می‌توان همین استدلال را عملی کرد ؟ شکل‌گیری چارچوب سیاسی امروز افغانستان ، تا حد زیادی مدیون حضور گسترده غربی‌ها در این کشور است .

ولی لیبی هیچ شباهتی به افغانستان ندارد و بنای سیاسی این کشور از اساس شکل خواهد گرفت.

ساختار لیبی پیچیده است و از هم اکنون زورآزمایی آشکاری میان طرفداران لیبرالیسم سیاسی و گروه‌های اسلامگرای در عرصه سیاسی این کشور به چشم می‌خورد.

به نظر می‌رسد سخنان اخیر مصطفی عبدالجلیل به منظور جلب رضایت مردان عبدالحکیم بلحاج ، فرمانده نظامی طرابلس مطرح شده باشد.

بلحاج مردی است که سوابقی جهادی در کارنامه خود دارد و در گذشته با القاعده در ارتباط بوده است.

اگرچه این فرمانده قدرتمند جنگی بارها تکرار کرده که این فصل از زندگی‌اش را پشت سر گذاشته است.

اما جنگ قدرت در لیبی در اوج است و در ورای آن اختلافات منطقه‌ای و بحث تقسیم نفت دیده می‌شود.

تاخیر در تشکیل دولت موقت گواه همین مطلب است.

عامل دیگری نیز در این میان وجود دارد که معادله لیبی را بیش از پیش پیچیده می‌کند و آن قطر است.

این امیرنشین که در تجهیز مالی و نظامی مخالفان قذافی نقش بسزایی داشت ، کارت اسلام‌گرایان را در لیبی به بازی گرفته است.

شاخه سیاسی شورای ملی انتقالی لیبی از قطر به دلیل ادامه تحویل سلاح به مردان بلحاج انتقاد کرده است.

قطر ، در کنار امارت متحد عربی ، ظاهری عربی به مداخله لیبی داد .

این کشور امروز بدنبال سهم سیاسی  و حتی نفتی از مشارکتش در آزادسازی لیبی از دیکتاتوری قذافی است .

امیر قطر ماه سپتامبر گفت: من در لیبی احساس می‌کنم در خانه خود هستم .

بدین ترتیب در لیبی برعکس افغانستان ، آینده مداخله خارجی بیشتر ار هر چیز به مهره‌هایی بستگی دارد که غربی‌ها آنان را خارج از  دایره خود برای پیشبرد عملیاتشان برگزیدند.