اکوتوریسم منبع درآمد ملی

از سوی دیگر اینک گردشگری پایدار از جمله محورهای رشد و توسعه اقتصادی مناطق مختلف است. در این زمینه می‌توان به درآمد کلان کشور هند از محل گردشگری و صنایع دستی اشاره کرد. ترکیه نیز از همین محل سالانه صاحب میلیاردها دلار درآمد ارزی می‌شود. اما درمیان انواع جاذبه‌ها، اکوتوریسم جایگاه ویژه‌ای در صنعت گردشگری دارد. اکوتوریسم که توریسم بومی‌شناختی نیز نامیده می‌شود. شکلی از گردشگری است که جاذبه‌های منحصربه فرد طبیعی و فرهنگی را مورد توجه قرار می‌دهد. در واقع اکوتوریسم سفری مسوولانه به مناطق طبیعی است که طی آن گردشگران، حفظ محیط‌زیست و بهبود روند زندگی مردم محلی را در نظر می‌گیرند. این نوع گردشگری باعث حفظ محیط‌زیست و همچنین کاهش اثرات منفی بر محیط خواهد شد. ضمن آن که شرایط لازم برای ایجاد اشتغال و بهره‌مندی اقتصادی مردم محلی (بومی) را نیز فراهم می‌کند. از این رو امروزه اکوتوریسم به عنوان روشی منحصر به‌فرد برای توسعه مناطق روستایی بکر به حساب می‌آید.

با افزایش سطح رفاه مردم محلی که حاصل از درآمد اکوتوریسم است، آگاهی عمومی در مورد محیط‌زیست و حفاظت از آن افزایش یافته و مردم به فرهنگ ترویج حفاظت از مناطق روستایی و طبیعی بکر ترغیب می‌شوند.

گردش‌های آبی و ساحلی، کوهنوردی، غارنوردی، بیابانگردی، مردم‌شناسی و طبیعت‌درمانی نمونه‌هایی از گردش همراه با نکوداشت محیط‌زیست و میراث‌های تاریخی و فرهنگی است. ‌بسیاری از جاذبه‌های گردشگری ایران همانند آبشارهای حوزه زاگرس، سربندهای جنوب، دریاچه‌های آب شیرین، دریاچه قیر، جنگل‌های حرا و... همگی بکر و دست‌نخورده و دیدنی هستند.

ایران از لحاظ آب و هوایی و شرایط اقلیمی ویژگی‌های یک قاره را داراست و به دلیل گستردگی جغرافیایی از آب و هوای متفاوت در فصول مختلف برخوردار است. همین شرایط متفاوت اقلیمی باعث به وجود آمدن گونه‌های مختلفی از گیاهان و جانوران شده است. در کنار اینها نوع زندگی و فرهنگ متفاوت مردم در بخش‌های مختلف کشور از نکات مهم در جذب گردشگران است.

ضمن این که دوام، پایداری و بهینه‌شدن این جاذبه‌های گردشگری به حمایت نیاز دارد.

با توجه به این نکات، مهم آن است که در ابتدا نیازهای اساسی و مهم گردشگران را بشناسیم و به خدماتی که آنها نیاز دارند بهای لازم را بدهیم.اگر این اتفاق روی دهد و برنامه جامعی برای مناطق روستایی مستعد طراحی و اجرا شود، با توجه به امکانات و بستر مناسب گردشگری بویژه اکوتوریسم در ایران می‌توان امیدوار بود که در آینده درآمدهای ارزی ناشی از صنعت گردشگردی جایگزین درآمدهایی شود که بر منابع فسیلی تکیه دارند.

لیلا خلیلی