منارجنبان یزد فرو می ریزد

بالاترین قسمت منارجنبان، ساختاری چوبی داشته که بر اثر زلزله و وزش باد کج شده و اهالی هم از بیم افتادن، آن را بریده و پایین آورده‌اند! جنبیدن این مناره که به وضوح قابل مشاهده است، مایه شگفتی بسیاری از گردشگران است به طوری که نه‌تنها از حیث معماری چیزی از منارجنبان اصفهان کم ندارد، بلکه به گفته شاهدان عینی لرزش آن از منارجنبان اصفهان نیز به مراتب بیشتر است.

مناره یک راه پله حلزونی دارد که شامل دو ردیف پله برای رفت و برگشت است و نظیر آن در یکی از مناره‌های مسجد جامع یزد به کار گرفته شده است. عرض پله‌ها هم در قسمت پایین 60 تا70 سانتی‌متر است که در قسمت بالا به 40 تا 50 سانتی‌متر می‌رسد.

در کنار این منارجنبان، قلعه تاریخی روستا قرار دارد که وسعت آن 1‌/‌1 هکتار بوده و دارای 6 برج است. درون محوطه قلعه نیز 80 خانه 2 تا 3 طبقه و حتی 4 طبقه وجود دارد که جنس دیوارهای آنها از خشت و گل و سقفشان از حصیرهای الیافی، چوب و پوشال تشکیل شده است. این طبقات از یکدیگر مجزا و مانند آپارتمان‌های امروزی هر کدام متعلق به یک خانواده بوده است. قلعه بر فراز تپه‌ای بنا شده تا ساکنان آن به زمین‌ها و فضای اطراف روستا اشراف داشته باشند. یکی از ویژگی‌های جالب این قلعه، گذرگاه‌ها و کوچه‌های پیچ در پیچ و رعب‌آور آن است که برای غافلگیری دزدان و راهزنان مورد استفاده قرار می‌گرفته است. دور تا دور قلعه هم کانال آبی برای حفاظت از آن حفر شده است.پل آبرو (آبراه) خرانق نیز از قدمت تاریخی برخوردار است و به سبک معماری دوره ساسانیان بنا شده است. این پل دارای 4 دهانه است که با پایه‌های قطور و طاق‌های قوسی به یکدیگر متصل شده است. مصالح به کار رفته در ساخت آن سنگ و ساروج بوده و طول آن 40 متر است. پل آبرو تنها پل انتقال آب در استان یزد به شمار می‌رود.

روستای تاریخی خرانق اینک خالی از سکنه است و ساکنان آن به تدریج آن را تخلیه و به مجموعه خانه‌های ساخته شده توسط دولت در بخش بالا دست روستا، کوچ کرده‌اند.از دیگر جاذبه‌های خرانق علاوه بر اماکن تاریخی می‌توان به طبیعت چشمنواز، آبشار زیبای ساعتی و منطقه حفاظت شده دره انجیر، با حیواناتی چون یوزپلنگ، میش، قوچ و گربه وحشی اشاره کرد.متاسفانه این روستای زیبای تاریخی در حال حاضر در ورطه فراموشی قرار گرفته و در آستانه تخریب کامل است، بویژه منارجنبان آن که در حال فروپاشی است. این در حالی است که مسوولان میراث فرهنگی تاکنون وعده‌های فراوانی برای مرمت و حفاظت از محوطه‌های تاریخی این روستا داده‌اند. مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان یزد در گفت‌وگو با «جام‌جم» با اشاره به این‌که طرح جامع این روستای تاریخی در حال تهیه است، گفته بود: بازسازی مسجد جامع و بخصوص منار این مسجد که قدمت بسیاری طولانی دارد، به بخش خصوصی واگذار شده است.

بهرام رضایی افزود: سرمایه‌گذار و بهره‌بردار آثار تاریخی این روستا در تلاش است که علاوه بر مسجد، حمام تاریخی و آسیاب آبی خرانق را نیز امسال مرمت و بازسازی کند ولی مشکل جدی برای آثار تاریخی روستای خرانق در حال حاضر خالی از سکنه شدن و نبود یک متولی در روستاست.

امیر ترقی‌نژاد / جام‌جم یزد