پیاده‌روی در جاده سلامت

اما حقیقت این است که شناساندن ورزش و تبیین نقش آن در سلامت روح و جسم مردم زمانی متمادی می‌خواهد، برگزاری چند نشست و سمینار و چاپ و نشر بروشورهای تبلیغاتی گرچه در این راستا کمک‌کننده هستند، اما نیاز جامعه ما را در مقوله ورزش فراهم نمی‌کند، در کشور ما با وجود این که در سال‌های اخیر گام‌های موثری در راستای همگانی کردن ورزش برداشته شده است، اما همچنان فاصله زیادی با ایده‌آل‌ها وجود دارد.

نگاهی به وضعیت موجود نشان می‌دهد که مردم ما بیشتر از آن که ورزش کنند تا تحرک داشته باشند و سالم بمانند و در نهایت شادابی و نشاط را تجربه کنند، علاقه وافر به ورزش را به تماشای آن خلاصه کردند و بیشتر تماشاگر رشته‌های مختلف ورزشی در بعد قهرمانی و پیگیر اخبار دنیای حرفه‌ای هستند. این در حالی است که در کشورهایی مثل آلمان، انگلیس، سوئد و فرانسه 50 درصد کسانی که استادیوم‌ها را برای تماشای مسابقات فوتبال، والیبال و بسکتبال مملو از جمعیت می‌کنند خودشان هم ورزش می‌کنند.

بنابراین اگر بدانیم ورزش همگانی اثرات مثبت فردی و اجتماعی بسیاری در ابعاد مختلف مثل مقابله با ناهنجاری‌های اجتماعی، پر کردن اوقات فراغت به صورت موثر و پربار و برقراری روابط عاطفی و اجتماعی بهتر و عمیق‌تر دارد برای توسعه و گسترش آن به یک روز و یک هفته اکتفا نمی‌کنیم و در تمام روزهای سال به اصلاح ساختارهای نادرست حاکم بر ورزش و فراهم شدن آسان امکان ورزش کردن برای اقشار مختلف جامعه می‌اندیشیم. روز تربیت بدنی و ورزش بهانه‌ای است تا برای یک روز هم شده کمی از ورزش حرفه‌ای و قهرمانی فاصله بگیریم و نگاهی به وضعیت ورزش همگانی در کشورمان داشته باشیم.

رونمایی از سند راهبردی فدراسیون ورزش‌های همگانی پس از تشکیل وزارت ورزش و جوانان در شهریور ماه انجام شد تا بر اهمیت این مقوله باز هم تاکید شود، اما عملی شدن این طرح‌ها باید در اولویت باشد که دست یافتن به این هدف همکاری همه‌جانبه ارگان‌ها و دستگاه‌های دولتی و خصوصی و وزارت ورزش و جوانان را می‌طلبد.

البته مجدآرا، رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی امیدوار است و در مورد آینده می‌گوید: این سند راهبردی با هدف حرکت به سوی ایرانی فعال، شاداب و سالم تا سال 1404 و با پوشش 50 درصدی جامعه در بعد ورزش همگانی طراحی شده است که نکته مهم آن استفاده از نظرات مختلف صاحبنظران در زمینه‌های مختلف برای تدوین آن است.

مهدی علیزاده، کارشناس تربیت بدنی در آموزش و پرورش در گفت‌وگو با «جام‌جم» به ضعیف بودن زیرساخت‌های فعالیت‌های ورزشی در ایران اشاره می‌کند و می‌افزاید: در کشور ما متاسفانه همیشه دنبال مقصر هستیم، اما نباید فراموش کنیم که در بحث ورزش و فعالیت بدنی فرهنگسازی در خانواده‌ها به دلیل کمبود امکانات تنگنای زمانی است و همین ضعف در آینده و در سنین مدرسه به عنوان معضل آموزش و پرورش شناخته می‌شود و همین مشکل انگار نسل به نسل منتقل می‌شود، ساعات ورزش مدارس اغلب به دلیل کمبود امکانات، سالن‌های ورزشی و زمین‌های تمرینی جدی گرفته نمی‌شود و آنقدر بچه‌ها به درس خواندن ترغیب می‌شوند که ترجیح می‌دهند در ساعات ورزش به کارها و درس‌های عقب‌افتاده بپردازند و از تحرک و فعالیت گریزان هستند، بچه‌های دیروز با همین روحیه امروز پدر و مادر هستند و جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند که آن‌طور که باید و شاید فعالیت بدنی در آن رایج نیست.

اما ظاهرا در بسیاری از مدارس دخترانه هم چنین وضعیتی حاکم است، این را پروین میرزایی دبیر ورزش یکی از دبیرستان‌های تهران می‌گوید و تصریح می‌کند: بسیاری از مدارس نهایت فضایی که دارند یک حیاط کوچک 100 متری است که هیچ فعالیتی در آن نمی‌توان انجام داد، در مالزی که یک کشور آسیایی است،‌ داشتن زمین چمن و سالن تمرین در کنار مدارس دخترانه اجباری است چون آنها به اهمیت تحرک و ورزش در دختران که مادران فردا هستند از همان کودکی بها می‌دهند، نسل آینده احتیاج دارد که سلامت باشد، جلوگیری از بسیاری بیماری‌های روحی و روانی مثل افسردگی و جسمی مثل پوکی استخوان با همین ورزش کردن از نوجوانی و جوانی امکانپذیر است، اما در کشور ما فقط به ورزش قهرمانی بها داده می‌شود، در حالی که اگر یک‌دهم آن بودجه در آموزش و پرورش برای ورزش مدارس یا حتی ورزش دانشجویان اختصاص یابد در آینده‌ای نزدیک از دل ورزش همگانی استعدادهای زیاد‌ی به عرصه ورزش قهرمانی نیز معرفی می‌شوند.

عبدالحمید احمدی، رئیس انجمن ورزشی‌نویسان کشور نیز در این رابطه می‌گوید: ساختار ورزش ما به گونه‌ای است که مدیریت کلان بیشتر از آن که به سمت توسعه ورزش همگانی تمایل داشته باشد بخش عمده توان و وقت خود را برای ورزش قهرمانی صرف می‌کند، اما در این میان رسانه‌ها هم باید سهم بیشتری از اخبار را به ورزش همگانی و تاثیر آن در بهبود سلامت جامعه اختصاص دهند، این که بیشتر اخبار رسانه‌ها به ورزش قهرمانی اختصاص می‌یابد به تقاضای مردم برمی‌گردد، رسانه‌ها مثل محلی برای عرضه و تقاضا هستند، در حقیقت اگر دستگاه‌های مرتبط با ورزش برای جذب مردم به ورزش همگانی با دادن امکانات بیشتر تلاش کنند قطعا رسانه‌ها هم همسو با علاقه مردم اخبار بیشتری منتشر می‌کنند.

اما ورزش بانوان در بعد همگانی چه وضعیتی دارد، آیا زنان می‌توانند به راحتی با کمترین هزینه به ورزش و فعالیت بدنی روی بیاورند؟ مریم مقدسی، مدیر یک سالن ورزشی در تهران که خودش 17 سال سابقه مربیگری در رشته بدمینتون را دارد به خبرنگار «جام‌جم» می‌گوید: اگر بخواهیم مقایسه‌ای با سال‌های گذشته داشته باشیم می‌توانیم بگوییم که اوضاع بهتر شده است، حداقل خانم‌ها باور کردند که برای حفظ سلامت خودشان باید تحرک داشته باشند و حتی اگر انگیزه کاهش وزن را از ورزش ندارند به سلامتی روحی و جسمی و شادابی و نشاط فکر کنند، اما امکانات هنوز کامل و زیاد نیست، در بسیاری از همین مناطق تهران سالن ورزشی برای بانوان نیست، در خیلی از شهرستان‌ها هم که امکانات ابتدایی ورزش وجود ندارد، در ورزش بانوان چون تمایل کمتری برای حضور در عرصه قهرمانی هست و حداقل این که راه هموار نیست باید فرهنگ ورزش گروهی و عمومی را جا انداخت. در این راستا باید هزینه‌های ورزش کردن کم شود و با درست کردن مکان‌هایی که بانوان بتوانند زیر نظر مربی تمرین و ورزش کنند، خلأ حضور در کلاس‌های گرانقیمت را پر کرد، این کار در برخی بوستان‌ها انجام می‌شود و اتفاقا استقبال خوبی از آن شده است که امیدواریم گسترش پیدا کند.‌

گاهی باید از امکانات و واقعیت فاصله گرفت، نباید تسلیم شد، در زمینه ورزش هم طرحی نو لازم است، طرحی که فقط به تفکر و اراده شما بستگی دارد، از ضعف‌ها و کمبودهای ورزشی و کمبود سرانه ورزشی هر ایرانی که از کودکی تا بزرگسالی همراه اوست باید گذر کرد و به این اندیشید که اگر با این بهانه‌ها ورزش نکردن را توجیه کنیم، اولین ضربه را به خودمان زده‌ایم، پس می‌توان ساده گرفت، طوری که نه وقت زیادی بخواهد نه پول آنچنانی، به اندازه چند دقیقه زود بیدار شدن، پوشیدن یک کفش کتانی ساده و مناسب و پیاده رفتن در راهی که ضامن سلامتی ماست، 26 مهر روز تربیت بدنی و ورزش است، به ساده ورزش کردن هم فکر کنیم.