کمبود روانپزشک در کشور

براساس آمار 34.2درصد تهرانی‌ها مشکوک به اختلالات روانی هستند، یعنی از هر سه نفر یک نفر، از طرفی کارشناس دفتر سلامت روان وزارت بهداشت نیز در نشست خبری هفته سلامت روان(30 ـ 24 مهرماه) اعلام کرد: پیش‌بینی می‌کنیم 21 میلیون نفر از جمعیت کشور در طول سال گذشته نیاز به خدمات روانپزشکی داشتند که البته این میزان بدون احتساب اعتیاد است.

با وجود چنین آمارهای قابل ملاحظه‌ای، بی‌توجهی و پیگیری نکردن مسائل روانپزشکی در کشور ما چه از سوی مسوولان مربوط و چه از سوی خود شهروندان آسیب بزرگ و غیرقابل جبرانی محسوب می‌شود.

رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران با هشدار نسبت به این موضوع در جمع خبرنگاران گفت: حدود 20 درصد مردم به نوعی به اختلالات روانی دچار هستند، از طرفی تعداد روانپزشکان کشور 1300 نفر است که با این وجود پنج تا شش هزار روانپزشک در کشور کم داریم.

به گزارش فارس، غلامرضا میرسپاسی افزود: برای بهبود سلامت روان باید در سه سطح پیشگیری اولیه، ثانویه و ثالثیه کار کرد که در مرحله اولیه آموزش و برقراری ارتباطات با مسوولان باید پررنگ شود و در سطح دوم باید درمان را سریع آغاز کرد و در سطح سوم برنامه‌های لازم را برای بیماران مزمن روانی طرح‌ریزی کرد.وی تصریح کرد: متأسفانه مساله غوغای شیشه که ماده محرک بسیار خطرناکی است در کشور وجود دارد و نیاز به خدمات بستری روانی را زیاد می‌کند چرا که شیشه موجب می‌شود، فرد دچار توهم ‌شود.

از سال 1319 که اولین بیمارستان‌های روانپزشکی در کشور ایجاد شد تاکنون هنوز تغییر خاصی در نحوه خدمت‌رسانی به بیماران روانی ایجاد نشده به طوری که هم‌اکنون یک بیمار حاد روانپزشکی در بیمارستان‌ها در کنار بیمار روانی معمولی بستری می‌شود.کارشناس دفتر سلامت روان وزارت بهداشت با اعلام این موضوع، افزود: برآورد ما این است که در سال گذشته دو میلیون و 200 هزار نفر بیمار روانپزشکی مراجعه‌کننده به متخصص داشته‌ایم. البته برخی از مردم هم برای دریافت این خدمات مراجعه نمی‌کنند، علت این مراجعه کم مردم به خاطر انگ است و این‌که مردم فکر می‌کنند بیماران باید پس از مراجعه به روانپزشک بلافاصله بستری شوند.

عباسعلی اسدی اظهار کرد: سال گذشته 7567 تخت پذیرش بیمار روانی در 141 بیمارستان فعال در کشور اشغال شد و در این تخت‌ها 112 هزار بیمار روانی بستری شدند.

به گفته او پیش‌بینی می‌کنیم 114 هزار تا 115 هزار تخت روانپزشکی نیاز است که طی چند سال آینده فراهم می‌شود.

بی‌توجهی مسوولان نظام سلامت به بحث سلامت روان، هزینه بالای خدمات روانپزشکی و بیمه نبودن این خدمات در کشور و آگاه نکردن مردم برای مراجعه به روانپزشک و مشاور سبب شده تا مردم برای درمان اختلالات روانی به افراد غیرمتخصص مراجعه کنند.در همین خصوص مجری طرح پیمایش آمار اختلالات روان اعلام کرد: 10 درصد جمعیت کشور در طول یکسال گذشته برای اختلالات روان خود به افراد غیرمتخصص و بی‌صلاحیت مانند دعانویس، رمال و عطار مراجعه و دریافت خدمت کردند.

آفرین رحیمی‌موقر، در نشست خبری هفته سلامت روان افزود: نیمی از جمعیت کشور ابراز کردند که در طول عمر خود نیاز به مراجعه یک‌بار برای مشکل روانپزشکی خود داشته‌اند، اما فقط نیمی از این افراد به متخصص روانپزشک مراجعه کردند.

وی گفت: آمار اختلالات روان در کشور مربوط به 10 سال گذشته است، اما طرحی توسط وزارت بهداشت برای به‌دست آوردن آمارهای به‌روز اختلالات روانی آغاز شده که نتایج اولیه آن بیرون آمده است.به گفته رحیمی، جمعیت مخاطب این طرح 15 تا 64 ساله‌هاست و در آن هشت هزار نمونه توسط 300 روان‌شناس پرسشگر جمع‌آوری شده است که میزان نمونه این طرح به‌گونه‌ای است که می‌‌توان آن را به تمام افراد کشور تعمیم داد.

وی افزود: اختلالات خلقی، افسردگی، ‌اضطراب،‌ فوبیای اجتماعی، استرس و سایکوزها از موارد مورد بررسی در این طرح هستند که نتایج نهایی آن دو تا سه ماه دیگر ارائه می‌شود و امیدواریم این طرح هر پنج سال یک‌بار اجرا شود.

طبق بخشنامه، سازمان‌های بیمه‌گر بیش از دو ماه بستری در سال را به بیمارستان‌های روانپزشکی پرداخت نمی‌کنند. این در حالی است که یک بیمار روانپزشکی ممکن است دو تا سه بار در سال بستری شود. تاخیرهای بیمه‌ها در پرداخت مطالبات بیمارستان‌های روانپزشکی نیز بسیار مشکل‌ساز شده است چرا که 90 درصد بیماران ما را بیماران بیمه‌ای تشکیل می‌دهند و بیمارستان‌های دولتی بویژه بیمارستان‌های روانپزشکی با پول بیمه‌ها اداره می‌شوند.دکتر مهدی تهراندوست، رئیس بیمارستان روزبه تهران در این خصوص ادامه داد: همچنین برای برخی خدمات روانپزشکی مانند روان‌درمانی یا گفتاردرمانی که باید در بیمارستان‌های روانپزشکی ارائه شوند، تعرفه‌ای تعیین نشده است. برخی خدمت‌ها مانند اعتیاد نیز شامل بیمه نمی‌شود و بیمه‌ها بیماران روانپزشکی مبتلا به سوءمصرف مواد را تحت پوشش قرار نمی‌دهند. این در حالی است که میزان قابل توجهی از بیماران روانپزشکی را سوءمصرف‌کنندگان مواد تشکیل می‌دهند.وی ادامه داد: به دلیل کمبود فضا بیش از 80 درصد بیماران روانپزشکی اورژانس را که به بیمارستان روزبه مراجعه می‌کنند، پاسخگو نیستیم که این موضوع برای بیمارستان نگران‌کننده است؛ اما با بودجه‌ای که از سوی وزارت بهداشت به بیمارستان روزبه کمک شده، فضایی برای احداث اورژانس روانپزشکی این بیمارستان در نظر گرفته شده است که تا سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد.