دولت عضو یا دولت ناظر

خبرگزاری رویترز با توجه به برخی دلایل و پیامدهای احتمالی این طرح تشکیلات خودگردان فلسطین به سوالاتی در این خصوص پاسخ داده است. ابتدا این سوال مطرح شده که چرا فلسطینیان قصد دارند به سازمان ملل بروند؟ عباس از 20سال مذاکرات صلح بی‌نتیجه تحت نظر آمریکا خسته شده است و حال می‌خواهد عضویت فلسطین را در سازمان ملل به رای بگذارد. وی می‌داند که مذاکرات با اسرائیل برای داشتن کشوری پویا و کارآمد همچنان لازم است. برای توجیه این اقدام، فلسطینیان به طرح دوسالانه موفقیت‌آمیز خود برای ایجاد نهادهایی در حمایت از طرح کشور مستقل فلسطین با کمک آمریکا اشاره می‌کنند.

مساله دوم این‌ است که فلسطینیان می‌خواهند در مرزهای 1967 به رسمیت شناخته شوند. مقامات فلسطینی اعلام کردند، تشکیل کشور مستقل فلسطین در مرزهایی که پس از جنگ سال 1967 توسط اسرائیل اشغال شد، بدین معناست که دیگر رژیم صهیونیستی نمی‌تواند این سرزمین را «اشغالی» بخواند و در عوض نشان می‌دهد که سرزمین فلسطینیان توسط آنها اشغال شده است. اسرائیل هراس دارد که با این اقدام، فلسطینیان روند حقوقی را در دادگاه جرایم بین‌المللی علیه 500 هزار اسرائیلی که در بیت‌المقدس شرقی و کرانه باختری زندگی می‌کنند، آغاز کنند.

حال باید پرسید سازمان ملل چگونه عضویت فلسطین را خواهد پذیرفت؟ در روند کلی، کشورهایی که به دنبال عضویت در سازمان ملل هستند، معمولا درخواستی به دبیرکل سازمان ملل ارائه می‌دهند تا به رای‌گیری گذاشته شود. چنانچه 15 عضو شورای امنیت سازمان ملل، این درخواست را تایید کنند این درخواست به مجمع عمومی سازمان ملل جهت تائید ارسال می‌شود. برای تائید نهایی عضویت فلسطین، دوسوم کشورها یا به عبارتی 129 رای نیاز است.یک کشور نمی‌تواند عضو سازمان ملل شود، مگر این‌که شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل هر دو با درخواست کشور مزبور موافقت کنند.

حال این سوال مطرح می‌شود که آیا فلسطینیان می‌توانند به سازمان ملل بپیوندند یا خیر. طبق اصول سازمان ملل باید گفت بله، اما واشنگتن اعلام کرده است که چنین درخواستی را در شورای امنیت وتو خواهد کرد و این بدان معناست که فلسطین هیچ شانسی برای موفقیت ندارد. حتی اگر فلسطین دوسوم از آرا را در مجمع عمومی تضمین کند، با این حال نمی‌تواند از مانع شورای امنیت عبور کند. با این اوضاع این سوال مطرح خواهد شد که آیا عضویت یک «دولت ناظر» فلسطین مانند واتیکان یک گزینه است یا خیر. می‌توان گفت علاوه بر درخواست عضویت دائم در سازمان ملل، فلسطین احتمالا به دنبال عضویت دولت ناظر نیز است. این دقیقا شبیه عضویت واتیکان در سازمان ملل است. چنین وضعیتی به گفته نمایندگان سازمان ملل احتمالا به معنای به رسمیت شناختن ضمنی فلسطین در سازمان ملل است، چراکه در آن صورت مجمع عمومی اذعان می‌کند که فلسطین اراضی مشخصی را تحت کنترل خود دارد. مزیت دولت ناظر بودن این است که با اکثریت 193 رای در مجمع عمومی و نه دوسوم آرا به تصویب می‌رسد. محمود عباس روز جمعه اظهار کرد که بیش از 126 کشور تاکنون فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند و این امر برای دولت ناظر بودن فلسطین در سازمان ملل کافی است. از مزایای دولت ناظر فلسطین این خواهد بود که عنوان «کشور» به فلسطین اطلاق خواهد شد. از سوی دیگر فلسطین می‌تواند به دادگاه جرایم بین‌المللی بپیوندد و در آنجا رژیم صهیونیستی را به خاطر اشغال نوارغزه و شهرک‌سازی‌ها مورد پیگرد قانونی قرار دهد.