در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اجرای برنامه هم توسط احسان کرمی انجام میشود. علی ملکی، فوقلیسانس علوم ارتباطات دارد و تا به حال برنامههایی مانند صبح بخیر ایران، روز از نو و شب ایرانی را تهیه کرده است.
نفیسه نعیمیپور مسوول رصدخانه مرکز علوم ستارهشناسی بوده و مترجم نیز هست. صفاریانپور هم برنامههای آسمان شب و پرتو را نیز در پرونده هنری خود دارد. حضور این دوستان در برنامه طلوع باعث شد که به سراغشان برویم تا از چگونگی کارشان بیشتر بدانیم.
برنامه طلوع چطور شکل گرفت؟
علی ملکی: یک هفته بود که برنامه روز از نو را تحویل داده بودم. از طرف آقای کجوری (مدیر گروه دانش شبکه 4) با من تماس گرفتند و درخصوص ادامه تهیه این برنامه با من صحبت کردند و پس از طی مراحل اولیه از 14 تیر برنامه طلوع با ساختاری جدید، دکور جدید و استودیوی تازه به روی آنتن رفت. البته با همکاری آقای صفاریانپور و سایر دوستان.
تا به حال یک برنامه علمی ـ صبحگاهی به این شکل را تهیه کرده بودید؟
علی ملکی: خیر. برای اولین بار است که چنین تجربهای را از سر میگذراندم.
فواد صفاریانپور: ایشان در برنامه صبحگاهی بسیار باتجربه هستند و از زمانی که آقای ملکی تهیه برنامه طلوع را به عهده گرفتهاند فضای آن بسیار فرق کرده است.
شما برایمان از حضورتان در طلوع شبکه 4 بگویید؟
صفاریانپور: وقتی طرح این کار به من پیشنهاد شد بسیار خوشحال شدم. چون برای اولین بار بود که ما در یک کار تلویزیونی صبحگاهی کسی را به عنوان کارگردان پذیرفته بودیم. معمولا در برنامههای ترکیبی، فردی که کارگردان تلویزیونی است و مسوول سوئیچ کردن تصویر دوربینهاست هدایت کار را هم به عهده میگیرد یا حتی گاهی اوقات تهیهکننده کارگردانی هم میکند، در صورتی که حوزه تهیه و کارگردانی کاملا با یکدیگر متفاوت است. ما در برنامه طلوع، بخشهای مختلفی داریم که نیازمند کارگردانی است. اینجا بود که گروه دانش شبکه 4 به این نتیجه رسید که برای اولین بار، این کار را امتحان کند و به این خاطر هدایت این برنامه را به من سپردند آن هم به عنوان کارگردان. خانم نعیمی به عنوان کارشناس برنامه، موضوعات مختلف را هدایت میکند و آقای ملکی هم که تهیه کار را به عهده دارند. بنابراین در حال حاضر همه ما با آرامش کار میکنیم و هر کسی سر جای خودش است.
موضوعات برنامه چگونه انتخاب میشوند؟
صفاریانپور: محتوا، علمی بودن برنامه و انتخاب موضوعات توسط تیم پژوهشیمان انجام میشود که زیر نظر خانم نعیمیپوراست.
نفیسه نعیمیپور: معمولا سوژههای انتخابی در شورای سردبیری مورد بحث گذاشته میشود که این شورا شامل ما 3 نفر و 2 نفر از دوستان دیگر است. ما به صورت توافقی موضوعات را انتخاب میکنیم. ما حتی سعی میکنیم مسائل اجتماعی را از دید علمی مورد بررسی قرار دهیم. موضوعات را در ابتدا فیشبندی میکنیم و سپس در مورد آن تحقیق میکنیم و بعد چیزهایی را که لازم باشد در برنامه انتخاب میکنیم و بعد یک تیم کارشناسی در خصوص آن موضوع دعوت میکنیم. مثلا در مورد بحث زمان 3 مهمان داشتیم. یک فیزیکدان، یک دکتر زنان و زایمان و یک داور. چون این افراد بحث زمان را خیلی خوب میشناسند و برایشان مهم است.
در این موضوعات و بحث هایی که می کنید چه چیزهایی برایتان مهم است؟
نفیسه نعیمیپور: ترویج علم و همگانی کردن آن برای ما بسیار مهم است و حتی میتوانم بگویم به نوعی شعار برنامه ما همین است. ضمن این که سعی میکنیم از تحلیل کردن و سخت حرف زدن بپرهیزیم.
صفاریانپور: ببینید در برنامه طلوع تجربههای تولید و تهیه برنامههای صحبگاهی آقای ملکی و همینطور تجربههای من در مورد کارگردانی و مقولههای علمی به ما کمک کرد که یک برنامه صبحگاهی علمی داشته باشیم. برنامهای که به تحلیل علمی نمیپردازد، چون به درد مردم نمیخورد. ما میخواهیم، علم را ترویج کنیم. میخواهیم بگوییم علم کجای زندگی مردم قرار دارد و آنها را تشویق کنیم که از دریچه علم به همه چیز نگاه کنند.
و این موضوعات برنامه را به صورت هفتگی انتخاب میکنید یا...؟
صفاریانپور: در حال حاضر 140 قسمت از موضوعات برنامه بسته شده است. یعنی ما دو هفته جلوتر از برنامه هستیم.
درست است که برای پیشتولید زمان کوتاهی داشتیم، اما چون یک تیم تحقیقاتی خوب با ما همکاری دارند خیلی زود توانستیم خط برنامه را پیدا کنیم و به هدفمان نزدیک شویم. در واقع ما میدانیم که چه میخواهیم بکنیم.
تا به حال شده مهمانان برنامه در آخرین لحظه نیایند؟
علی ملکی: بله. به هر حال این مساله پیش میآید ولی ما سعی میکنیم برنامه را ادامه دهیم.
آقای ملکی معمولا تولید برنامههای صبحگاهی با چه مشکلاتی روبهروست؟
مشکلات برنامهسازی معمولا شبیه به هم هستند، اما در برنامههای صبحگاهی اول وقت بودنشان طبیعتا تاثیر بیشتری میگذارد. مثلا در پلیبکها کسی نیست که کمک کند یا خیلی از مهمانان برنامه چون اول صبح باید به برنامه بیابند برایشان دشوار است. ضمن این که حرف زدن هم گاهی برایشان سخت است.
در این برنامه شما قشر خاصی از مخاطبان را هدف قرار دادهاید؟
صفاریانپور: بله. قشری که نمیخواهند بیتفاوت باشند. حالا در هر سنی که میخواهد باشد. ما برای قشری که سواد اجتماعی دارند و طالب دانستن هستند و نه مدعی آن، کار میکنیم. برای طیفی که به فکر جستجو کردن هستند و میخواهند زندگیشان بهتر شود و فکر میکنم در این مدت مخاطبان این برنامه پیدا شدهاند. این را از پیامکهایی که میفرستند متوجه شدهام.
مهمانان برنامه را چگونه انتخاب میکنید؟ آنها میتوانند افراد عادی جامعه باشند؟
صفاریانپور: بله همه افراد میتوانند در این برنامه شرکت کنند از یک کار آفرین گرفته تا دکتر. این دیگر به شخصیت و تفکر افراد برمیگردد و این که آنها چه ویژگی خاصی دارند. حتی این فرد میتواند یک آدم خلاق باشد. در مجموع میتوانم بگویم، برنامه طلوع یک مهمانی علمی صحبگاهی است که قرار نیست در آن حرف ثقیلیزده شود. بلکه قرار است به مردم نزدیک بشود.
صفاریانپور: ما برای قشری که سواد اجتماعی دارند و طالب دانستن هستند و نه مدعی آن کار میکنیم؛ برای طیفی که به فکر جستجو کردن هستند و میخواهند زندگیشان بهتر شود و فکر میکنم در این مدت مخاطبان این برنامه پیدا شدهاند
نفیسه نعیمیپور: هر کسی که به علم علاقهمند است و طالب آن است میتواند در این برنامه شرکت کند. علاوه بر دانش افراد که برایمان خیلی مهم است، تخصصشان نیز برایمان اهمیت ویژهای دارد و سعی میکنیم روی آگاهی اجتماعیشان تمرکز کنیم.
طی این سالها خواه ناخواه یک ماراتن صبحگاهی در شبکههای سیما اتفاق افتاده است آیا شما نیز میخواهید در این ماراتن خودنمایی کنید؟
صفاریانپور: ببینید قطعا مخاطبان تلویزیون حق انتخاب دارند، ما برای رقابت کردن نیامدیم ولی اگر هم بخواهیم این کار را انجام دهیم خیلی حرفها برای گفتن داریم.
راستی چرا در ابتدای برنامه مجری و مهمانها ایستاده حرف میزدند و پس از مدتی از صندلی استفاده کردید؟
علی ملکی: یک زمانی خارج از استودیو برنامه اجرا کردن بسیار جواب میداد. مثل برنامه صبح به خیر ایران، اما به مرور این کار تکرار شد. ما در ابتدای این برنامه به طرحی رسیدیم و آن این بودکه از صندلی در برنامه استفاده نکنیم. دو هفته هم طلوع به این شکل روی آنتن رفت و مجری 2 ساعت روی پا بود، اما کمکم مخاطبان به این مساله اعتراض کردند و گفتند این کار شما برای ما استرس ایجاد میکند بنابراین ما چون نظر مخاطبان برایمان مهم بود در نهایت از صندلی استفاده کردیم.
صفاریانپور: ما متوجه شدیم که این کارمان اشتباه است و برای همین در مقابل مخاطبانمان عقبنشینی کردیم.
تا به حال طلوع صبح را دیدهاید؟
صفاریانپور: طبیعی است چون در این چند ساله به خاطر حضور در برنامه طلوع مجبور شدیم صبح خیلی زود به محل ضبط برویم.
دلتنگ خواب صبحگاهی نیستید؟
صفاریانپور: بیشتر دچار کمبود خواب هستیم!
مخصوصا دو هفته اول برنامه، میانگین خواب گروه 3 ساعت بود. چون زمانمان کم بود و باید شروع میکردیم. به هر حال ماراتنی بود برای شروع کردن یک برنامه خاص و نه رقابت کردن.
آقای صفاریانپور فکر میکنید طلوع در این مدت موفق بوده است؟
همین که ما الان اینجا هستیم و در مورد آن حرف میزنیم یعنی موفقیت.
چطور به احسان کرمی به عنوان مجری رسیدید؟
صفاریانپور، حضور احسان کرمی در این برنامه بسیار اتفاق خوبی بود. به نظرم او واقعا یک مجری صبحگاهی است. از نوع حرف زدنش گرفته تا خندههایش او خودش نماد صبح و سرزندگی است.
آقای کرمی، برای اولین بار است که با آقای صفاریانپور آن هم در یک برنامه صبحگاهی تلویزیونی همکاری میکنید؟
بله. به این شکل برای اولین بار است.
چطور برای اجرای این کار دعوت شدید؟
من تا پیش از اجرای این برنامه تنها با محمد صوفی و منصور ضابطیان کار کرده بودم و وقتی آقای صفاریانپور اجرای این برنامه را به من پیشنهاد کردند هم خوشحال بودم، چون ایشان پرونده خوبی داشتند و هم از طرفی برایم سخت بود چون من تازه سه یا چهار صبح میخوابیدم. بنابراین اولش قبول نکردم. اما بعد با صحبتهایی که با آقای صفاریانپور و آقای ملکی داشتیم، پذیرفتیم.
اجرا در یک برنامه صبحگاهی آن هم از جنس علمی سخت نیست؟
سخت که هست، اما چون برنامه به خودی خود جذاب است، آن را دوست دارم و با علاقه کارم را انجام میدهم.
آقای صفاریانپور اعتقاد داشتند که شما به نوعی نماد صبح و سرزندگی هستید. خودتان این موضوع را قبول دارید؟
شاید جنس صدایم، یکجورهایی همه را از خواب بیدار میکند. چون من قبلا در رادیو تهران برنامه صبحگاهی داشتم و همینطور لبخندی که معمولا به چهره دارم.
خودتان چقدر نسبت به مسائل علمی آگاهی دارید؟
خیلی اطلاعات گستردهای در این مورد ندارم. ضمن این که این برنامه، یک برنامه علمی صرف نیست، بلکه ترویج علم است و موضوعات برنامه هم طبق همین شعار انتخاب میشوند و در نهایت هم کمکهای آقای صفاریانپور به من در اجرای این برنامه بسیار کمک کرد و بشدت راهگشا بود.
اجرا آن هم بدون صندلی، در ابتدای برنامه سخت نبود؟
چرا، خیلی زیاد. من از همان ابتدا هم گفتم که اینگونه نمیشود اجرا کرد، ولی دوستان تا آخرین لحظه مقاومت کردند و خدا را شکر مخاطبان برنامه به دادم رسیدند.
مهمترین فرق اجرا در برنامه طلوع با کارهایی که تا به حال در تلویزیون داشتهاید چیست؟
اول این که مقابل دوربینی هستم که نه محمد صوفی است و نه منصور ضابطیان. دوم این که برنامه در قالب علمی است و من تا به حال برنامههای سینمایی و از این دست را اجرا کرده بودم و در آخر هم این که این برنامه صبح زود آغاز میشود.
محبوبه ریاستی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: