چند ثانیه بحران چندساعت ترافیک

روز 8 خرداد ماه ساعت 17 و 8 دقیقه زمین لرزه ای تهران و چندین شهر و استان دیگر را لرزاند. بسیاری از شهروندانی که پس از این زمین لرزه به قصد جویا شدن حال اقوام و خویشان قصد استفاده از تلفن را داشتند

کد خبر: ۴۲۶۹۵

، با اختلالات شدید تلفنی و حتی نداشتن بوق آزاد مواجه شدند و این مشکلات تا حدود یک ساعت پس از وقوع زلزله باقی بود؛ اما چه مشکلی پیش آمده بود؛
آیا زلزله به شبکه مخابراتی کشور صدمه زده بود؛
چند ساعت بعد مدیرکل روابط عمومی شرکت مخابرات ایران طی مصاحبه ای علت بروز این مشکلات را اعلام کرد: «اختلالات ایجاد شده در شبکه های تلفن ثابت و همراه به علت حجم بالای مکالمات تلفنی است و در شبکه های مخابراتی مشکل خاصی وجود ندارد».
3 روز بعد نیز روابط عمومی شرکت مخابرات با ارائه آمار و ارقامی به بیان دقیق تر دلیل بروز اختلالات پرداخت:
«زمان وقوع زلزله اخیر تعداد درخواست مکالمه در 3 سطح شهری ، بین شهری و بین المللی تا 47 برابر افزاش یافت».
در ادامه این گزارش آمده است: «مقایسه تعداد درخواست مرکز ارتباطات بین شهری تهران به استان های دیگر نشان می دهد، میزان درخواست مکالمه از تهران به مرکز بین شهری بابل ، از 65 هزار در ساعت 17 روز جمعه ( 1/3/83 هفته پیش از زلزله) به 3 میلیون و 134 هزار در زمان وقوع زلزله یعنی 47 برابر افزایش یافت.
این افزایش ترافیک در مرکز چالوس از 50 هزار به یک میلیون و 729 هزار یعنی 340 برابر و در آمل از 28 هزار به 517 هزار یعنی 18 برابر بوده است».
بررسی اولیه این آمار، قانع کننده به نظر می رسد. به هر حال هر شبکه ای و با هر ظرفیتی اگر با ترافیکی چندین برابر ظرفیت روبه رو شود، امکان ارائه خدمات را از دست می دهد؛ اما اگر به یاد داشته باشید، مختل شدن شبکه را عید امسال نیز تجربه کردیم.
روز اول سال بسیاری از مردم نتوانستند به پدر و مادر خود تلفنی تبریک بگویند چون باز هم ارتباطات بخوبی برقرار نمی شد و حتی پیامهای کوتاه (SMS) هم نمی رسید، اما با توجه به این که در ایران هر ساله عید نوروز برگزار می شود و مردم برای تبریک سال نو با هم تماس می گیرند، پس چرا سالهای گذشته این مشکلات در شبکه تلفنی مشاهده نمی شد؛
به نظر می رسد باید کمی دقیق تر به بررسی مساله نگاه کنیم. مراکز تلفنی دارای تعدادی کانال ورودی و خروجی هستند که ارتباط آنها را با دیگر مراکز ممکن می کند.
تعداد این کانال ها برابر تعداد مشتریان مراکز نیست ، چون در حالت عادی هیچ گاه تمامی کاربران یک مرکز قصد برقراری ارتباط ندارند.
پس این تعداد چگونه تعیین می شود؛ تعداد این کانال ها و چگونگی برقراری ارتباط میان مراکز براساس یک مدیریت پویا و با توجه به ترافیک سنجی های مداوم انجام می شود؛ برای مثال بررسی می شود که مشتریان مرکز A به چه میزان با مشتریان مرکز B درخواست تماس دارند.
اگر این میزان مورد توجه باشد، بنابراین میزان درخواست ، کانال خروجی از A به B در نظر گرفته می شود؛ اما اگر میزان درخواست ها پایین باشد، این مراکز به طور مستقیم به هم مرتبط نمی شوند، بلکه از مراکز واسطی به عنوان ترانزیت برای برقراری ارتباط استفاده می شود.
زمانی که این ترافیک سنجی و براساس آن ، اختصاص کانال ورودی خروجی به صورت پویا و مداوم انجام شود، شبکه می تواند پاسخگوی نیاز کاربران باشد؛ اما اگر این ترافیک سنجی به شکل مرتب انجام نشود یا توسعه ظرفیت مراکز بدون توجه به توسعه این کانال ها انجام شود یا این که برای حل مشکل ارتباطات تلفن همراه ، بخشی از ظرفیت کانال های مراکز به این امر اختصاص یابد، آن زمان است که شبکه با کوچکترین بار ترافیکی با مشکل روبه رو می شود.
از طرف دیگر در شبکه های مخابراتی جدید که از سیگنالینگ شماره 7 استفاده می کنند، برقراری ارتباط به صورت پویا انجام می شود و لزومی به اختصاص یک مدار خاص و کامل به این کار نیست. (در اصطلاح به جای روش Circuit Based از Packet Based استفاده می شود.)
اما از آنجا که تمامی مراکز ما به این امکان مجهز نشده اند، بنابراین برقراری ارتباطات بدین شکل میسر نمی شود.
در آخر یک پرسش از شما دارم. اگر روز جمعه ، 8خرداد قصد داشتید با کسی تماس بگیرید و ارتباط برقرار نمی شد، چند بار سعی می کردید و اصطلاحا Redial می کردید؛
10 بار؛ 20 بار؛ 30 بار؛ حالا بهتر دلیل 47 برابر شدن حجم ترافیک را متوجه می شوید.
در حالی که اگر ارتباط مورد نظر شما بار اول برقرار شده بود، دیگر ترافیکی را روی شبکه اعمال نمی کردید.
این بار هم گذشت ؛ اما باید از مسوولان محترم پرسید از شبکه ای که نتواند بدون داشتن مشکل خاصی! در زمانهای بحرانی خدمات لازم را به مردم ارائه کند، چگونه می توان برای غلبه بر بحران ها استفاده کرد؛