بیماری‌ا‌ی برای همه مردان

نزدیک به 70 درصد از مردان بالای ۶۰ سال دچار بزرگی خوش‌خیم پروستات هستند و احتمال بروز این حالت با بالا رفتن سن نیز افزایش می‌یابد. در واقع این بزرگی پروستات برای اغلب مردان در سنین میانسالی اتفاق می‌افتد.

دکتر حبیب آریامنش، متخصص اورولوژی در این باره می‌گوید: تنها چیزی که به دنبال بزرگی پروستات مشخص شده است، تاثیرات آن روی هورمون‌های جنسی مردانه است که این تغییرات، تقریبا برای تمام مردان بالای 40 سال که از نظر هورمونی فعال هستند، اتفاق می‌افتد. به بیان دیگر کسانی که از نظر سطح هورمونی فعال محسوب نمی‌شوند، دچار علائم ناشی از بزرگی پروستات نمی‌شوند و در واقع سطح هورمون‌های جنسی مردان در بروز علائم موثر است.

در ۸۰ سالگی حدود ۸۰ درصد مردان مبتلا به بزرگی پروستات خواهند شد، ولی تنها۴۰ تا ۵۰ درصد این موارد واقعا دچار علائم ناشی از بزرگی پروستات می‌شوند و نیاز به درمان دارویی یا جراحی پیدا می‌کنند.

دکتر آریامنش با اشاره به این‌که به‌دنبال بزرگ‌شدن خوش‌خیم پروستات، بر خروجی ادرار از مثانه فشار وارد می‌شود، می‌افزاید: گاهی اوقات این حالت منجر به بروز علائم و مشکلات ادراری خواهد شد. در چنین شرایطی تا زمانی که شخص با علائمی که بروز داده است کنار بیاید، نیاز به مداخله دارویی یا جراحی نخواهد داشت. به بیان دیگر برخی مردان، به دنبال بروز تکرر ادرار، تنها یک بار یا حتی 2 تا 3 بار در شب بیدار می‌شوند و در نتیجه با این تغییر کنار می‌آیند. اما اگر تعداد دفعات تکرر ادرار خارج از تحمل فرد باشد یا شخص دچار تاخیر در ادرار یا انسداد مجرای ادرار بشود یا در صورتی که بزرگی پروستات منجر به آسیب به کلیه‌ها، عفونت و خونریزی مکرر یا انسداد مجاری ادراری بشود، انجام جراحی ضرورت می‌یابد.

سرطان پروستات شایع‌ترین سرطان در آمریکا و چهارمین سرطان شایع در دنیاست که به دنبال عوامل ژنتیکی و نیز محیطی، یک‌سوم مردان را گرفتار می‌کند. دکتر حبیب آریامنش با اشاره به این‌که احتمال شکل‌گیری هسته‌های اولیه این نوع سرطان در مردان بالای 60 سال 30 درصد و در مردان بالای 80 سال 60 درصد است، می‌افزاید: سرطان پروستات به دنبال رشد بدخیم سلول‌های پروستات اتفاق می‌افتد که معمولا تا زمانی که در درون پروستات رشد می‌کند، علائم کمی ‌ایجاد می‌کند. اما به مرور زمان به بیرون از پروستات نیز گسترش می‌یابد و به بافت‌های دورتر مانند استخوان‌ها، ریه‌ها و کبد نیز دست‌اندازی می‌کند. در واقع علائم و نشانه‌ها در این بیماری به میزان پیشرفت آن بستگی دارد. بر این اساس تشخیص زودهنگام آن، یعنی تا زمانی که محدود به پروستات است در درمان آن بسیار موثر است. کمااین‌که در صورت تشخیص در مراحل اولیه، این سرطان به طور قطع قابل درمان خواهد بود.

به طور قطع مشخص شده است که عوامل ژنتیک از یکسو و عوامل محیطی و در واقع سبک زندگی از سوی دیگر، در بروز سرطان پروستات نقش دارند.

بی‌شک کسانی که در خانواده خود افرادی را دارند که مبتلا به این بیماری شده‌اند بیشتر در معرض سرطان پروستات هستند و باید بسیار پیگیرانه‌تر تحت آزمایش PSA (اندازه‌گیری غلظت PSA که نوعی پروتئین است که در سلول‌های غده پروستات تولید و وارد جریان خون می‌شود و به عنوان تست تکمیلی و تاییدی سرطان پروستات محسوب می‌شود) ‌ در افراد بالای 40 سال باید سالی یکبار انجام شود و تحت معاینات دوره‌ای‌ متخصص اورولوژیست قرار بگیرند.

از سوی دیگر دکتر آریامنش اضافه می‌کند: در عین حال عوامل محیطی چون نوع تغذیه و نیز عوامل التهابی به دنبال ابتلای مکرر به بیماری‌های مقاربتی در فعال‌کردن هسته‌های پنهان سرطان پروستات نقش دارند. بر این اساس کسانی که ارتباطات جنسی غیراخلاقی متعدد دارند و بیشتر در معرض التهابات ناشی از بیماری‌های آمیزشی هستند و نیز کسانی که رژیم غذایی‌شان مقادیر کمی از آنتی‌اکسیدان‌ها یعنی سبزیجات تازه، سلنیم (در گوشت ماهی یافت می‌شود) و ویتامین D را شامل می‌شود، بیشتر در معرض این نوع سرطان هستند. بعلاوه بررسی‌ها نشان داده است مردانی که انزال‌های متوالی دارند و نیز از رژیم غذایی کم‌چربی بهره می‌برند، کمتر در معرض این نوع سرطان قرار می‌گیرند.

سرطان پروستات در صورت تشخیص بموقع و در مراحل اولیه قطعا درمان می‌شود. بی‌شک درمان این نوع سرطان در مراحل اولیه به‌واسطه جراحی ممکن خواهد شد.

دکتر آریامنش می‌گوید: در صورتی که سرطان پروستات در مراحل پیشرفته‌تری تشخیص داده شود از روش‌هایی چون اشعه‌درمانی، درمان هورمونی و شیمی‌درمانی نیز باید بهره بگیریم. نکته‌ای که مردان هیچ وقت نباید از آن غافل بمانند تاکید و توجه به ضرورت معاینات دوره‌ای بخصوص پس از 40 سال و به طور جدی‌تر در کسانی‌که زمینه ژنتیک این بیماری را دارند، است که به تشخیص و درمان قطعی این بیماری در مراحل اولیه کمک می‌کند.