ائتلاف چهار جانبه

هر چند که در ظاهر این نشست با محوریت توسعه همکاری‌های چهارجانبه و برخوردار شدن از ظرفیت‌های یکدیگر در راه توسعه و پیشرفت برگزار شده اما نکاتی مشترک این کشورها را در کنار یکدیگر قرار داده است.

اولا هر چهار کشور با جریان‌های تروریستی و جدایی طلب مواجه هستند که امنیت این کشورها را تحت الشعاع قرار داده‌ است. آنها بر این ادعایند که اقدامات اشغالگران افغانستان ، موجب گسترش تروریسم در این کشورها شده و آنها برای مقابله با این روند باید ائتلافی همسو را تشکیل می‌دهند.

ثانیا، نکته اساسی برای هر 4 کشور اقداماتی است که غرب بویژه حاضران در افغانستان برای اعمال فشار بر این کشورها انجام می‌دهند. هر چند که غربی‌ها بر اساس نیازهای خود بر توسعه همکاری نظامی و سیاسی با این کشورها تاکید دارند اما در عمل به دنبال محاصره و سلطه آرام بر این کشورها هستند. در این چارچوب از یک سو روسیه با اعلام حمایت از تاجیکستان، افغانستان و پاکستان ضمن نمایش اقتدار خویش این کشورها را سدی در برابر زیاده طلبی‌های غرب دانسته و حریم امنیتی این کشور را حفظ می‌کنند.

 از سوی دیگر سه کشور دیگر نیز در حالی که از روابط با روسیه منافع اقتصادی و سیاسی و حتی نظامی کسب می‌کنند، این گرایشان را اهرم فشاری در برابر تهدیدات و خواسته‌های غرب می‌دانند. روابط با روسیه قدرت چانه زنی این کشورها در برابر غرب را بالا برده و موجب می‌شود تا آنها بتوانند مطالبات بیشتری از آمریکا داشته باشند.

نکته اساسی آنکه هر 4 کشور گرایشاتی به غرب بویژه آمریکا داشته‌اند  اما در نهایت جز افزایش توسعهزیاده‌طلبی های و تهدیدات امنیتی غرب  دستاوردی نداشته‌اند لذا برای مقابله با ادامه این روند و رسیدن به امنیت در مسیر ائتلاف قرار گرفته‌اند.

البته باید در نظر داشت که شرایط داخلی نابسامان این کشورها بویژه افغانستان و پاکستان و برخی بی اعتمادی‌ها به روسیه در کنار مداخلات غرب برای جلوگیری از ایجاد اتحادیه‌های منطقه‌ای موجب می‌شود تا این ائتلاف با ابهاماتی همراه باشد هر چند که 4 کشور تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه مناسبات صورت داده و در آینده نیز این روند تشدید خواهد شد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین