رادیو نمایش روی موج تحول

با افتتاح رادیو نمایش در اوایل تیر امسال، تاریخ نمایش رادیویی کشور وارد دوران جدیدی شد. محمدحسین صوفی، معاون صدای سازمان صداوسیما در آیین افتتاح این شبکه گفته بود ،راه‌اندازی رادیو نمایش آرزوی دیرینه اهالی هنر بوده است. وی در تبیین جایگاه نمایش رادیویی افزوده بود: نمایش رادیویی با خود رادیو همسن است ،چون هر دو بیش از 70 سال عمر دارند. جایگاه نمایش در رادیو مهم و کلیدی است. نمایش بیشترین توجه را به خود اختصاص داده و هیچگاه اقبال به آن کاهش نیافته است؛ چرا که همیشه تقاضاهای مردمی نسبت به آن وجود داشته است.صوفی در این مراسم، افتتاح رادیو نمایش را یکی از ماموریت هایی عنوان کرد که ریاست سازمان صداوسیما به او محول کرده بود.

آیا رادیو نمایش توانسته در این مدت که از افتتاحش می‌گذرد به اهدافی که مد نظر بوده برسد؟

مهدی دهقان‌نیری، رئیس مرکز هنرهای نمایشی و رادیو نمایش با توضیح این‌که نمایش رادیویی جایگاه خاص خودش را در بین مخاطبان دارد، می‌گوید: با افتتاح رادیو نمایش این موضوع شکل جدی‌تری به خود گرفته است. مثلا از آنجا که رویکرد رادیو نمایش در حال حاضر پخش آثار گذشته است، عده‌ای با این رادیو تماس می‌گیرند و می‌گویند، فلان نمایش مدتی پیش از یک شبکه رادیویی دیگر پخش شده است. این نشان‌دهنده این مطلب است که رادیو نمایش مخاطبان جدی و پیگیر خود را دارد.

دهقان نیری می‌افزاید: علاوه بر این ما در کشور حدود 2 میلیون نابینا یا کم بینا داریم که از علاقه‌مندان آثار ادبیات ایرانی و خارجی هستند. بزرگ‌ترین امکان دسترسی آنها به این‌گونه آثار از طریق رسانه رادیو است که در این میان نمایش‌های رادیویی سهم بسزایی دارند.

آنها نمی‌توانند سینما بروند یا سریال تلویزیونی ببینند، به این دلیل آثار نمایشی رادیو را پیگیری می‌کنند و از آنها استقبال هم می‌کنند. در حال حاضر رادیو نمایش از ساعت 5 بعد از ظهر تا 12 شب و از 12 شب تا 6 صبح برنامه پخش می‌کند و از آنجا که در طول روز پخش برنامه نداریم برای این‌که صدای« بوق»پخش نکنیم آنونس تبلیغی درباره رادیو نمایش ساخته‌ایم که آنها را پخش می‌کنیم. به ما اعتراض می‌شود که چرا این آنونس‌ها را عوض نمی‌کنید. یعنی ما این‌قدر مشتاق و علاقه‌مند داریم که دوست دارند آنونس‌های تازه‌ای از رادیو نمایش بشنوند.

نیری در ادامه از افزایش پخش ساعات رادیو نمایش خبر می دهد و می گوید: از 12 شهریور یعنی 2 روز بعد از عید فطر برنامه‌های این شبکه از ساعت 14 شروع خواهد شد و علاوه بر این جدول پخش این شبکه نیز تغییر خواهد کرد.

ایوب آقاخانی، نویسنده و کارگردان آثار نمایشی رادیویی درباره وضعیت فعلی نمایش‌های رادیو می‌گوید: به نظر من به نسبت گذشته رادیو، نمایش رادیویی به لحاظ فنی جایگاه بسیار مرتفعی دارد و اصلا کیفیت اجرایی آن قابل مقایسه با گذشته نیست؛ اما نکته مهمی که چندسالی است نمایش رادیویی را آزار می‌دهد، بحث کیفیت متون است. در مقام مخاطب، تصورم این است که تعداد نمایش‌هایی که به لحاظ متن جایگاه بالا داشته، بسیار کم و در مقایسه با حجم تولید، تعداد آنها ناچیز است، معنی این حرف این نیست که ما نمایش خوب نداریم؛ بلکه با گسترش آماری نمایش رادیویی به نسبت 40 سال گذشته به همان نسبت کیفیت آثار نمایشی رادیو، رشد پیدا نکرده است. یکی از مهم‌ترین دلایل سیاستگذاری غلط برای توسعه آثار بومی و حذف آثار خارجی بوده و دیگری مساله حوزه مالی نمایشنامه‌نویسی برای رادیو بوده که امکان جذب نویسندگان تواناتر به رادیو فراهم نشده است.

آقاخانی درباره تاثیر رادیو نمایش بر مخاطبان و عوامل نمایش هم می گوید: رادیو نمایش بسیار جوان است. دورخیزی هم که امروز کرده برای یک آغاز پرشور و‌ دلگرم کننده بسیار قابل اعتناست؛ اما برای پاسخ به این سوال باید کمی بیشتر صبوری کرد.

صدرالدین شجره از فعالان باسابقه عرصه نمایش رادیویی هم در این باره می‌گوید: از زمانی که رادیو نمایش افتتاح شده، من کار خاصی انجام نداده‌ام و نمی‌دانم قرار است آنجا چه کارهایی اتفاق بیفتد، اما حدسم این است از آنجا که این رسانه مستقل است می‌تواند هم برای مخاطبان آثار نمایشی و هم عوامل نمایش در همه بخش‌ها مفید و تاثیرگذار باشد.این کارگردان و بازیگر نمایش‌های رادیویی با اشاره به این‌که رادیو نمایش در حال حاضر در موقعیت جلب مخاطب قرار گرفته است، گفت: در حال حاضر گزیده آثار سال‌های قبل پخش می‌شود که به نظرم کار خوبی است، اما خودم چند اثر مثل شاهکارهای ادبیات نمایشی جهان و حکایت‌های پارسی را به طور ویژه برای رادیو نمایش آماده کردم که هنوز از این شبکه پخش نشده است.