حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گشتی در اولین کلینیک ترک سیگار
این روزها دیدن نوجوانانی که در یک دست کیف و کتاب مدرسه و در دست دیگر سیگار دارند، نه تنها عجیب نیست ، بلکه عادی می نماید.
بگذریم از افراد مسن تر که دیگر سیگار، جزیی از اعضای بدن آنها به شمار می رود!
خیلی ها اولین روز سیگار کشیدنشان را به یاد می آورند و خیلی ها هم نه ؛ اما این مهم نیست.
مهم آخرین روز سیگار کشیدن است. خیلی از ما بارها سیگار را پرت کرده ایم چند متر آن طرف تر و به خودمان قول داده ایم که دیگر سراغش نمی رویم و خیلی از ما هم چند ساعتی نگذشته ، بلند شده ایم سیگار را برداشته ایم و دوباره به خودمان قول داده ایم که از امروز نشد، اما فردا حتما ترک می کنم.
ترک سیگار واقعا کار سختی است. برای همین هم وقتی نام جایی به اسم کلینیک تخصصی ترک سیگار به گوش آدم می خورد، خیلی تعجب نمی کند.
کلینیک «ترک سیگار» از 5 سال قبل آغاز به کار کرده تا داوطلبان ترک سیگار را مطمئن کند که می توانند ترک کنند.
برنامه های تاسیس کلینیک ترک سیگار که از سال 75برنامه ریزی برای آن آغاز شده بود، در نهایت 2 سال بعد پاسخ می دهد و سال 77 با همکاری مشترک مرکز تحقیقات بیماری های ریوی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و شهرداری منطقه 14 اولین کلینیک ترک سیگار در ایران آغاز به کار می کند.
این مرکز از همان آغاز فعالیت هیچ پولی از داوطلبان بابت هزینه درمان دریافت نمی کند و ثبت نام در آن هم برای همه رایگان است.
دکتر غلامرضا حیدری ، مدیر کلینیک ترک سیگار در این ارتباط می گوید: وقتی برنامه ریزی ها را برای تاسیس اولین مکان درمانی سیگاری های ایران شروع کردیم به این نتیجه رسیدیم که خیلی ها شاید اگر قرار باشد برای ترک سیگار هزینه کنند، هیچ گاه به این مرکز نیایند.
برای همین با هماهنگی ها و دوندگی هایی که صورت گرفت در نهایت امکانات مالی قضیه از طرف دانشگاه و شهرداری تهران تامین شد تا بتوانیم به تمام داوطلبان به صورت رایگان سرویس دهیم.
او ادامه می دهد: این رایگان بودن فقط در دوره یکماهه برگزاری کلاسها نیست. گذشته از هزینه داروهای جایگزین سیگار که ما می دهیم ، تمام افراد شرکت کننده در کلاسها تا یک سال تحت نظر کلینیک هستند تا ما از سلامت آنها مطمئن باشیم.
تا یک سال پس از اتمام کلاسها سیگاری ها که در کلینیک داوطلب خوانده می شوند، دیگر آموزش نمی بینند، اما به فاصله 3 ماه به 3 ماه در کلینیک حاضر می شوند و با دستگاه های مخصوصی تست سیگار می دهند.
دکتر حیدری در ارتباط با این تست و دستگاه های مورد استفاده می گوید: ما در آغاز، وقتی داوطلب در اینجا ثبت نام می کند از او آزمایش می گیریم تا مطمئن شویم او سیگاری است و پس از اتمام دوره یکماهه کلاسها دوباره گرفتن تستها شروع می شود.
دستگاه مخصوصی در کلینیک استفاده می شود که با استفاده از آن متوجه می شویم فرد، چند روز پیش و چند نخ سیگار کشیده است.
این تستها هر 3 ماه به 3 ماه تا یک سال تکرار می شود تا از سلامت فرد مطمئن شویم.» این روش که بیمار برای 3ماه از سوی کلینیک رها شود و بعد از او تست سیگار بگیرند، مسلم است که خیلی مطمئن نیست.
برای همین کنار این روش ، کلینیک از روشهای دیگری هم استفاده می کند: «پیگیری درمان یکی از اصول اساسی درمان است که در کلینیک به شرایط خاص داوطلبان باید استفاده شود و می شود. ما پس از این که کلاسها تمام می شود به طور مرتب با همه تماس می گیریم و از وضعیتشان می پرسیم.
اگر احساس کنیم که داوطلبان بازهم به کمک احتیاج دارند، آنها را دوباره به کلینیک دعوت کرده ، مشکلشان را تا مرحله ای که حل شود پیگیری می کنیم.»
کلینیک 6 نفره
دکتر حیدری در ارتباط با این تست و دستگاه های مورد استفاده می گوید: ما در آغاز، وقتی داوطلب در اینجا ثبت نام می کند از او آزمایش می گیریم تا مطمئن شویم او سیگاری است و پس از اتمام دوره یکماهه کلاسها دوباره گرفتن تستها شروع می شود.
دستگاه مخصوصی در کلینیک استفاده می شود که با استفاده از آن متوجه می شویم فرد، چند روز پیش و چند نخ سیگار کشیده است.
این تستها هر 3 ماه به 3 ماه تا یک سال تکرار می شود تا از سلامت فرد مطمئن شویم.» این روش که بیمار برای 3ماه از سوی کلینیک رها شود و بعد از او تست سیگار بگیرند، مسلم است که خیلی مطمئن نیست.
برای همین کنار این روش ، کلینیک از روشهای دیگری هم استفاده می کند: «پیگیری درمان یکی از اصول اساسی درمان است که در کلینیک به شرایط خاص داوطلبان باید استفاده شود و می شود. ما پس از این که کلاسها تمام می شود به طور مرتب با همه تماس می گیریم و از وضعیتشان می پرسیم.
اگر احساس کنیم که داوطلبان بازهم به کمک احتیاج دارند، آنها را دوباره به کلینیک دعوت کرده ، مشکلشان را تا مرحله ای که حل شود پیگیری می کنیم.»
شاید فکر می کنید که نیروهای زیادی در کلینیک ترک سیگار واقع در خیابان پیروزی فعالیت می کنند، اما این طور نیست.
در کلینیک ترک سیگار علاوه بر 5 پزشکی که مسوولیت برگزاری کلاسها را دارند تنها یک نفر به عنوان مدیر داخلی فعالیت می کند که تمام وظایف حاشیه ای مرکز درمانی به عهده اوست.
فروغ جمشیدی که از آغاز به کار کلینیک در مهرماه سال 77 این مسوولیت را به عهده دارد، درباره وظیفه اش می گوید: «من پیش از سال 77 کارمند شهرداری بودم و پس از تاسیس کلینیک هم از سوی شهرداری در اینجا مشغول به کار شدم.
در واقع هنوز هم کارمند شهرداری هستم و هر جا که اداره ام به من بگوید فعالیت می کنم. این که کار اینجا سنگین است برای همه کارکنان از جمله پزشکان و من کاملا طبیعی است.»
جمشیدی علت این طبیعی بودن را هم این طور توضیح می دهد: «ابتدای فعالیت اینجا کسی کار را جدی نمی گرفت و مراجعه کنندگان زیاد نبودند؛ اما امروز به قدری سر ما شلوغ شده است که نمی توانیم جوابگوی هم باشیم.»
پس از گذشت چند ماه از تاسیس ، کلینیک بسرعت میان سیگاری هایی که می خواهند ترک کنند معروف می شود و همه به سمت آن هجوم می آورند و همین باعث می شود مسوولان اولین کلینیک ترک سیگار ایران به فکر بازگشایی شعبه های دیگری هم بیفتند. فکری که تا امروز، تنها یک بار و در خیابان طالقانی عملی شده است.
با این همه ، اما هنوز هم سر خانم جمشیدی برای ثبت نام خیلی شلوغ است : «آن اوایل هر کس ثبت نام می کرد در اولین دوره کلاسها می توانست شرکت کند، اما الان با این که تمام کلاسهای ما چه برای خانمها و چه برای آقایان به 15 نفر افزایش یافته است ، اما متاسفانه نمی توانیم برای کلاسهای ماه بعد از کسی ثبت نام کنیم.
حتی اگر امروز هم کسی ثبت نام کند، نزدیک ترین فرصتی که او می تواند سر کلاس ها بیاید، اواخر مهرماه است.»
4000 سیگاری ترک کرده اند!
در کلینیک ترک سیگار علاوه بر 5 پزشکی که مسوولیت برگزاری کلاسها را دارند تنها یک نفر به عنوان مدیر داخلی فعالیت می کند که تمام وظایف حاشیه ای مرکز درمانی به عهده اوست.
فروغ جمشیدی که از آغاز به کار کلینیک در مهرماه سال 77 این مسوولیت را به عهده دارد، درباره وظیفه اش می گوید: «من پیش از سال 77 کارمند شهرداری بودم و پس از تاسیس کلینیک هم از سوی شهرداری در اینجا مشغول به کار شدم.
در واقع هنوز هم کارمند شهرداری هستم و هر جا که اداره ام به من بگوید فعالیت می کنم. این که کار اینجا سنگین است برای همه کارکنان از جمله پزشکان و من کاملا طبیعی است.»
جمشیدی علت این طبیعی بودن را هم این طور توضیح می دهد: «ابتدای فعالیت اینجا کسی کار را جدی نمی گرفت و مراجعه کنندگان زیاد نبودند؛ اما امروز به قدری سر ما شلوغ شده است که نمی توانیم جوابگوی هم باشیم.»
پس از گذشت چند ماه از تاسیس ، کلینیک بسرعت میان سیگاری هایی که می خواهند ترک کنند معروف می شود و همه به سمت آن هجوم می آورند و همین باعث می شود مسوولان اولین کلینیک ترک سیگار ایران به فکر بازگشایی شعبه های دیگری هم بیفتند. فکری که تا امروز، تنها یک بار و در خیابان طالقانی عملی شده است.
با این همه ، اما هنوز هم سر خانم جمشیدی برای ثبت نام خیلی شلوغ است : «آن اوایل هر کس ثبت نام می کرد در اولین دوره کلاسها می توانست شرکت کند، اما الان با این که تمام کلاسهای ما چه برای خانمها و چه برای آقایان به 15 نفر افزایش یافته است ، اما متاسفانه نمی توانیم برای کلاسهای ماه بعد از کسی ثبت نام کنیم.
حتی اگر امروز هم کسی ثبت نام کند، نزدیک ترین فرصتی که او می تواند سر کلاس ها بیاید، اواخر مهرماه است.»
مهرماه سال 77 که مرکز ترک سیگار شروع به کار کرد تا پایان سال تنها 308 داوطلب در کلاسها ثبت نام کردند، اما این رقم براساس آمارهای کلینیک هر سال بیشتر و بیشتر می شود.
تنها ماه گذشته بیش از 200 نفر در کلینیک ثبت نام کرده اند که به قول دکتر حیدری ، مرکز تنها توانایی پذیرش نیمی از آنها را دارد و برای پذیرفتن باقی افراد با مشکل روبه روست.
دکتر حیدری استقبال از مرکز را بسیار خوب توصیف می کند و می گوید: تا به حال بیش از 4000 نفر در کلاسهای مرکز شرکت کرده اند که از این تعداد حدود 90 درصد یا به طور دقیق تر 88 درصد موفق به ترک کامل سیگار شده اند.
این میزان از ترک کامل سیگار که دکتر حیدری به آن اشاره می کند، در حالی است که آمار جهانی ترک سیگار در دنیا برای کسانی که در کلاسهای ترک دخانیات شرکت می کنند بین 40 تا 60 درصد است.
حیدری با بیان این که با گذشت 7 سال از تاسیس مرکز نتیجه های به دست آمده از ترک سیگار میان داوطلبان بسیار مطلوب است به روش ترک سیگار در مرکز اشاره می کند و می گوید:
«الگوی کلینیک ترک سیگار اما همان الگوی درمانی سازمان بهداشت جهانی که مداخله جزیی (minimall introntion) است ، قرار داده ایم ، با این تفاوت که ما با توجه به شرایط فرهنگی ایران در شیوه اعمال روش ترک تغییراتی داده ایم و در واقع ترک سیگار را به شکل ایرانی درآورده ایم ؛ برای مثال ایرانی ها حوصله کمتری برای نشستن سر کلاس دارند، بنابراین مدت زمان کلاسها در هر جلسه را پایین آورده ایم و تعداد جلسات را به 7 جلسه در ماه افزایش داده ایم.»
دکتر زهرا حسامی از استادان کلینیک هم حرفهای آقای مدیر را تایید می کند و می افزاید: «علاوه بر تغییراتی که در زمان کلاسها اعمال شد ما به رفتار پزشکی که سر کلاس حاضر می شود تا به روان درمانی داوطلبان هم بپردازد هم دقت کرده ایم.
در کلاسهای ما همه چیز تا آنجا که امکانش باشد به شکل گروهی پیش می رود. به این صورت داوطلب ها انگیزه بیشتری برای ترک پیدا می کنند.»... و همین انگیزه بیشتر است که باعث می شود بسیاری پس از حتی 30سال که هر روز تلخی دود سیگار را حس کرده اند به سراغ ترک کردن آن بروند.
سیگاری های قدیم چه می گویند؛
تنها ماه گذشته بیش از 200 نفر در کلینیک ثبت نام کرده اند که به قول دکتر حیدری ، مرکز تنها توانایی پذیرش نیمی از آنها را دارد و برای پذیرفتن باقی افراد با مشکل روبه روست.
دکتر حیدری استقبال از مرکز را بسیار خوب توصیف می کند و می گوید: تا به حال بیش از 4000 نفر در کلاسهای مرکز شرکت کرده اند که از این تعداد حدود 90 درصد یا به طور دقیق تر 88 درصد موفق به ترک کامل سیگار شده اند.
این میزان از ترک کامل سیگار که دکتر حیدری به آن اشاره می کند، در حالی است که آمار جهانی ترک سیگار در دنیا برای کسانی که در کلاسهای ترک دخانیات شرکت می کنند بین 40 تا 60 درصد است.
حیدری با بیان این که با گذشت 7 سال از تاسیس مرکز نتیجه های به دست آمده از ترک سیگار میان داوطلبان بسیار مطلوب است به روش ترک سیگار در مرکز اشاره می کند و می گوید:
«الگوی کلینیک ترک سیگار اما همان الگوی درمانی سازمان بهداشت جهانی که مداخله جزیی (minimall introntion) است ، قرار داده ایم ، با این تفاوت که ما با توجه به شرایط فرهنگی ایران در شیوه اعمال روش ترک تغییراتی داده ایم و در واقع ترک سیگار را به شکل ایرانی درآورده ایم ؛ برای مثال ایرانی ها حوصله کمتری برای نشستن سر کلاس دارند، بنابراین مدت زمان کلاسها در هر جلسه را پایین آورده ایم و تعداد جلسات را به 7 جلسه در ماه افزایش داده ایم.»
دکتر زهرا حسامی از استادان کلینیک هم حرفهای آقای مدیر را تایید می کند و می افزاید: «علاوه بر تغییراتی که در زمان کلاسها اعمال شد ما به رفتار پزشکی که سر کلاس حاضر می شود تا به روان درمانی داوطلبان هم بپردازد هم دقت کرده ایم.
در کلاسهای ما همه چیز تا آنجا که امکانش باشد به شکل گروهی پیش می رود. به این صورت داوطلب ها انگیزه بیشتری برای ترک پیدا می کنند.»... و همین انگیزه بیشتر است که باعث می شود بسیاری پس از حتی 30سال که هر روز تلخی دود سیگار را حس کرده اند به سراغ ترک کردن آن بروند.
محمدتقی عدالت جو، 53 ساله که بیش از 30 سال سیگار کشیده پس از شرکت در کلاسها و با شروع جلسه اول در هفته گذشته به قول خودش حتی «یک نخ» هم نکشیده است.
کنار چنین افرادی ، پیدا می شوند کسان دیگری که سالهای بسیار کمتری سیگار کشیده اند و حتی خودشان را هم سیگاری نمی دانسته اند، اما باز از کشیدن روزی چهار پنج نخ هم خسته شده اند.
یکی ازاین افراد خانم دکتر دندانپزشکی است که به تازگی کلاسها را به پایان رسانده و الان یک ماه است که دیگر سیگار نمی کشد.
او که نمی خواهد نامش در این گزارش بیاید، درباره این که چه دلیلی باعث می شود فردی مانند او برای ترک سیگار به سراغ کلینیک بیاید می گوید: آدمها با هم متفاوتند.
من با این که فقط روزی چند نخ سیگار می کشیدم ، اما باز هم ناراضی بودم ، اما چاره ای هم نبود، عادت کرده بودم. تا این که یکی از دوستانم این کلاسها را به من معرفی کرد.
وی ادامه می دهد: روزهای اول به کلاس اعتماد نداشتم و می گفتم امکان ندارد بشود با حرف زدن یا در نهایت تجویز آدامس های نیکوتین کسی را از سیگار خسته کرد تا ترک کند؛ اما روش جمعی کلاسها خیلی موثر بود.
خانم دکتر در آخر به نکته جالبی اشاره می کند: با این که خودم دندانپزشک هستم و همیشه درباره مضرات سیگار به بیمارانم هشدار می داد اما هیچ وقت نتوانستم ترک کنم تا این که با مرکز و روش ترک جمعی آن آشناشدم.
راهی برای گمراهان!
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰
کنار چنین افرادی ، پیدا می شوند کسان دیگری که سالهای بسیار کمتری سیگار کشیده اند و حتی خودشان را هم سیگاری نمی دانسته اند، اما باز از کشیدن روزی چهار پنج نخ هم خسته شده اند.
یکی ازاین افراد خانم دکتر دندانپزشکی است که به تازگی کلاسها را به پایان رسانده و الان یک ماه است که دیگر سیگار نمی کشد.
او که نمی خواهد نامش در این گزارش بیاید، درباره این که چه دلیلی باعث می شود فردی مانند او برای ترک سیگار به سراغ کلینیک بیاید می گوید: آدمها با هم متفاوتند.
من با این که فقط روزی چند نخ سیگار می کشیدم ، اما باز هم ناراضی بودم ، اما چاره ای هم نبود، عادت کرده بودم. تا این که یکی از دوستانم این کلاسها را به من معرفی کرد.
وی ادامه می دهد: روزهای اول به کلاس اعتماد نداشتم و می گفتم امکان ندارد بشود با حرف زدن یا در نهایت تجویز آدامس های نیکوتین کسی را از سیگار خسته کرد تا ترک کند؛ اما روش جمعی کلاسها خیلی موثر بود.
خانم دکتر در آخر به نکته جالبی اشاره می کند: با این که خودم دندانپزشک هستم و همیشه درباره مضرات سیگار به بیمارانم هشدار می داد اما هیچ وقت نتوانستم ترک کنم تا این که با مرکز و روش ترک جمعی آن آشناشدم.
کم نیستند کسانی که مانند این خانم دکتر به دنبال راهی برای ترک کردن سیگار می گردند، اما پیدا نمی کنند؛ کسانی که به علت ظرفیت محدود این کلاسها هیچ وقت فرصت نمی کنند شعار معروفی که روی دیوار کلینیک نوشته شده را ببینند و به آن عمل کنند: به این گمراهی که این سیگار بهتر از بقیه است خاتمه دهید.
گفت و گو
