دریافت وام با بیمه مهریه

کبری محمدی با اشاره به مشکل زنان برای تامین وثیقه جهت فعالیت‌های اقتصادی به فارس گفت: برای حل این مشکل تلاش می‌کنیم سند ازدواج زنان را که به لحاظ حقوقی و قانونی یک سند مالی است، به‌ عنوان ضمانتی برای دریافت وام از بانک‌ قرار دهیم.وی افزود: زنان می‌توانند سند ازدواج خود را به عنوان وثیقه در اختیار بانک‌ها قرار داده و وام دریافت کنند و بانک‌ها نمی‌توانند این موضوع را قبول نکنند؛ چراکه سند ازدواج آنها یک سند مالی است و قابلیت تبدیل آن بسیار قوی‌تر از چک و سند خانه است.

به گفته مسوول بنیاد توسعه تعاون و کارآفرینی زنان، باید سند ازدواج زنان را از یک سند مالی بالقوه تبدیل به یک سند مالی بالفعل ‌کنیم و حقوقدانی وجود ندارد که بگوید سند ازدواج زنان، سند مالی نیست.هرچند ماجرا براحتی آنچه از سوی این مسوول گفته شده نیست؛ اما با شرایطی خاص این کار امکان‌پذیر است. برهمین اساس محمدی پیشنهاد داد: بانک‌ها نمی‌توانند سند ازدواج زنان را نپذیرند، چون این سند مالی بوده و از قدرت ضمانت برخوردار است. برای حل نگرانی‌های احتمالی در این رابطه چاره‌اندیشی کرده‌ایم و تصمیم داریم سند ازدواج و مهریه زنان را بیمه کنیم، این موضوع را در دستور کار قرار داده‌ایم تا بتوانیم فضای اشتغال زنان را رونق بخشیم.

آنچه از سوی مسوول بنیاد توسعه تعاون و کارآفرینی زنان پیشنهاد شده، در واقع منوط به بیمه شدن مهریه زنان است تا بانک‌ها با توجه به بیمه‌نامه موجود، ضامن خود را شرکت‌های بیمه شناخته و با خیال راحت به متقاضیان وامی که دارای مهریه بیمه شده هستند، وام اعطا کنند.

هژبر نصیری، عضو هیات علمی دانشگاه و وکیل دادگستری در این خصوص به «جام‌جم» گفت: سند ازدواج به خودی خود ارزش مالی ندارد و بانک‌ها براساس آن هیچ وامی پرداخت نمی‌کنند؛ چون این سند ضمانت برگشتی برای تعهدات مالی دریافت‌کننده وام محسوب نمی‌شود.

وی با اشاره به بیمه مهریه و استفاده از این نوع بیمه برای دریافت وام افزود: بیمه‌نامه می‌تواند یک سند مالی محسوب شود، همان طور که هم‌اکنون درخصوص حوادث ناشی از تصادف، فرد خاطی با ارائه بیمه‌نامه خود به عنوان وثیقه تا پایان روند دادرسی میزان دیه و خسارات، از بازداشتگاه آزاد می‌شود.

در ایران از سال 1375 دو بیمه‌نامه مهریه و جهیزیه شروع به ارائه خدمات کرده‌اند. براساس آماری که شبکه اطلاع‌رسانی بانک و بیمه در سال 87 اعلام کرده، آمار بیمه‌شدگان جهیزیه و مهریه تا سال 87 یعنی مدت 12 سال به ترتیب 23 هزار و 825 و 302 فقره بیمه‌نامه بوده است.

تنها بیمه‌ای که در ایران اجباری محسوب می‌شود، بیمه شخص ثالث است و جز این بیمه، بقیه بیمه‌ها به اختیار افراد و تحت شرایطی خاص انجام می‌شود. به طور مثال شما به عنوان صاحب یک خانه، به اختیار خود دوراندیشی کرده و خانه‌تان را بیمه می‌کنید یا شما به عنوان یک کارفرما در ازای خدمت کارمند یا کارگرتان، مجبور به بیمه کردن او می‌شوید.

درخصوص مهریه نیز امکان و سازوکار بیمه شدن آن مانند بیمه جهیزیه وجود دارد؛ اما شرایط بیمه مهریه تفاوت چندانی با بیمه جهیزیه که به نوعی بیمه کالا محسوب می‌شود، ندارد.

در بیمه مهریه تنها یک اجبار وجود دارد و آن این‌که استفاده‌کننده کسی غیر از زوجه نمی‌تواند باشد به این معنی که بیمه‌گذار می‌تواند هم خود زوج یا پدرش باشد یا هرکس دیگر که پرداخت حق بیمه را تقبل کند؛ اما در نهایت تعهدات بیمه‌گذار برای پرداخت سرمایه بیمه، فقط نسبت به زن است.

این بیمه‌نامه براساس مهریه مشخص شده در عقدنامه نیست؛ بلکه درواقع تنها حکم یک کمک برای خانواده‌ها را دارد و این سرمایه‌گذاری می‌تواند کمتر یا حتی بیشتر از مبلغ مهریه باشد، همچنین انجام آن هیچ تعهدی از مرد برای ندادن مهریه زن در صورت درخواست زن ایجاد نمی‌کند، مگر آن‌که آنها به توافق برسند و جایی آن را ثبت کنند که این مبلغ می‌تواند از اصل مهریه کسر شود، در غیر این‌ صورت زن هنگامی که طلاق بگیرد یا مهریه‌اش را طلب کند، مرد موظف است تمام مبلغ مهریه را پرداخت کند. اگر در طول مدت قرارداد بیمه شده فوت کند، بیمه‌گر در همان زمان تمام ذخیره ریالی موجود در بیمه را به زن پرداخت می‌کند. علاوه بر این، اگر زوجی در بین مدت بیمه از یکدیگر جدا شوند و از آن تاریخ به بعد مرد هیچ حق بیمه‌ای پرداخت نکند، تمام ذخیره ریالی بیمه تا آن روز به زن پرداخت می‌شود.

در سایت بیمه ایران در معرفی طرح بیمه مهریه و در بخش مزایای این طرح عنوان شده است: زوجه می‌تواند پس از گذشت حداقل 2 سال از شروع بیمه و پرداخت مستمر حق بیمه، از محل ذخیره پس‌انداز بیمه‌نامه، تقاضای وام کند.

هرچند با این تفاسیر با اجرای همه اما و اگر‌های بیمه شدن مهریه از جمله این‌که اصولا پرداخت حق بیمه کاری غیرضروری از سوی زوج بوده و منوط به داشتن درآمدی اضافه بر هزینه‌های زندگی است؛ اما هنوز مشخص نیست که بانک‌ها در صورت ارائه این بیمه‌نامه نسبت به پرداخت وام اقدام کرده و شرایط دیگری به عنوان ضمانت پرداخت درخواست نکنند.

به نظر می‌رسد چنین طرحی برای اشتغال زنان، طرح مناسبی باشد؛ اما توجیه مردان برای پرداخت این حق بیمه و بانک‌ها برای مشارکت در اشتغالزایی، خود طرح‌های جداگانه‌ای را می‌طلبد.

مستوره برادران‌نصیری 
گروه جامعه