بازگشت انگلیسی ها به بغداد

جام جم آنلاین: 63 سال پیش در روز اول ژوئن سال 1941 میلادی یک واحد از ارتش انگلیس وارد شهر بغداد پایتخت کشور تازه تاسیس عراق شد و حکومت رشید علی گیلانی را سرنگون کرد.

کد خبر: ۴۲۱۰۶

ترک های عثمانی در دوران سلطان سلیمان قانونی در قرن شانزدهم میلادی منطقه بین النهرین (عراق کنونی) را تصرف کرده بودند.

history7

اما در جریان جنگ جهانی اول 1914 تا 1918 میلادی این منطقه و سایر متصرفات خود در خاورمیانه عربی را از دست دادند.
نخستین بار انگلیسی ها در روز 11 مارس سال 1917 میلادی وارد بغداد شده بودند.
در 25 آوریل سال 1920 میلادی پس از سقوط امپراتوری عثمانی ، انگلستان مجوز قیمومت بین النهرین را از جامعه ملل (سلف سازمان ملل متحد) کسب کرد.

history2

انگلستان پس از اینکه خاندان سعودی در عربستان به قدرت رسیدند و خاندان هاشمی حاکمان شهر مقدس مکه را بیرون راندند با ترسیم مرزهایی کشورهای اردن و عراق را ایجاد کرد.در عراق امیر فیصل بن حسین را به تخت سلطنت نشاند.
او برادر ملک عبدالله پادشاه اردن بود که وی نیز در همان دوره به تخت سلطنت اردن هاشمی نشسته بود.

history8

ملک فیصل اول پس از دادن تضمین های لازم به انگلستان به ویژه در مورد ذخایر غنی نفت توانست در سال 1932 میلادی عراق را مستقل کند.
عراق کشوری بود که توسط انگلستان بدون توجه به تنوع جمعیتی و قراردادن جوامعی ناهمگون با یکدیگر ، ایجاد شده بود و فیصل نیز نسبت به اتباع خود احساس وابستگی نمی کرد.
پس از مرگ فیصل اول پسرش غازی جانشین او شد اما غازی در سال 1939 میلادی به طور تصادفی درگذشت.
پسر 3 ساله اش ملک فیصل دوم پادشاه عراق شد و امیر عبدالله نیابت سلطنت را به عهده گرفت.
در بهار سال 1941 میلادی در بحبوحه جنگ جهانی دوم در حالیکه اروپا توسط هیتلر اشغال شده و انگلستان در مقابل آلمان تنها مانده بود یک واحد از ارتش آلمان وارد طرابلس شد و به سوی مصر به حرکت درآمد.

history1

دولت دست نشانده ویشی فرانسه که پس از اشغال این کشور توسط آلمان نازی تاسیس شده بود ، کنترل لبنان و سوریه را در دست داشت و در پیشروی آلمان به سوی عراق تسهیلاتی را ایجاد کرده بود.
در روز 13 آوریل سال 1941 میلادی ، رشید علی گیلانی که از حکومت پوشالی پادشاهی عراق به تنگ آمده بود به کمک عده ای دیگر از ملی گرایان عرب حکومت نایب السلطنه را سرنگون کرد و اعلام جمهوری نمود.
انگلستان از این که آلمان ها بر ذخایر نفتی عراق دست یابند به وحشت افتاد و چرچیل نخست وزیر انگلیس به واحدهای ارتش این کشور که در فلسطین مستقر بودند ، دستور حرکت به سوی بغداد را صادر کرد.

history6

هم زمان یک واحد دیگر ارتش انگلستان نیز وارد شهر بصره شد.
آلمانی ها به رشید علی گیلانی وعده ارسال کمک داده بودند ، اما به وعده خود عمل نکردند و رشید علی نمی توانست با قوای اندک و تجهیزات ناکافی خود در مقابل ارتش کاملا مجهز انگلستان مقاومت کند.
به این ترتیب ، در روز اول ژوئن سال 1941 میلادی یک واحد از ارتش انگلستان وارد شهر بغداد شد و حکومت رشید علی گیلانی را سرنگون کرد و دوباره حکومت خاندان فیصل را در عراق مستقر نمود.