قدم زدن در کوچه باغ‌های ایران

 این برنامه با نگاهی نو و متنوع، به مسائل مختلف جوامع روستایی می‌پردازد. اصولا تفاوت این برنامه با دیگر برنامه‌های صبح سیما در نوع نگاه آن به محیط پیرامون است؛ چراکه برخلاف برنامه‌های معمول، در این برنامه از گفت‌وگوهای رسمی یا تاک‌شوی خشک خبری نیست؛ بلکه محیطی کاملا صاف و ساده در فضای با طراوت روستایی به نمایش درمی‌آید که نام برنامه نیز به نوعی تداعی‌گر آن است. بیننده با دیدن این برنامه به فضای شاد و مفرحی وارد می‌شود. او به جنگل‌های شمال، دشت‌های گل محمدی کاشان، جنگل‌های لرستان یا حتی به نخلستان‌های جنوب می‌رود؛ فضاهای بکر و دست‌نخورده‌ای که شاید به بعضی از آنها کم‌توجهی شده و نیازمند توجه بیشتر هستند. علاوه بر این، یکی دیگر از مزایایی که برای چنین برنامه‌هایی می‌توان برشمرد آشنایی مخاطبان با مکان‌هایی است که شاید پیش از این به ذهنشان خطور نکرده و همین مساله باعث گسترش اکوتوریسم نیز می‌شود و این تفاوت کوچه باغ با دیگر برنامه‌های صبحگاهی است.

غلامرضا بختیاری، تهیه‌کننده این برنامه متولد 1355 است و از سال 80 کار خود را با برنامه شبستانه شروع کرد. وی تاکنون تهیه‌کنندگی برنامه‌هایی چون صبح‌بخیر ایران، ردپای خاطره، خط قرمز، چراغ خاموش، خانه ملت و حس ششم را در کارنامه خود دارد. وی درخصوص این برنامه می‌گوید: «کار ساخت کوچه‌باغ از طرف شبکه 3 سیما به ما سپرده شد. این برنامه بسیار جای کار دارد و هم‌اکنون با ایده‌آلی که در ذهن ما هست، فاصله دارد.» وی عمده‌ترین مسائل پیش‌رو در این زمینه را جغرافیا و اقلیم خود منطقه عنوان می‌کند و می‌افزاید: «بعضی از روستاهای ما خالی از سکنه‌اند و برخی‌‌ها به دلیل فقر یا محدودیت‌هایی که با آن روبه‌رو هستند، شادابی و نشاط لازم را ندارند و این یکی از سختی‌های کار است. به هر حال ما هم‌اکنون آمادگی پخش برنامه زنده را داریم و هر زمان که شبکه احساس نیاز کند و امکانات فنی در اختیار ما قرار بگیرد، برنامه را به صورت زنده روی آنتن می‌بریم و معتقدم برنامه زنده، شادابی و نشاط بیشتری دارد و برای صبح مناسب‌تر است. او معتقد است برنامه صبح باید ریتمی بسیار تند و متناسب با صبح داشته باشد تا بتواند شادابی و نشاط را به مخاطب برساند و او را با روحیه به سر کار بفرستد؛ زیرا مخاطب ممکن است فرصت نداشته باشد از ابتدا تا انتهای برنامه را تماشا کند و فقط بتواند چند دقیقه از وقت خود را صرف دیدن برنامه کند. تو باید بتوانی در همان چند دقیقه، پیامت را به مخاطب برسانی. به همین دلیل یک برنامه که متناسب صبح است، هر 7 دقیقه از آن باید مناسب با یک قشر از بیننده برنامه‌ریزی شود؛ چراکه مخاطب در طول زمان تغییر می‌کند، البته در مورد کوچه باغ، این دید وجود ندارد، چون این برنامه یک برنامه گزارشی است که بیننده می‌تواند هر 7 دقیقه از آن را ببیند و شادابی و نشاط بگیرد و برود. او با این کار نه‌تنها چیزی را از دست نداده؛ بلکه طراوت لازم را نیز دریافت کرده است.»

بختیاری که تاکنون تجربه کارهای صبحگاهی دیگری همچون صبح بخیر ایران را نیز دارد، در خصوص مدت زمان ادامه این برنامه می‌گوید: «تا وقتی زمان برنامه به ما اجازه دهد، سعی می‌کنیم به تمام روستاهای کشور بپردازیم. زمانی که من این برنامه را تحویل گرفتم، روزی 12 پیامک داشتیم که اکنون به 6000 پیامک در روز رسیده است.»

او همچنین درخصوص مخاطبان هدف این برنامه تصریح کرد: «مخاطب هدف ما مردم عام هستند. همین که یک روستایی خوشحال می‌شود که محل زندگی‌اش نشان داده شده یا روستایی دیگری خوشحال است که روزی برنامه به روستای او نیز خواهد رفت، همچنین شهری‌ها یاد زندگی‌های بی‌آلایش قدیم خود می‌افتند، انگیزه ساخت برنامه بیشتر می‌شود.»

وی در رابطه با مجریان برنامه می‌گوید: «مجریان این برنامه همگی خصوصیاتی چون جوانی و شادابی دارند و مهم‌تر از همه این‌که اینها خودشان هستند و شعار نمی‌دهند و جلوی دوربین شخصیت دیگری ندارند.»

شهریار ربانی از مجریان این برنامه است که هر روز صبح برنامه را با نشاط خاصی شروع می‌کند. او فارغ‌التحصیل گرافیک از دانشگاه هنر تهران است و چون صدای شاخصی دارد، از سال 84 در واحد دوبله صداوسیما فعالیت می‌کند.

او اولین کار اجرای خود را مقابل دوربین در برنامه کوچه باغ تجربه می‌کند. وی در ارتباط با اجرای این برنامه می‌گوید: «به دلیل علاقه وافری که به طبیعت و محیط زیست دارم، این کار می‌تواند در راستای علایقم باشد.»

وی معتقد است: «اگر کسی به کاری علاقه داشته باشد و در خود حس کند که شایستگی انجام آن کار را دارد با سعی و تلاش می‌تواند در آن کار موفق باشد.»

او در مورد اجرای کوچه باغ می‌گوید: «متن، سرنخ‌دهنده و راهنمای مجری است، اما برای جذابیت و نو بودن کار از بداهه‌پردازی‌های مناسب نیز در زمان خودش استفاده می‌شود.»

با توجه به این‌که کوچه باغ اولین تجربه شهریار ربانی است، می‌گوید: «اولین بار که تصویر خودم را بعد از ضبط دیدم فقط آن را نقد کردم و احساس خاصی نداشتم، بلکه صرفا به فکر بهتر شدن کار بودم.»

ربانی به مطالعه و تحقیق در خصوص محیط‌زیست بسیار علاقه‌مند است و جدای از کار هنری، در عرصه منابع طبیعی نیز فعال است و یک فیلم مستند در مورد مناطق حفاظت شده جاجرود ساخته که اکنون در مرحله تدوین قرار دارد.

وی می‌گوید: «کارهای زیست محیطی که انجام می‌دهم بیشتر جنبه عام‌المنفعه دارند و در راستای اهدافی چون توانمندسازی جوامع محلی برای رونق اکوتوریسم، حفاظت محیط‌زیست یا رونق صنایع‌دستی در مناطق محلی هستند، ولی به طور خاص بیشتر به مناطق حفاظت شده می‌پردازیم.»

او در ادامه این طور بیان می‌کند که رشته تحصیلی‌اش در پیشبرد کارش به او کمک می‌کند. ربانی ظرفیت را عامل مهمی برای موفقیت در زندگی فردی و اجتماعی می‌داند و می‌گوید: «باید به انتقادات برای بهتر شدن کار توجه کرد، اما به دهن‌بینی اعتقادی ندارم.»

او سعی می‌کند تا حد ممکن از حاشیه‌ها به دور باشد تا بتواند در کارش توفیق بیشتری کسب کند و معتقد است تا جای مطلوب هنوز فاصله زیادی دارد. وی محیط زیست را در راس علایق خود عنوان می‌کند و می‌افزاید: «به کار صدا و سیما و حتی رادیو هم علاقه خاصی دارم، اما رشته تحصیلی‌ام را در رابطه با منابع طبیعی دنبال می‌کنم.»

بیشتر لوکیشن‌های اجرای ربانی اطراف تهران است. او در این رابطه می‌گوید: «خودم هم ذاتا سحرخیز هستم. به همین دلیل اجرای این برنامه برایم جذابیت خاصی دارد و همواره سعی می‌کنم با نشاط خاصی برنامه را شروع کنم، به طوری که این شادابی را به بیننده نیز منتقل کنم.»

حامد میرزاپور دیگر مجری این برنامه است. او در خصوص اجرای کوچه باغ می‌گوید: «اجرای این کار یکی از سخت‌ترین کارهاست. ما گاهی به حدی سختی می‌کشیدیم که شاید یک شب تا نزدیک صبح نمی‌توانستیم بخوابیم. این کار از حساسیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه وقتی مسوولیت کاری را به‌عهده می‌گیریم باید آن را درست انجام داده و سروقت تحویل دهیم.»