در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ژل، واکس، موس، کرم، اسپری، سشوار، اتو و بابلیس از وسایل و موادی هستند که در ظاهر برای بهبود حالت موهای سر مورد استفاده قرار میگیرند، ولی گاهی کاربرد مکرر و بدون ملاحظه از آنها میتواند پشیمانی به بار بیاورد. اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که زود به زود از دست موهایتان خسته میشوید و به دنبال تنوع در حالت، رنگ و شکل موهایتان هستید، بهتر است قدری محتاطتر عمل کنید.
موادی برای حالت دادن به موها
ژل، واکس، موس و کرم مواد آرایشی محسوب میشوند که معمولا برای مدل دادن به موها و اغلب ثابت نگه داشتن نوع مدل مو به کار میروند. ژل ها، موسها و واکس موادی بر پایه آب، کرمها برپایه روغن و اسپریها بر پایه الکل هستند که تمامی این مواد، باعث چسبندگی موها به یکدیگر و حفظ حالت دلخواه میشوند.
در بازار دو نوع ژل در دسترس است. یک نوع ژلهای روغنی یا میکروژلها هستند که بیشتر برای درخشان شدن موها و باز شدن گرههای ایجاد شده در موها در زمان شانه کردن مورد استفاده قرار میگیرند. نوع دوم ژلهای پلیمری یا حقیقی هستند که مخلوطی از آب بوده و باعث ثابت نگه داشتن موها و چسبندگی آنها میشوند. پس از استفاده از این نوع ژل، آب روی موها بخار میشود و فقط ماده پلیمر روی موها باقی میماند. ژلها در مقابل موسها مواد مؤثرتری برای حالت بخشیدن و ثابت نگه داشتن موها به شمار میروند و زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که روی موهای خیس زده شوند. پس بهترین زمان، وقتی است که از حمام بیرون آمدهاید. در این زمان بهتر است آب موهایتان را با حوله بگیرید، کمی ژل روی کف دستتان و سپس روی ساقه موهایتان پخش کنید. نباید فراموش کنید که با خشک شدن ژل، آب موها گرفته شده و باعث ثابت نگه داشتن موها میشود. در استفاده از ژل زیادهروی نکنید، چرا که باعث کدر شدن و شوره زدن مواد روی موها میشود.
موسها از ژلها رقیقترند و در نگه داشتن فرم موها ضعیفتر عمل میکنند. این مواد همانند کف از بطری خارج میشود و معمولا در زمان سشوار کشیدن کاربرد دارد و بیشتر به موها ضخامت میدهند تا حالت. واکس مو برخلاف ژلها که حالتی خشک به موها میدهد، انعطاف پذیری مو را حفظ کرده و تا زمانی که روی مو باقی میماند میتوان حالت دلخواه را به موها داد.
اسپریها از جمله موادی هستند که برای حالتدهندگی و تثبیت حالت موها مورد استفاده قرار میگیرند. این مواد پوشش نازکی را روی موها باقی میگذارند که با تبخیر حلال، باعث تثبیت حالت مو میشوند. اسپریها (تافتها) به 2 نوع حالتدهنده و تثبیتکننده در بازار به فروش میرسند و هر چه مواد اسپری به شکل درشتتری باشد، قدرت چسبندگی موها را بالاتر میبرد، ولی موها دیرتر خشک میشوند البته هر چه ریزتر باشد، چسبندگی موها کمتر خواهد بود و موها زودتر خشک میشوند.
آسیبرسانی به مو
در ظاهر شاید تصور کنید ساقه موها جسمی مرده هستند ولی در واقع فعال هستند و بر اثر تحریکات محیطی آسیبپذیرند. به همین دلیل هم استفاده مکرر از محصولات آرایشی از قبیل ژل، کرم، واکس و... بخصوص از نوع غیر بهداشتی و غیراستاندارد اثرات سوئی بر موها خواهد داشت. حتی اگر این مواد با ریشه و پوست سر شما هم در تماس نباشد، میتواند اثراتی روی ساقه مو به جا بگذارد که از این جمله میتوان به شکنندگی ساقه مو، تغییر حالت و رنگ پیدا کردن ساقه مو، کدر شدن و از دست دادن درخشندگی موها اشاره کرد. در ضمن برخی از این مواد حاوی نوعی چسب سمی هستند و برخی افراد به آن حساسیت نشان میدهند. در چنین شرایطی پوست سر با جذب این مواد از خود واکنشهای حساسیت زا نشان میدهد و همین موضوع باعث آسیب به پوست سر میشود.
دستهای از این مواد آرایشی که چرب و روغنی هستند میتوانند در برخی جوانان که سابقه جوشهای پوستی دارند، باعث بروز جوش و آکنه در پوست سر، اطراف موی سر و قسمت پیشانی شوند. در واقع مصرف بیش از اندازه از این مواد مانع تنفس پوست سر میشود و از طرفی آلودگی و گرد و غبار محیط را به خود جذب میکند. نکته مهمی که در استفاده از این نوع مواد آرایشی بسیار اهمیت دارد، شستشوی مرتب موها و سر به دنبال استفاده از این مواد است. شستشو و شامپو زدن مرتب موهایی که دائم ژل و واکس و... دارند بسیار حیاتی است، چرا که به مرور چربی موجود در این مواد روزنههای پوست سر را پوشانده و رفتهرفته بر اثر سخت شدن، مانع رشد موهای آن نقاط میشوند. پس به خاطر داشته باشید که هرگز شبها با موهای آغشته به ژل و تافت به رختخواب نروید.
سشوار بلای جان موهای شما
بسیاری عادت داریم هر روز برای مرتب کردن موها سشوار بکشیم و این به یک عادت بد تبدیل شده است که پزشکان و متخصصان آن را رد میکنند. چرا که خشک کردن هر روزه یا زیاد از حد موها با حرارت بالای سشوار تأثیر بدی روی موها میگذارد و به ساقه موها آسیب جدی وارد میکند و موجب شکنندگی موها میشود و نرمی موها را از بین میبرد. استفاده بیرویه از سشوار به مرور به موها آسیب میرساند و موجب ریزش زودتر موهایی میشود که در حال استراحت بوده و قرار است در زمان دیرتری ریزش کنند.
بهتر است به جای استفاده از حرارت بالای سشوار، از حرارت ملایم یا باد سرد آن استفاده کنید و برای این کار حتما در خرید سشوار دقت کنید و سشواری تهیه نمایید که درجه حرارتی قابل تنظیم روی باد گرم و سرد داشته باشد تا بتوانید براحتی حرارت دلخواه خود را تنظیم کنید تا آسیب کمتری به موهایتان وارد شود. برای این که هنگام سشوار کشیدن آسیب کمتری به موها وارد شود، حتما سشوار حدود 30 سانتیمتر از موهایتان فاصله داشته باشد و حتما از سرهای پخشکننده حرارت استفاده کنید تا حرارت مستقیم به موهایتان نخورد. همچنین بهتر است هنگام سشوار کشیدن هرگز آن را به طور متمرکز روی یک قسمت از موهایتان نگه ندارید و حتما آن را روی سطح موهایتان حرکت دهید تا حرارت پخش شود و آسیب کمتری به موها وارد آورد. با وجود همه این حرفها بهترین راهی که میتوانید برای خشک کردن موها استفاده کنید، استفاده از حوله و باز گذاشتن موها برای خشک شدن به کمک جریان هوا به طور طبیعی است، ولی اگر سشوار هم به کار میبرید، حتما نکات ایمنی را رعایت کنید تا موهایتان آسیب کمتری ببیند.
موهایشکننده و بیقواره
اتو و بابلیس از پرطرفدارترین حالت دهندههای الکتریکی موی سر به شمار میروند که برای صاف کردن، حالت دادن و فر کردن موها مورد استفاده قرار میگیرند. شاید بتوان گفت تأثیری که اتو و بابلیس روی تخریب موها میگذارند، به مراتب بیشتر از سشوار باشد چرا که ساقه مو به طور مستقیم با جسم داغ اتو و بابلیس در تماس بوده و همین حرارت بالا، تأثیر مستقیم روی موها میگذارد و لایه خارجی مو را به مرور از بین میبرد. در چنین شرایطی مو شکننده شده و نرمی و شفافیت خود را از دست میدهد و حتی باعث موخوره در سر موها میشود.
گفتنی است موهای رنگ و مش شده که مدتها تحت تأثیر مواد شیمیایی قرار داشتهاند مقاومت خود را از دست داده و در مقابل حرارت ناشی از اتو و بابلیس آسیب پذیرترند و زودتر ممکن است براثر حرارت بالا بسوزند. پس باید دقت داشته باشید. سعی کنید موقع اتو کشیدن و استفاده از بابلیس، فاصله وسیله را با ریشه موها حفظ کنید (حدود 2سانت فاصله از ریشه). در واقع هر چه این وسیله به ریشه مو نزدیک تر باشد و حرارت بیشتری به این نقطه برسد، آسیب بیشتری به ریشه وارد میشود و حتی میتواند موجب ریزش موها گردد. استفاده مرتب از این وسایل هم ممکن است باعث ریزش و خالی شدن موها شود، پس جز در مواقع ضروری از آنها استفاده نکنید. در مورد استفاده از بابلیس هم اگر موهای شکنندهای دارید، بهتر است از نوع سرامیکی آن استفاده کنید و همیشه بکوشید پس از شستشوی موهایتان اتو یا بابلیس بکشید چرا که در زمان کثیف بودن موها، آلودگیها و چربیها از طریق حرارت ایجاد شده جذب موهایتان شده و به آن صدمه میزند.
رنگ کردن به موها آسیب میزند
خیلی از ما دوست داریم متنوع بوده و هر روز چهرهای جدید داشته باشیم. همین موضوع باعث میشود دست به دامان آرایشگاهها شده و اغلب پولهای گزافی هم برای این کار هزینه میکنیم. رنگ و مش کردن موها، فر و صاف کردن از اعمال خطرناکی هستند که به بافت و ساقه موها آسیب زیاد وارد میکنند بخصوص اگر به طور مرتب صورت گیرند.
همیشه افراد به دنبال چیزی هستند که فاقد آن هستند. کسانی که موهای صافی دارند عاشق موهای فر هستند و افرادی که موهای فر و مجعد دارند همیشه آرزوی داشتن موهای صاف را دارند و همین امر آنها را به آزمایش روشهای صاف و فر کردن موهایشان میکشاند. صاف و فر بودن موها به نوع پلهای گوگردی در ریشه موها بستگی دارد که نوعی پیوند مولکولی و شیمیایی در مو ایجاد میکند که به مو حالت خاصی میدهد. در روش صاف یا فر کردن موها سعی میشود با مواد شیمیایی کاهنده و اکسیدکننده این پیوندها را تغییر دهند. در فر کردن موها، با استفاده از مواد شیمیایی پلهای گوگردی شکسته شده و با تغییر حالت مو، این پلها را دوباره میسازد. نکته مهم این است که در زمان استفاده از مواد شیمیایی ممکن است برخی پلهای گوگردی مجدد تشکیل نشده و موها آسیب جدی ببینند و مقاومت موها کاهش یابد و گاهی بر اثر استفاده از مواد نامناسب، موها میسوزد. در صاف کردن موها نیز مو را شستشو داده و با محلولهای خاصی تنشهای مو را گرفته و ساختار داخلی موها را از طریق حرارت و با استفاده از وسایل خاصی تغییر میدهند. در آخر هم با محلولهای خنثیکننده مانند اکسیدکنندهها، ساختار مو را مجدد ایجاد میکنند. صاف کردن و فر کردن موها با توجه به استفاده از مواد شیمیایی به کار رفته شده میتواند به موها آسیب شدید وارد کند و حتی باعث سوختن موها شود که به دنبال آن موخوره و شکنندگی موها و خشکی ایجاد میشود. در واقع هر چیزی که ساختار مو را تغییر دهد برای مو مضر است.
اگر از آن دسته افرادی هستید که سالی چند بار اقدام به رنگ یا مش کردن موهایتان میکنید، خیلی مراقب باشید. چرا که این کارها گاه در برخی افراد عوارضی چون قرمزی پوست سر، خارش، سوزش و ریزش مو ایجاد میکند و در موارد حادتر فرد واکنشهای آلرژیکی چون تورم صورت و حتی دشواری در تنفس نشان میدهد و این عوارض بیشتر زمانی بروز میکند که خودتان اقدام به رنگ کردن موهایتان میکنید که ممکن است به خاطر استفاده از رنگ زیاد، باقی ماندن طولانی مدت رنگ روی موها ایجاد شود که موجب شکنندگی ساقه موها و خشکی و ایجاد موخوره میگردد. از طرفی تحقیقات وجود ترکیبات سرطان زا را در رنگهای مو به اثبات رسانده و توصیه میشود به سراغ این مواد نروید یا حداقل بیشتر از سالی یک یا نهایت 2 بار اقدام به رنگ یا مش کردن موهایتان نکنید. مطالعات نشان میدهد آرایشگرانی که مرتب با رنگهای مو در تماساند بیشتر در معرض ابتلا به انواع سرطانها قرار دارند.
ندا اظهری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: