در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اما چرا غذای به اصطلاح «ایمن و عاری از خطر» از اهمیت ویژهای برخوردار است؟ غذای خوب و ایمن غذایی است که شما را در برابر بیماریهای ناشی از تغذیه محافظت میکند. غذاهای خطرناک که حاوی باکتریهای بیماریزا هستند میتوانند موجب امراض زیادی با علائمی همچون تب، اسهال، استفراغ و از دست دادن آب بدن شوند.
احتیاط درخصوص مسائل مربوط به ایمنی ماده غذایی، شامل انتخاب درست آن ماده از مغازه، سپس نگهداری صحیح آن و در نهایت پخت درست آن میباشد. ضمنا تمیزکردن ظرفها پس از اتمام غذا نیز در همین مقوله جای میگیرد. در اینجا به نکاتی اشاره میشود که میتواند به شما کمک کند تا از امنیت و سلامت آشپزخانه و غذاهایی که در آن طبخ میکنید، اطمینان حاصل کنید.
خرید مواد غذایی
اولین گام، رعایت مسائل ایمنی در خرید مواد غذایی است. در هنگام خرید باید توجه داشته باشید که همواره مواد غذایی یخزده یا موادی که باید در سرما نگهداری شوند (مثل گوشت، لبنیات، ماهی و تخممرغ) آخر از همه در سبد شما جای گیرند. همچنین بهتر است مواد گوشتی جدا از بقیه مواد در حین خرید، نگهداری شوند.
اگر محل خرید از خانه شما بیش از یک ساعت فاصله دارد، این مواد را در جای خنک قرار دهید تا تازه بمانند.
وقتی گوشت، مرغ و ماهی تهیه میکنید حتما به تاریخ انقضای درج شده روی بسته آن توجه کنید. حتی اگر از نظر تاریخ، مشکلی وجود ندارد، اما اگر احساس میکنید که بو یا رنگ گوشت غیرطبیعی است، از خرید آن اجتناب کنید.
اگر تخممرغهای بستهبندیشده میخرید، حتما از پاکیزه بودن و عدم وجود مواد خارجی روی آنها مطمئن شوید.
هرگز میوههایی که قسمتی از پوستشان آسیب دیده نخرید چرا که باکتریها میتوانند از آن قسمت وارد میوه شده و کل آن را آلوده کنند. از خرید نوشیدنیها و آبمیوههای غیرپاستوریزه خودداری کنید چون میتوانند حاوی باکتریهای زیادی باشند.
نگهداری مواد غذایی در یخچال یا فریزر
قبل از این که مواد غذایی خود را در یخچال قرار دهید، دمای یخچال و فریزر را کنترل کنید. دمای یخچال باید روی 5 درجه سانتیگراد (یا 40 درجه فارنهایت) و دمای فریزر روی 18 ـ درجه سانتیگراد (یا صفر درجه فارنهایت یا کمتر)، تنظیم شده باشد. این دماها باعث میشود که از رشد باکتریها جلوگیری به عمل آید. اگر یخچال شما دارای دماسنج نیست میتوانید خودتان یک دماسنج در داخل آن قرار دهید.
مسلما موادی که نیاز به نگهداری در یخچال یا فریزر دارند باید اول از همه و قبل از هر کار دیگری در یخچال یا فریزر قرار گیرند. نکات زیر میتواند شما را در نگهداری اینگونه مواد غذایی کمک کند:
ـ تخممرغهای بستهبندیشده را در همان بسته در داخل یخچال قرار دهید چرا که در بیشتر یخچالها، جا تخممرغی موجود در یخچال، به اندازه کافی، تخممرغ را سرد نگه نمیدارد.
ـ گوشت، مرغ و ماهی را در بستههای پلاستیکی جداگانه قرار بدهید تا خونابه احتمالی آنها روی مواد غذایی دیگر نریزد.
ـ گوشت و مرغ و ماهی تازه را ظرف 2 روز یا بپزید و مصرف کنید یا در فریزر قرار دهید.
ـ گوشت یخزده خام را حداکثر ظرف 4 ماه مصرف کنید و اگر آن را پخته و فریز کردهاید ظرف 2، 3 ماه مورد استفاده قرار دهید.
آمادهسازی و پخت غذا
با بهکارگیری توصیههای زیر درباره گوشت، مرغ، ماهی و تخممرغ از ایجاد بیماریهای ناشی از مواد غذایی در خانواده خود جلوگیری کنید:
ـ قبل از آمادهسازی غذا، دستهای خود را با آب گرم و صابون شسته و سپس به این گونه مواد، دست بزنید.
ـ گوشتهای خام را از دیگر مواد غذایی داخل فریزر یا یخچال جدا قرار دهید.
ـ برای قرار دادن گوشت و تخممرغ خام از ظروف ویژه استفاده کنید یا قبل از استفاده آن را با آب داغ و مایع ظرفشویی کاملا بشویید.
ـ هرگز مواد غذایی پخته شده را در ظرفی که قبلا حاوی گوشت، مرغ و ماهی خام بوده قرار ندهید.
ـ سعی کنید برای یخزدایی انواع گوشت، ابتدا آنها را از فریزر به یخچال منتقل کنید تا کمکم یخ آنها باز شود.
ـ گوشتهای یخزدایی شده را به سرعت بپزید.
ـ گوشتهایی که بخشی از آنها نپخته است را حتما از بقیه قسمتها جدا کرده و دور بیندازید.
ـ تخممرغ خام را بیشتر از 2 ساعت در دمای اتاق قرار ندهید چون دچار نوعی عفونت میشود.
ـ تخممرغ را به صورت کامل بپزید و از مصرف نیمهخام آن پرهیز کنید. هرگز غذاهایی که حاوی تخممرغ خام هستند را مصرف نکنید. اگرمجبور به استفاده از غذاهایی هستید که با تخممرغ خام تهیه میشوند، حتما تخممرغهای پاستوریزهای را که در سوپرمارکتها عرضه میشوند مورد مصرف قرار دهید.
ـ گوشت را به قدری بپزید که از حالت صورتی خارج شده و خونابه آن به طور کامل از بین برود. البته همواره بهتر است گوشت به طور کامل پخته شود.
ـ در هنگام پخت، آبپزکردن یا سرخکردن گوشت روی اجاق گاز حتما حداقل یکبار گوشت را پشت و رو کنید.
در مورد سبزیجات و میوهها
ـ میوهها و سبزیها را با آب تمیز و مواد ضدعفونیکننده بشویید تا تمامی کثیفیها، باکتریها و گل و لای کاملا از آنها خارج شود.
ـ هندوانه، طالبی و خربزه را قبل از مصرف بشویید. در غیر این صورت باکتریهای موجود در پوست این میوهها در هنگام بریدن، همراه با چاقو به داخل میوه منتقل میشوند.
ـ برگهای خارجی سبزیجاتی مثل اسفناج یا کاهو را دور ریخته و فقط برگهای داخلی را مصرف کنید.
شستن مواد غذایی
شستن مواد غذایی یکی از پراهمیتترین کارهاست. قبل از شروع به شستشوی آنها، حتما از پاکیزگی سطوح موجود در آشپزخانه و دستهای خود مطمئن شوید تا از انتشار باکتریها جلوگیری شود.
ـ پس از پخت غذا، باقیمانده آن را به سرعت به یخچال منتقل کنید، چراکه باقیماندن مواد غذایی پخته شده در دمای محیط موجب رشد سریع باکتریها بر روی آن میشود.
ـ باقیمانده غذا را حداکثر ظرف 3 تا 5 روز مصرف کنید وگرنه آنها را دور بریزید.
ـ تختههای مخصوص خردکردن مواد غذایی را با دقت بشویید تا از رشد باکتریها بر روی آنها جلوگیری به عمل آید. در هنگام شستشو نیز باید آنها را جدا از بقیه ظروف و با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید. سپس آن را کاملا آبکشی کرده و بگذارید تا در هوای آزاد، خشک شود.
ـ از تختههایی که دارای خراشهای عمیق بر روی بدنه هستند خودداری کنید، زیرا باکتریها در این خراشها قرار میگیرند و رشد میکنند.
ـ اگر دست خود را به گوشت، مرغ یا ماهی خام زدهاید، حتما دستانتان را بشویید.
ـ پس از تهیه غذا، حتما قسمتهایی از آشپزخانه که مواد غذایی را روی آنها قرار دادهاید، با مواد شوینده تمیز کنید.
ـ به این دلیل که اسفنج برای مدت طولانی، خیس باقی میماند و سوراخهای موجود در آن قابلیت جذب باکتری را دارند، متخصصان استفاده از تکههای باریک پارچه را به جای اسفنج برای شستشوی ظروف پیشنهاد میکنند. شستشوی این پارچه با آب گرم و صابون، پس از هر بار استفاده بسیار مفید
است.
ـ سینک آشپزخانه را با مواد شوینده مناسب به طور منظم تمیز نگه دارید.
با رعایت همین نکات به ظاهر ساده میتوانید تا حدود زیادی از بروز بیماریهایی که توسط مواد غذایی ایجاد میشوند در خانواده خود جلوگیری کنید.
الهه عیوضزاده
منبع: kidshealth
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: