در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
هدف کلی از تاسیس کلینیک لیزر تراپی برای بیماریهای زنان چه بوده است؟ آیا در کشورهای دیگر هم چنین کلینیکی مختص زنان وجود دارد؟
لیزر درمانی یکی از ابزاری است که در زیر شاخههای مختلف کاربرد دارد از جمله در بیماریها و دردهای زنان به علت مزمن بودن دردها کارایی خاصی دارد. در کشورهای دیگر از لیزر در زیر شاخه تخصصی زنان نیز استفاده میشود، اما از آنجا که کشور ما یک کشور اسلامی است و جهت حفظ شؤونات اسلامی و همینطور راحتی بیماران، شرایطی در نظر گرفته شده است تا درمانهای تخصصی برای خانمها در فضایی مطمئن و علمی با شرایط اسلامی ارائه شود. در واقع هدف از تاسیس این مرکز، ارائه دست یافتههای درمانی جدید برای زنان در شرایطی درست و منطبق با فرهنگ کشورمان است.
تفاوت این کلینیک با دیگر مراکز لیزر درمانی که اتفاقا تعداد آنها در سطح شهر هم کم نیست، در چیست؟ آیا قرار است در این کلینیک خدمات متفاوتی به بیماران ارائه شود؟
در این مرکز خدمات لیزر درمانی در زیر شاخه بیماریهای زنان و زایمان و جراحیهای مرتبط با بانوان همراه با تکنولوژی لیزر ارئه میشود. این تکنیک در دردهای مزمن لگنی، دردهای ماهانه، کنترل عفونتها، درمان کیستهای تخمدانی، زخمهای سینه در دوران شیردهی، افزایش میزان شیر، جراحیهای زنان، درمان هموروئید (بواسیر) و دردهای مفاصل، زخمهای جراحی به کار میرود.
یکی از خدمات این مرکز آنچنان که در خبرها آمده است، استفاده از لیزر درمانی در روند زایمان بدون درد است. لطفا در مورد این روش توضیح دهید.
استفاده از لیزر درمانی در زایمان به این مفهوم نیست که به تنهایی از لیزر برای زایمان استفاده شود. همانطور که به عنوان مثال یکی از تکنیکهایی که در زایمان برای بیدردی به کار میرود، طب سوزنی است که براساس مطالعات تا 65 درصد موارد در کاهش درد زایمان موثر است. با توجه به اینکه لیزر میتواند جانشینی ایمن و بدون عارضه برای سوزنهای طب سوزنی باشد، برای بیمارانی که داوطلب استفاده از این تکنیک هستند، میتوان لیزر را به عنوان جانشین سوزن و در جهت کم کردن عوارض استفاده از آن به کار برد. ضمن اینکه لیزر درمانی باعث تسریع روند ترمیم زخمهای زایمان میشود.
استفاده از روش لیزر درمانی دقیقا در چه مراحلی از زایمان به کار میرود؟
از این روش با تکنیکهای مختلف در مراحل مختلف زایمان میتوان استفاده کرد مشروط به اینکه شرایط مختلف بیمار در نظر گرفته شود. به طور کلی زایمان طبیعی شامل مراحل دردهای خفیف، دردهای شدید و خروج جنین و جفت است. در همه کشورها بیدردی از مرحله اول آغاز میشود و ما نیز تلاش میکنیم در بیمارستان حضرت زینب (س) از همین مرحله، زایمان بدون درد را به کمک تکنیکهای مختلف از جمله لیزر درمانی آغاز کنیم. در دو مرحله اول زایمان با تکنیکهای غیرتهاجمی تلاش میکنیم که مادر، زایمان بیدردی داشته باشد. به این منظور از 6 هفته پیش از زایمان از مادران داوطلب زایمان بدون درد دعوت میکنیم برای معاینه به این بیمارستان مراجعه کنند تا ماماها به آنان آموزشهای لازم را بدهند. در کل با به کارگیری روش زایمان بدون درد تلاش میکنیم مادران تا 75 درصد زایمان بدون درد را تجربه کنند.
لیزری که در زایمان بدون درد به کار میرود، دقیقا از چه نوع است وبه طور کلی آیا استفاده از لیزر برای زایمان جزو روشهای کم تهاجمی محسوب میشود؟
بله، در این روش از لیزرهای کم توان در محدودههای نور قرمز و مادون قرمز استفاده میشود.
بهطور کلی چرا زایمان طبیعی به مادران توصیه میشود؟ و با وجود اصرار متخصصان مبنی بر انجام زایمان به صورت طبیعی، چرا همچنان تعداد زایمانهای سزارین در کشور بالاست؟
زایمان طبیعی با عوارض کمتری برای مادر و نوزاد همراه است ضمن آنکه زمان بستری کوتاهتر و هزینه بیمارستانی بسیار پایینتری دارد. اما با وجود این محاسن، بسیاری از مادران برای فرار از درد زایمان به سزارین رو میآورند که البته به نظر میرسد با استفاده از تکنیکهای بیدردی، این ترس هم در میان مادران از میان خواهد رفت.
سزارین در واقع درمانی برای زایمانهای مشکل و خطرآفرین محسوب میشود و امروزه به علل مختلف در جوامع گوناگون و بویژه در شهرها رواج زیادی یافته است. دوره درد و ناتوانی طولانی مدت مادران، عوارض داروهای بیهوشی در نوزادان و نیز امکان پارگی رحم در زایمانهای بعدی از معایب سزارین به شمار میآیند که البته به این مشکلات میبایست احتمال عفونت لگنی را که پس از سزارین تقریبا 30 برابر بیش از زایمان طبیعی است، هم اضافه کرد. این در حالی است که شخصی که یک بار سزارین شده باشد، به احتمال زیاد دیگر قادر به زایمان طبیعی نخواهد بود و برای تولد فرزندان بعدی هم باید عمل جراحی مجددی را متحمل شود.
مکملی: از جمله روشهای متداول برای بیدرد کردن زایمان، بیحسی نخاعی است که براساس تحقیقات انجام شده روی نژاد آسیایی این روش تا حدودی به زایمان سخت مادر منجر میشود. به همین دلیل ما از لیزر درمانی به عنوان روشی غیرتهاجمی در روند زایمان بدون درد استفاده میکنیم
تمام این مشکلات و عوارض باعث شدهاند تا عمل سزارین در کشورهای پیشرفته دنیا در شرایطی خاص که جان مادر و فرزند در خطر است، انجام میشود، این در حالی است که در ایران مادران به دلیل ترس از درد زایمان به سزارین روی میآورند. بنابراین خیلی عجیب نیست که باوجود آن که میزان سزارین در کشورهای توسعه یافته 15 درصد است، میزان این عمل جراحی در ایران بسیار بالا باشد. در واقع سزارین در مراکز دولتی دانشگاهی 34 درصد، در مراکز دولتی غیردانشگاهی 45 درصد و در مراکز خصوصی 60 تا100 درصد است و این آمار نشان دهنده فاصله ما با استانداردهای جهانی است.
در کشورهای پیشرفته اروپایی، آمریکا و کانادا زایمان بدون درد مدتهاست که توسعه یافته است، در کشور ما هم برای مقابله با افزایش سزارین از حدود 10 سال پیش، زایمان بدون درد آغاز شده است هرچند متاسفانه تعرفههای تنظیم نشده، آشنایی اندک مادران با زایمان بدون درد و در نهایت ترس و اضطراب آنان از زایمان طبیعی باعث شده تا همچنان آمار سزارین افزایش یابد.
از جمله روشهای متداولی که طی سالیان گذشته برای بیدرد کردن زایمان به کار میرفته، بیحسی نخاعی است که براساس تحقیقات انجام شده روی نژاد آسیایی این روش تا حدودی به زایمان سخت مادر منجر میشود. به همین دلیل ما از لیزر درمانی به عنوان روشی غیرتهاجمی در روند زایمان بدون درد استفاده میکنیم.
همچنین در این مرکز از لیزر در زمینه افزایش شیردهی، از بین بردن ترکهای روی شکم ناشی از زایمان، کاهش چربی موضعی، جوانسازی پوست، درمان کیست تخمدان و فیبرم رحمی هم استفاده میشود. در ایران لیزر زیر پوشش بیمه قرار ندارد.
مزیت استفاده از لیزر در زایمان در مقایسه با روشهای رایج دیگر برای زایمان بیدرد کدام است؟
روشهای دیگر زایمان بدون درد عبارتند از بیحسهای اپیدورال و تزریقهای نخاعی کمری، داروهای استنشاقی مثل نیتریک اکسید، تزریق داروهای وریدی و عضلانی، تکنیکهای ماساژ درمانی، زایمان در آب، متدهای ریلاکسیشن وغیره. گفتنی است تمام این روشها با بیدردی کاملی همراه نیستند و در بعضی موارد مثل بیحسیهای نخاعی احتمال زایمان با وکئوم یا فورسپس (ابزار کمکی برای خارج کردن نوزاد) پیش میآید. در هر صورت استفاده از لیزر اکوپانکچر هم به تنهایی بیدردی کاملی نمیدهد اما استفاده از این روش با عفونت بیمار همراه نیست و میتواند در جهت افزایش اثر تکنیکهای دیگر کمککننده باشد و البته تکنیکهای دیگر لیزر درمانی هنوز باید مورد تحقیق و مطالعه قرار گیرند.
با توجه به اینکه لیزر اکوپانچر در واقع وسیلهای مشابه طب سوزنی است، آیا نتایج مقایسهای و مستدلی از کاربرد این شیوه در زایمان بیدرد در نشریات بینالمللی منعکس شده است؟ بهطور کلی به عنوان متخصصی که این روش را به مادران ارائه میدهید، آینده استفاده از آن را چگونه ارزیابی میکنید؟
بله، مطالعات استفاده از طب سوزنی در کنترل دردهای زایمان و همین طور بیحسیها برای سزارین در نشریات تخصصی وجود دارد، البته این تکنیک در کشورهای شرق دور مثل چین، ژاپن، کره و... استفاده میشود و مطالعات مقایسهای و اثر بخشی لیزر اکو پانکچر با طب سوزنی نیز وجود دارد. مطمئنا با توجه به جدید بودن، این تکنیک هنوز جای مطالعه و تحقیق بسیاری دارد و باید بررسی و ارزشیابی بیشتری بشود.
به کاربرهای دیگر لیزر درمانی در بیماریهای زنان هم اشاره کردید. بهطورکلی این روش درمانی به چه بیمارانی پیشنهاد میشود؟
امروزه در بسیاری از جراحیهای زنان از لیزر جراحی استفاده میشود، مانند جراحیهای فیبروم، نازایی لولهای و جراحیهای تخمدان و لگن. کاربرد لیزرهای ترمیمی در این شاخه نیز جایگاه خاصی برای خود پیدا کرده است و برای درمان بیماریهایی همچون دردهای ماهانه، عفونتهای مزمن رحمی و التهاب دهانه رحم، التهاب و عفونت سینه در دوران شیردهی، التهاب لولههای تخمدان و لگن، نازایی لولهای، شقاق و بواسیر، دردهای زیر شکم، لگن و نشیمنگاه، کاهش درد زایمان و درد سزارین همراه با تسریع بهبود زخم سزارین و کمک به بازگشت سریع فعالیتهای مادر، رفع سردی جنسی و ضایعات تب خالی سیستم تناسلی از این نوع لیزر استفاده میشود. از موارد کاربرد دیگر لیزر ترمیمی در سرطانهای سینه است که به عنوان درمان تکمیلی جهت کم کردن میزان چسبندگی و زخم در درمان رادیوتراپی وادم لنفاوی حاصل از جراحی سرطان به کار میرود و توصیه میشود بلافاصله پس از جراحی و در عرض 2 ماه انجام شود.
همچنین درصد بالایی از بانوان با افزایش سن و رسیدن به سن یائسگی به علت تغییرات هورمونی در معرض بیماریهای قلب و عروق، چاقی، اختلالات متابولیکی قند و چربی، بیماریهای مفاصل مانند آرتروز و پوکی استخوان قرار میگیرند. خوشبختانه لیزر ترمیمی در بسیاری از موارد با اثر ترمیمکنندگی و تعدیلسازی میتواند در درمان این بیماریها کمک کننده باشد.
بهاره صفوی / گروه دانش
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: