امنیت شبکه‌های اجتماعی

همان‌طور که گفتیم گسترش این شبکه‌ها میان کاربران انکار نا‌پذیر است و با توجه به محدودیت‌هایی که دولت‌های مختلف از جمله دولت ایران برای دسترسی به این شبکه‌ها درنظر گرفته است، بازهم کاربران بسیاری وجود دارند که در این شبکه‌ها عضویت دارند و آگاهانه یا ناآگاهانه اطلاعات شخصی خود را در معرض دید دیگران قرار می‌دهند.

یکی از بزرگ‌ترین معایب شبکه‌های اجتماعی انتشار اطلاعات شخصی شماست؛ اما مشکل بزرگ‌تری نیز وجود دارد و آن، چیزی نیست جز عضویت کودکان در این‌گونه شبکه‌ها.

اگر بخواهیم با یک مثال بسیار ساده عضویت کودکان در فیس‌بوک را بیان کنیم، می‌توانیم بگوییم مثل این است که کودک یا نوجوان خود را در محیطی خلوت، میان صدها و حتی هزاران بزرگسال که مشخص نیست از چه ویژگی‌های اخلاقی برخوردارند رها کرده‌اید!

قبل از پرداختن به ادامه مقاله این هفته، بگذارید تکلیف خودمان را با شما روشن کنیم! ما اساسا با سایت‌هایی همچون فیس‌بوک مشکلی نداریم و ایده راه‌اندازی چنین شبکه‌های اجتماعی را مفید می‌دانیم؛ اما وقتی نظارتی روی این سرویس‌ها نباشد و مشکلات و خطرات یک سرویس از مزایا و فواید آن بیشتر شود، باید دقت خود را کمی بیشتر کنید.

فیس‌بوک نیز یکی از سرویس‌هایی است که اگر آگاه نباشید براحتی خطرات آن شما را تهدید می‌کند! در مقابل سایت‌هایی همچون فیس‌بوک، جامعه مجازی ایرانیان (کلوب دات‌کام) با نشانیhttp:‌/‌‌/‌www.cloob.com یکی از سرویس‌های مورد تأییدی است که از همین ایده استفاده می‌کند، اما با نظارت و کنترلی که روی آن وجود دارد می‌توانید با خیال راحت‌تری به استفاده از آن بپردازید (فراموش نکنید که حتی هنگام استفاده از این سایت نیز باید آگاهانه اقدام کنید و به قول قدیمی‌ها، هرچیزی را هرجایی نگویید!)

اگر تا اینجای کار فکر کرده‌اید تنها قصد ما خراب کردن فیس‌بوک و سایت‌های مشابه آن است اشتباه می‌کنید؛ چرا که این هفته قصد داریم نرم‌افزاری را معرفی کنیم که توسط یکی از معروف‌ترین کمپانی‌های نرم‌افزارهای امنیتی آمریکا طراحی شده است.

نرم‌افزار ZoneAlarm SocialGuard از مجموعه نرم‌افزارهای امنیتی زون‌آلارم، محصولی از شرکت نرم‌افزاری Check Point پیشنهاد این هفته ما به شماست.

این نرم‌افزار با توجه به خطرات بسیار زیاد فیس‌بوک طراحی شده است و والدین گرامی را قادر می‌سازد تا از خطراتی که فیس‌بوک برای فرزندانشان در پی دارد، پیشگیری کنند.

نرم‌افزار قدرتمند SocialGuard، پس از مانیتور کردن فعالیت فرزندان شما در فیس‌بوک، به‌کمک الگوریتم‌های منحصر‌به‌فرد خود، میلیون‌ها رکورد اطلاعاتی را اسکن می‌کند و در صورت وجود تهدیدهای مخرب در عملیات فرزند شما، با ارسال پیام‌های هشدار، شما را برای ممانعت از بروز مشکلات بعدی، آگاه می‌سازد.

این نرم‌افزار به حفظ حریم شخصی کودکان نیز احترام می‌گذارد و امکان مانیتور تمامی فعالیت‌های کودکانتان را در اختیارتان قرار نمی‌دهد ؛ اما در صورتی که فرزند شما در معرض فعالیت‌های خطرناک که به پرچم قرمز معروفند قرار بگیرد، شما را در جریان می‌گذارد.

اگر هنوز هم بر این باورید که هیچ‌گونه تهدیدی در فیس‌بوک وجود ندارد، بهتر است شما را با خطراتی که این نرم‌افزار به منظور مقابله با آنها طراحی شده است، آشنا سازیم:

گردن‌کلفت‌های سایبری: یکی از کارهایی که این نرم‌افزار انجام می‌دهد، بررسی پیام‌های خصوصی،
به ‌روز‌رسانی‌های وضعیت و پست‌های روی دیوار (وال) کاربر است تا در صورتی‌که پیام‌های موجود دارای محتوای تهدید‌آمیز، وحشت‌آور و... باشد و بخواهد با ایجاد ترس، کودکان شما را مجبور به انجام کاری کند، با آگاه کردن شما از این مسائل، راه را برای انجام اقدامات پیشگیرانه‌تان هموار می‌سازد.

لینک‌های خطرناک: گاهی اوقات افرادی در قالب دوست و یک کاربر معمولی فیس‌بوک اقدام به ارسال لینک‌های مخرب میان کاربران می‌کنند و کاربران نیز ناآگاهانه با کلیک روی این لینک‌ها راه را برای ورود هکرها و جاسوسان به رایانه خود باز می‌کنند. کنترل لینک‌ها در پیام‌های خصوصی، وضعیت کاربران و پست‌های وال، می‌تواند تا حد بسیار زیادی مانع سرقت اطلاعات و تهدیدهای سایبری علیه شما باشد.

کاربران غریبه: گاهی اوقات کاربران غریبه، مرموز یا خطرناک قصد ارتباط و برقراری دوستی با فرزندان شما را دارند. در این موارد نیز نرم‌افزار هوشمندانه عمل کرده و هشدارهای لازم در ارتباط با اشخاص غریبه را به اطلاع شما می‌رساند.

شما هک شدید: اگر نام‌کاربری شما در سرویس‌های وب هک شود و رمز عبور شما تغییر کند بسرعت در اولین مراجعه خود به محیط کاربری‌تان متوجه ماجرا خواهید شد ؛ اما گاهی اوقات هکرها نه به رمز شما دست می‌زنند و نه پیام‌های هشداری مبنی بر هک شدن شما برایتان ارسال می‌کنند! به‌ این ترتیب از کم‌حواسی شما سوءاستفاده می‌کنند و بدون این که خودتان بدانید به نام شما میان دوستانتان لینک‌ها و پیام‌های مخرب را منتشر می‌کنند. نرم‌افزار فوق در این مواقع نیز کاربری شما را مورد بررسی قرار می‌دهد و در صورتی که به ارسال پیام، تغییر وضعیت یا... مشکوک برخورد کند، پیام هشداری را برای شما ارسال می‌کند تا چنانچه ارسال‌ها از جانب شما نبود، سریعا نسبت به تغییر رمز عبور خود اقدام کنید.

اختلاف سنی: مطمئنا ارتباط فرزند 13 ساله شما با یک کاربر 40 ساله، ارتباط معقولی نیست؛ چرا که نه یک کاربر 10 ساله می‌تواند هم‌صحبت و دوست فرد 40 ساله باشد و نه برعکس. بروز این شرایط نیز می‌تواند زنگ هشداری برای والدین باشد؛ چرا که بسیاری از سوء استفاده‌هایی که در دنیای وب از کودکان صورت می‌گیرد با توجه به برقراری همین ارتباطات با اختلاف سنی است. در این موارد نیز نرم‌افزار SocialGuard به شما هشدار می‌دهد تا اقدامات لازم را انجام دهید. به‌این ترتیب چنانچه ارتباط میان فرزند شما و اقوام یا دوستان نزدیکتان باشد که آنها را می‌شناسید، مشکل خاصی پیش نمی‌آید و نیاز به انجام هیچ‌کاری نیست؛ اما در صورتی‌که ارتباط میان یک فرد کاملا غریبه باشد، می‌توانید فرزندتان را از تهدیدات موجود مطلع سازید.

محتوای نامناسب: همان‌طور که گفتیم یکی از کارهای این نرم‌افزار بررسی لینک‌های خطرناک است؛ اما گاهی اوقات متون رد و بدل شده در پیام‌های خصوصی، متون به‌نمایش درآمده روی وال و متون منتشر شده در فیدهای فیس‌بوک نیز می‌تواند محتوای نامناسبی در خصوص مسائل جنسی، خشونت‌، مواد مخدر و... را در برداشته باشد. نرم‌افزار فوق وظیفه دارد این موارد را نیز به شما هشدار دهد تا نسبت به رفع آنها اقدامات لازم را انجام دهید.

اگر به استفاده از این نرم‌افزار علاقه‌مند شده‌اید و تاکنون نتوانسته‌اید رضایت فرزندان خود را به عدم‌استفاده از این سایت‌ها جلب کنید، می‌توانید با دانلود نسخه‌ای از این نرم‌افزار، دست‌کم از برقراری ارتباطات ناسالم کاربران با فرزندانتان جلوگیری کنید و تهدیدهای موجود در این‌گونه سرویس‌ها را نیز به حداقل برسانید.

این نرم‌افزار در سیستم‌عامل‌های ویندوز اکس‌پی، ویستا و 7 قابل استفاده است و بدون توجه به چگونگی استفاده فرزند شما از فیس‌بوک (رایانه شخصی، مک، تلفن همراه و...) شما را قادر می‌سازد تا روی فعالیت‌های او نظارت داشته باشید. همچنین نسخه آزمایشی این نرم‌افزار برای استفاده به مدت 7 روز است و نسخه کامل آن به قیمت سالانه 20 دلار قابل خریداری است. (مطمئنا پرداخت مبلغ سالانه حدود 20 هزار تومان برای حفاظت از فرزندان در دنیای اینترنت بسیار ناچیز است.)

در پایان نیز از آنجا که طبق بررسی‌های به‌عمل آمده از هر 5 کودک عضو در فیس‌بوک، یک نفر مورد تهدیدهای سایبری قرار گرفته و دچار مشکلات روحی شده است، همین‌طور از هر 5 کودک، یک نفر از آنها عنوان کرده است که به‌طور ناخواسته تصاویر مستهجن دریافت کرده است و از هر 5 کاربر نیز یک نفر در معرض آلودگی به ویروس‌ها و هک شدن اطلاعات کاربری توسط لینک‌های مخرب واقع شده است، نکاتی را جهت استفاده از شبکه‌های اجتماعی همچون فیس‌بوک به اطلاع شما می‌رسانیم:

1ـ حتما حریم شخصی خود را محرمانه حفظ کنید (همه می‌توانند برای شما پیام ارسال کنند؛ اما برای حفظ امنیت، بهتر است ارسال پیام و مشاهده پیام‌های خود را فقط به دوستانتان محدود کنید).

2ـ رمزعبورهای پیچیده و طولانی را برای ورود به محیط کاربری خود انتخاب کنید.

3ـ هنگام تایید درخواست‌های دوستی، خوب فکر کنید چرا که با یک اشتباه، اطلاعات شخصی و خانوادگی شما در معرض دید کاربران غریبه قرار خواهد گرفت.

4ـ نشانی، شماره تلفن و دیگر راه‌های ارتباطی که دسترسی به شما را امکان‌پذیر می‌سازد در پروفایل خود ثبت نکنید.

5 ـ از برنامه‌های کاربردی (application) که قصد دارند به بخش‌های محرمانه اطلاعات شما دسترسی یابند یا از طرف شما به ارسال پیام برای دوستانتان بپردازند، استفاده نکنید.

6 ـ اگر فرستنده پیامی را نمی‌شناسید اصلا محتوای پیام را باز نکنید! بسیاری از اوقات فایل‌های پیوست همراه با یک پیام حاوی کدهای مخرب است.

7 ـ نسبت به پیام‌هایی که اطلاعات شخصی شما را درخواست می‌کند، هوشمندانه تصمیم بگیرید.

8 ـ مراقب پیام‌های خطرناک باشید! پیام‌هایی با محتوای شما برنده شدید، تایید عضویت شما و... از جمله پیام‌های خطرناکی هستند که ممکن است بسادگی شما را گول بزنند!

امیر عصاری