مردی که نازی‌ها را نبخشید

ایویچ که در جهان فوتبال به «استراتژیست الماس‌گونه» شهرت پیدا کرده بود، یکی از موفق‌ترین مربیان جهان فوتبال محسوب می‌شد تا آنجا که 4 سال پیش روزنامه معروف ایتالیایی گازتا دلو اسپورت وی را به دلیل کسب قهرمانی‌های پیاپی در 6 کشور مختلف و صاحب فوتبال اروپایی به عنوان موفق‌ترین مربی تاریخ فوتبال معرفی کرد.

آشنایی خیل فوتبالدوستان ایرانی با او اغلب به دوره کوتاه حضور وی بر مسند سرمربیگری تیم ملی فوتبال ایران برمی‌گردد؛ زمانی که قرار شد تیم ملی پرانتقاد و پرنوسان ایران برای حضور در میدان سخت جام‌جهانی 1998 فرانسه بازسازی شود. ایویچ در آن هنگام، برنامه بسیار جدی و سختگیرانه‌ای را به اجرا گذاشت که در آن کمترین اثری از توصیه‌پذیری و مسالمت‌های بودار دیده نمی‌شد.

این‌که چرا ایویچ در آن مقطع که پیشنهادهای متعددی برای همکاری با تیم‌های بزرگ اروپایی در جیب داشت تیم ملی ایران را برای همکاری برگزید، علاوه بر موارد روشنی که بارها به آن اشاره شده بود (نظیر غنی بودن ایران از بازیکنان خوب و خلاق)، به فاکتورهای ناپیدای دیگری هم مربوط می‌شد که بعدها او در گفت‌وگویش با روزنامه ورزشی معروف آلمان‌ها (کیکر) به آن اشاره کرد. ایران در آن جام جهانی علاوه بر آمریکا با صربستانی روبه‌رو شده بود که در جریان جنگ‌های داخلی دهه 1990 یوگسلاوی سابق تعدادی از بستگان او را به خاک و خون کشیده بود و البته با آلمانی که در جنگ جهانی دوم و دوران کودکی ایویچ، وی را از برخورداری نعمت پدر محروم کرده بود! اینها دلایل و انگیزه‌های فراوانی برای مردی بودند که هیچ‌گاه نتوانست تلخی کشته شدن پدر خود توسط نازی‌ها را به فراموشی بسپرد و به پیشنهادهای اغواکننده تیم‌های آلمانی پاسخ مثبتی گوید. متاسفانه فوتبال ما در مقطع جام جهانی 1998 نیز به مانند دیگر مقاطع خود نتوانست از چنین انگیزه و داشته قدرتمندی در جهت مناسب خود بهره بگیرد تا اکنون با گذشت 13 سال از آن دوره طلایی حسرت آن روزها و از دست رفتن مربی شگفتی‌سازی چون ایویچ را بخورد؛ فردی که فیفا او را استاد ابداع طرح‌های نوین و پیشرو در پیشرفت الگوهای فوتبال معرفی می‌کرد، ولی ما همگی دست به دست هم داده بودیم تا به 2ـ4ـ4 وی ایراد بگیریم و 2ـ 5 ـ3 را به او بیاموزیم!

مجید عباسقلی / گروه ورزش