شهری در‌ دل سنگ‌های صورتی

آیا تا به حال نام شهر «پترا» را شنیده‌اید؟ اگر نام این شهر باستانی را شنیده باشید و بدانید چگونه مکانی است حتما از پیشنهاد سفر به اردن استقبال خواهید کرد.

در حقیقت پترا به نوعی نماد کشور اردن و مهم‌ترین جاذبه گردشگری آن به حساب می‌آید. این شهر آنقدر زیبا و باشکوه است که افسانه‌های زیادی درباره آن ساخته و پرداخته شده است. مثلا عده‌ای اعتقاد داشتند (یا شاید هنوز هم دارند) که ساخت این شهر خارج از توان انسان است و نیرویی ماورایی یا به قولی، جنیان آن را ساخته‌اند! عده‌ای هم چنین تصور می‌کردند که جن برای بالا‌بردن این سنگ‌ها به انسان کمک کرده است و با‌کمک هم چنین شهری را ساخته‌اند.

پترا در 262 کیلومتری جنوب شهر امان پایتخت اردن و در غرب راه اصلی بین امان و بندر عقبه قرار دارد. این شهر تاریخی به دلیل معماری خاصی که در دل صخره‌ها دارد و همچنین شیوه آبرسانی‌اش، به عنوان مکانی دیدنی و گردشگرپذیر معروف شده است. در حقیقت پترا شهری است که تمام آن در کوه و میان تخته سنگ‌هایی به رنگ صورتی تراشیده شده است. نام پترا هم به همین دلیل انتخاب شده است، چون پترا به معنای صخره است و این شهر در دل صخره‌ها قرار دارد.

این جاذبه گردشگری تا سال 1812 برای غربی‌ها ناشناخته بود تا این‌که توسط گردشگری سوئیسی معرفی شد. حالا پترا به عنوان یکی از باارزش‌ترین مناطق دیدنی جهان و به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید شناخته می‌شود. علاوه بر این، پترا باارزش‌ترین گنج اردن و مهم‌ترین جاذبه گردشگری این کشور نیز به حساب می‌آید.

کوه‌های عظیم با سنگ‌هایی قرمزرنگ و آرامگاه‌های بزرگ این شهر باستانی، هیچ نقطه مشترکی با تمدن جدید و مدرن امروزی ندارد. در واقع این شهر باستانی چنان شگفت‌انگیز و جذاب است که با این‌که بارها از آن صحبت شده و در موردش نوشته‌اند، برای درک زیبایی و ارزش واقعی آن تنها باید رفت و از نزدیک آن را دید.

تنگه باریکی به طول بیش از یک کیلومتر و دیواره‌هایی با ارتفاع به نسبت زیاد که در جاهایی حتی به بیش از 80 متر می‌رسد، ورودی شهر را تشکیل می‌دهد. برای رسیدن به پترا باید از این مسیر تنگ و طولانی گذشت، اما راه رفتن در این دالان ورودی نیز تجربه‌ای منحصر به فرد است که برای گردشگران جالب خواهد بود. رنگ‌ها و شکل صخره‌ها نیز خیره‌کننده و جذاب است.

همین‌طور که در این مسیر پیش می‌روید، اولین منظره از شهر تاریخی پترا را خواهید دید؛ انتهای این مسیر، به بنایی به نام AL-KHAZANEH می‌رسید. نام این بنا (خزانه) از افسانه‌ای گرفته شده است که طبق آن چنین تصور می‌شد که در این مکان گنجی بزرگ نگهداری می‌شود. در حالی که در عمل، این بنا مکانی میان معبد و آرامگاه است که البته شاید در آن زمان هر دوی این کاربردها را داشته است. نظریه‌ای نیز می‌گوید که این بنا برای آرامگاه یکی از پادشاهان معروف نبطی ساخته شده است. در هر صورت معماری خاص آن نشان‌دهنده نبوغ و فکر خلاق مهندسی آن دوران است. البته با دیدن منطقه و این ساختمان عظیم حتما تعجب می‌کنید؛ بنایی گسترده و پهناور با حدود 30 متر عرض و 43 متر ارتفاع که در دل سنگ‌های صورتی تراشیده شده است و هر چیز دیگری کنار آن کوچک و ناچیز به نظر می‌رسد.‌وقتی وارد دره پترا می‌شوید، از زیبایی‌های طبیعی این منطقه و معماری خاص و برجسته‌اش شگفت‌زده خواهید شد؛ در این‌جا صدها تخته سنگ را می‌بینید که برای ساخت مقبره‌ها استادانه حکاکی شده‌‌اند و با کنده‌کاری‌های زیبا و فوق‌العاده، نظر بینندگان را به خود جلب می‌کنند. البته در اثر گذشت زمان و زلزله‌های متعدد، بیشتر خانه‌های شهر ویران شده است.

سالن تئاتری که به سبک رومی ساخته شده است و ظرفیت پذیرش 3 هزار نفر را دارد از دیدنی‌های منحصر به فرد این شهر است. سالنی که در بسیاری از کشورهای فعلی هم نظیر آن وجود ندارد. در کنار این مجموعه، معبدها، ستون‌های هرمی شکل سنگی و دیگر بناها از جاذبه‌های گردشگری به حساب می‌آید.

در این منطقه 2 موزه دیدنی هم وجود دارد؛ موزه باستان‌شناسی پترا و موزه نبطی پترا. در این موزه‌ها آثار و یافته‌های حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسان به نمایش گذاشته می‌شود تا تاریخ این شهر را به گردشگران معرفی کند.

در قسمت شمالی ساختمان خزانه 3بنای بزرگ قرار دارد که به آرامگاه سلطنتی معروف بوده و در میان صخره‌ها حکاکی شده است. البته به طور دقیق مشخص نیست منظور کدام یک از پادشاهان است یا این‌که اصلا پادشاهی که می‌گویند از لحاظ تاریخی واقعیت دارد یا نه.

‌اولین آرامگاه، به نام Urn معروف و به خوبی نیز حفاظت شده است. پس از چند مقبره کوچک‌تر به دومین بنای اصلی می‌رسید. این بنا شبیه بنای خزانه بوده و اتاق‌های پشتی آن کوچک و بدون طراحی خاص است. ‌در فاصله‌ای دور از آرامگاه سلطنتی و به سمت شمال، معبد دیگری قرار دارد. نمایی 6 متری در مقابل محفظه‌ای کوچک که به‌احتمال زیاد فردی در آن به خاک سپرده شده است.

اگر می‌خواهید برای بازدید پترا به این منطقه سفر کنید، حتما باید کفش‌های پیاده‌روی راحت بپوشید و برای حفاظت از نور آفتاب کلاهی مناسب استفاده کنید. همراه داشتن مقدار کافی آب نوشیدنی را نیز فراموش نکنید.

در ضمن یادتان باشد برای گشتن کامل این منطقه حداقل 4 یا 5 روز زمان نیاز دارید تا تمام شگفتی‌های این شهر را ببینید. ورود هرگونه وسیله موتوری به داخل محوطه ممنوع است. اما اگر نمی‌خواهید یا دوست ندارید پیاده‌روی کنید، می‌توانید اسب یا کالسکه‌ای اجاره کنید و مسیر ورودی را با آن بپیمایید. در داخل محوطه می‌توانید الاغی را کرایه کنید یا حتی برای تفریح و ماجراجویی بیشتر، سوار بر شتر مسیرهای تعیین شده را بگردید.

اگر چه بیشتر آنچه امروز در پترا مشاهده می‌شود توسط نبطی‌ها ساخته شده است، اما شواهد نشان می‌دهد این منطقه از 6500 تا 7000 سال قبل از میلاد مسکونی بوده است. این شاید مهم‌ترین نکته در تاریخ این شهر باشد؛ شاید باید بیشتر به آن فکر کرد.

نیلوفر اسعدی بیگی