دریاچه گهر؛ نماد طبیعت‌گردی کشور

این دریاچه که به «نگین اشترانکوه» مشهور است، یکی از زیباترین دریاچه‌های طبیعی ایران است که با ارتفاع ۲۳۶۰ متر از سطح دریا در میان منطقه حفاظت شده اشترانکوه قرار گرفته ‌است.

برای رفتن به این دریاچه باید از شهرهای دورود و الیگودرز عبور کنید. نزدیک‌ترین راه برای دسترسی به این دریاچه از مسیر شهرستان دورود است. از مسیر دورود به دریاچه باید یک ساعت با خودرو بروید و پس از آن هم 5/ 4 ساعت پیاده‌روی در پیش دارید و مسیر الیگودرز شامل 2 ساعت با خودرو و  5/ 1 ساعت پیاده‌روی است. کوهنوردانی که به قله‌های اشترانکوه صعود می‌کنند معمولا برای رسیدن به گهر از مسیر روستای طیان حرکت می‌کنند. برای رفتن از مسیر طیان می‌توان از راه‌آهن تهران‌‌ ـ‌ خرمشهر استفاده کرد و در ایستگاه دربند بعد از ایستگاه ازنا از قطار پیاده شد.

از شهر دورود تا چشمه خیه حدود ۱۷ کیلومتر جاده آسفالت است و از چشمه خیه تا دریاچه گهر ۱۸ کیلومتر مسافت است. کسانی هم که مایل باشند می‌توانند با چهارپاهایی مثل قاطر و الاغ توسط افراد بومی‌ برای حمل بار یا سواری کرایه می‌دهند، به دریاچه برسند.

اما آنچه همگان از آن شکایت دارند این است که این دریاچه زیبا به محل زباله‌هایی تبدیل شده که از سوی برخی گردشگران به آن ریخته می‌شود‌. این همان نکته‌ای است که مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان در گفت‌وگو با ایسنا به آن اشاره می‌کند ومی‌گوید: هر سال حدود 10 تن زباله در کنار دریاچه جمع می‌شود و این منطقه زیبا را از بین می‌برد.

محمدحسین بازگیر می‌گوید: باید فرهنگ استفاده از طبیعت در میان گردشگران نهادینه شود و هرچند اقدامات بازدارنده در این راه جوابگو نیست، اما هنوز هم مخالف دسترسی آسان به گهر هستیم؛ زیرا اگر دسترسی به این دریاچه آسان باشد، خیلی زود نابود می‌شود.

به گفته وی فصل گردشگری این دریاچه از نیمه خرداد شروع می‌شود و تا پایان تابستان ادامه دارد و امسال در روزهای 14 و 15 خرداد بیش از 6 هزار نفر از این دریاچه دیدن کردند و به طور میانگین سالانه70 هزار نفر از دریاچه گهر بازدید می‌کنند.

وی می‌افزاید: گردشگرانی از سراسر کشور و حتی خارج از ایران برای دیدن این مجموعه می‌آیند و به نوعی می‌شود گفت دریاچه گهر پیشانی و نماد طبیعت گردی ایران است.

بازگیر با بیان این‌که در این مکان دو دریاچه گهر بزرگ و گهر کوچک وجود دارد، تصریح می‌کند: حد فاصل این دو دریاچه 2 کیلومتر است که گهر کوچک (بالا) شرایطش تغییر کرده و در حال حاضر حالت دریاچه را ندارد و چیزی شبیه دریاچه و باتلاق است که آرام‌آرام به علت وجود گیاهان مختلف به جنگل تبدیل می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان می‌افزاید: وسعت دریاچه گهر100 هکتار، عرض متوسط آن 500 متر و طول آن 5 /1 کیلومتر است؛ عمیق‌ترین قسمت دریاچه 28 متر عمق دراد و یکی از معدود دریاچه‌هایی است که در ارتفاع 2400 متری سطح دریا قرار گرفته و از جمله دریاچه‌های جوان است که در آن ماهی‌های قزل‌آلای رنگین‌کمانی خال قرمز و زرده وجود دارد.

بازگیر با اشاره به آبی که در دریاچه گهر جمع می‌شود، خاطرنشان می‌کند: آب این دریاچه از رودخانه‌ای که حدود 18 کیلومتر بالاتر از گهر قرار دارد و از کوه‌های اشترانکوه سرازیر می‌شود سرچشمه می‌گیرد و سپس به دره نیگا و از آنجا به منطقه تی و عمارت می‌رود.

وی با بیان این‌که تمام این منطقه در حوزه حفاظت شده قرار دارد، یادآور می‌شود: این منطقه از سال 1349 شمسی تحت نظارت و مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست با ابراز این‌که بهترین روش حفاظت در دنیا، حفاظت توسط مردم و افراد بومی است، تاکید می‌کند: سیاست سازمان به سمت برون‌سپاری بخشی از وظایف و مسوولیت‌هاست که در این بخش به جمع‌بندی هم رسیده است.

همچنین در آینده نزدیک 4 پاسگاه محیط‌بانی در این منطقه ایجاد می‌شود و مشکل کمبود محیط‌بانان رفع و آنها ساماندهی می‌شوند.

بازگیر با اشاره به گونه‌های درختی منطقه گهر می‌گوید: علاوه بر بلوط که گونه شاخص درختان این منطقه است، بنه، سرو کوهی، سیب وحشی، ارژن، بادام وحشی و چند نوع گونه‌های درختی دیگر در این منطقه وجود دارد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان گونه‌های علفی منطقه را از غنی‌ترین قسمت‌های کشور عنوان کرده و می‌افزاید: حدود 6 تا 7 هزار گونه علفی در اینجا شناسایی شده که100 گونه اینها مختص استان لرستان است.