سفری ارزان در فصل گرانی

با وضعیت موجود، آیا شما تصور می‌کنید سفر کردن پرهزینه است؟ آیا می‌توان در همین شرایط و با اتخاذ برخی تدابیر، به سفر و گردش‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت رفت و بودن در جای دیگر را تجربه کرد؟ به نظر می‌رسد پاسخ این سوال‌ها مثبت است، اما باید تصمیم بگیرید و بخواهید؛ اندکی هم تامل کنید.

شما با هر سن و سال و هر پایگاه و طبقه اجتماعی که دارید، خوب می‌دانید که باید برای سفر برنامه داشته باشید و بودجه آن را در سبد هزینه‌های مصرفی و جاری خود تعریف کنید؛ چرا که سفر، زندگی را از روزمرگی خارج می‌کند و به آن تنوع می‌بخشد.

هزینه بالای مسافرت، چندی است مورد مناقشه کارشناسان و مسوولان نهادهای مختلف این حوزه قرار گرفته است. این مساله در وهله نخست با سهمیه‌بندی بنزین و در مرحله دوم با هدفمند شدن یارانه‌ها به اوج خود رسید. در همان روزهای نخست هدفمند شدن یارانه‌ها فعالان عرصه گردشگری ضمن هشدار به دولتیان، خواهان اتخاذ تدابیر و اختصاص یارانه ویژه برای حوزه گردشگری شدند. آنها روی این مساله تاکید داشتند که اگر برنامه و تدابیری برای سفر اندیشیده نشود، سفر نه تنها ارزان نیست بلکه گران هم هست و به دلیل همین گران بودن، صنعت گردشگری کشور با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو خواهد شد.

اما مسوولان دولتی در حوزه گردشگری اصرار داشتند و هنوز هم دارند که سفر در ایران ارزان است. در این باره می‌توان به سخنان یکی از معاونان سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری وقت اشاره کرد که هزینه سفر رفتن در ایران را پایین عنوان کرده بود. اما در پاسخ به این ادعا می‌توان به افزایش قیمت هتل‌ها پس از حذف یارانه‌ها اشاره کرد. شاید افزایش قیمت هتل‌ها، بلیت هواپیما ، قطار و... خود گویا و پاسخ متقنی به این ادعا باشد، بنابراین نمی‌توان بسادگی ادعای ارزان بودن سفر را داشت.

در این باره محمدحسن کرمانی، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی، سفر ارزان‌قیمت را یک سخن غیرکارشناسی می‌داند. وی در این باره به خبرگزاری میراث گفت: هر چیزی قیمت خود را دارد؛ شما به هتل 5 ستاره بروید باید پول هتل 5 ستاره را بدهید و در هتل 3 ستاره هم باید پول 3 ستاره را بدهید. لذا من نمی‌دانم سفر ارزان و سفر گران به چه معناست.

از سوی دیگر برخی کارشناسان این حوزه نیز، کاهش هزینه سفر را تنها کلید راهگشای توسعه صنعت گردشگری نمی‌دانند. آنها بر این باورند که باید با اصلاح زیرساخت‌ها و مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح و ارائه امکانات رفاهی و تفریحی، مسیر را برای جذب توریست داخلی و خارجی هموار کرد.

البته مساله گران بودن سفر چیزی نیست که از چشم دولتیان پنهان مانده باشد، چرا که خود آنها سرانجام به فکر توسعه اقامتگاه‌های ارزان‌قیمت به منظور کاهش هزینه‌های سفر افتادند و این مساله در دستور کار معاونت گردشگری کشور قرار گرفت.

به هر حال مردم در ارتباط با کاهش سفرهای خود به دلیل افزایش هزینه‌ها، به طور مدام 2 موضوع اصلی را در ذهن خود مرور می‌کنند؛ وضعیت بنزین و هدفمند شدن یارانه‌ها.

اگر هزینه‌های سفر همچنان بالا رود، گروهی بیش از دیگران ضرر خواهند کرد؛ شاید بتوان این گروه‌ها را چنین دسته‌بندی کرد:

ارائه‌کنندگان خدمات مسافرتی: هنگامی که یارانه‌های آب، برق، گاز و غیره برداشته شود؛ هیچ هتلداری برای این که ضرر نکند اتاق‌هایش را به نرخ قبل در اختیار مسافران قرار نمی‌دهد. بنابراین سفر گران شده و هزینه این سفر گران به گردشگر تحمیل می‌شود. این را مسیح‌‌الله صفا، رئیس جامعه هتلداران کیش به خبرگزاری میراث گفت. وی در ادامه تصریح کرد: با توجه به این که سفر گران، کمترین مشتری را دارد در بلندمدت نیز بخش‌های ارائه‌کننده خدمات سفری دچار رکود و ضرر می‌شوند. البته باید به این موارد افزایش قیمت بلیت هواپیما، قطار و سایر وسایل نقلیه را افزود.

گردشگری داخلی: اگر این روند همچنان ادامه یابد، در نهایت این گردشگران هستند که باید هزینه‌های سفر را در هر حالتی بپردازند و این بسیار محتمل خواهد بود که سیر خروجی گردشگران از کشور به دلیل هزینه‌های کمتر، منحنی صعودی‌تری پیدا کند.

شما به این ارقام توجه کنید: تور کیش 600 هزار تومان، تور هوایی شیراز، حدود 450 هزار تومان و تور زمینی ‌حدود 250 هزار تومان. در همین زمان تور دبی، 550 هزار تومان، تور هوایی ارمنستان، 600 هزار تومان و تور زمینی 320 هزار تومان. این خود گویا و عامل مهمی در تصمیم‌گیری گردشگران برای انتخاب مقصدهای سفر است. با این قیمت‌ها چگونه می‌توان گردشگر داخلی را برای مسافرت‌های داخلی ترغیب کرد؟ به طور مسلم همه علاقه دارند سفر به دیگر نقاط و کشورهای خارجی را تجربه کنند.

صنعت گردشگری: با گران شدن سفر، نه تنها گردشگران و ارائه‌کنندگان خدمات مسافرتی، بلکه در یک بیان کلی خود صنعت گردشگری در کشور متضرر خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به این که نبض و شریان اقتصادی بسیاری از شهرها به حضور گردشگران گره خورده است، آنها نیز دچار ضرر قابل‌توجهی خواهند شد که خود پیامدهای ناگوار دیگری همچون‌ از دست رفتن موقعیت‌های شغلی، تضعیف خدمات مسافرتی، مهاجرت به کلانشهرها و... را به دنبال دارد.

همان‌گونه که اشاره شد از جمله موانع سفر، گران بودن و حتی نایاب شدن بلیت هواپیما و قطار در برخی موارد، گران بودن هزینه هتل‌ها، مراکز اقامتی و همه آن چیزهایی است که جزو خدمات و امکانات گردشگری به شمار می‌روند. به طور طبیعی هر سال با فرارسیدن فصل تعطیلات این مشکلات بیشتر می‌شود، از همین روی خانواده‌ها با دشواری‌های بیشتری برای سفرهای خود مواجه می‌شوند.

سفر یکی از مهم‌ترین ارکان برای ایجاد همبستگی بین اعضای خانواده و تقویت روحیه همکاری و تعامل بیشتر افراد همسفر با یکدیگر است. در یک بیان کلی، سفر، آرامش و سلامت را برای خانواده‌ها به ارمغان می‌آورد. بنابراین پیش از آن که به انتظار تصمیم مسوولان امر برای اتخاذ راهکارهایی جهت کاهش هزینه‌های سفر بنشینید، بهتر است سفرها را خودتان مدیریت کنید.

لازم است برای یک گردش و مسافرت مطلوب، راه‌های کاهش هزینه‌ها را فرا گرفت و آزمود. به طور مثال اگر شما ناگزیر نیستید در ایامی که همه تصمیم به سفر دارند به مسافرت بروید، پس لطفا نروید. چون همیشه و در همه جای دنیا در چنین روزهایی نرخ‌ها به طور سرسام‌آوری افزایش خواهد داشت.

همچنین هنگام ورود به شهرها سعی کنید از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید؛ اگر با خودروی شخصی عازم شده‌اید، پیش از سفر از سلامت فنی آن اطمینان حاصل کنید؛ چنانچه رفتن به مکان‌های دور برای شما دشوار است، جاذبه‌های اطراف محل زندگی خود را شناسایی کنید و به آنجا بروید. چیزهایی که نیاز دارید یا در سفر به آن احساس نیاز خواهید کرد همچون تنقلات، آب و میوه و... را با خود به همراه ببرید، خرید آنها از دوره گردها اصلا به صرفه نیست.

البته در سال‌های اخیر تدابیری اندیشیده شده است تا خانواده‌های کم‌درآمد نیز بتوانند راهی سفر شوند. در این میان می‌توان به تورهای گروهی سازمان گردشگری اشاره کرد. البته برخی از سایت‌ها و مراکز گردشگری نیز با توزیع بن سفر، راهکاری را برای کاهش هزینه‌ها پیش‌روی خانواده‌ها قرار داده‌اند. به اذعان اهل سفر و همچنین کارشناسان، یکی از بهترین راه‌های کاهش هزینه‌ها در سفر، مسافرت‌های گروهی است. با وجود گرانی هزینه‌های سفر، یکی از بهترین راه‌ها، سفرهای گروهی و آسان گرفتن شرایط سفر است.

چند سالی است که بسیاری از خانواده‌ها و افراد، استفاده از چادر را در مسافرت‌های خود بر اقامت در سایر مکان‌ها ترجیح می‌دهند. البته هر چند استفاده از چادر تا اندازه قابل ملاحظه‌ای هزینه‌های سفر را کاهش خواهد داد، اما استفاده از این وسیله جدید باید همراه با رعایت نکات ایمنی و رفاه خانواده باشد. استفاده از چادر تا حدود زیادی بازار این کالا را رونق داده است. ناگفته نماند بازار این کالا را جنس چینی آن قبضه کرده است. هر چند در آن سوی دیگر، هتل‌ها و سایر اماکن اقامتی با کاهش درآمد روبه‌رو خواهند شد.

چادر به نوبه خود بر رونق دادن به مسافرت‌ها افزوده است. پارک‌ها، دامنه کوه‌ها، کنار ساحل و... از جمله مکان‌هایی هستند که چادرهای مسافران در آنها قد علم می‌کند. توصیه می‌شود در مکان‌هایی که امکان وقوع بلایای طبیعی همچون‌ سیل و طغیان رودخانه وجود دارد از چادر زدن پرهیز کنید و همچنین در محیط‌های ناامن چادر خود را علم نکنید؛ چادر را کمی دور از آتش برپا کنید بویژه اگر جهت وزش باد طوری باشد که چادر پشت آتش قرار گیرد.

این را هم پیش از سفر بدانید که در برخی شهرهای توریستی به مسافران اجازه برپا کردن چادرهای رنگ و وارنگ داده نمی‌شود، ولی در عوض در قبال پرداخت مبلغ اندکی حدود 10 هزار تومان می‌توان از چادرهایی که از سوی شهرداری‌ها در مناطق خاصی از شهر برپا شده است، استفاده کرد و به این ترتیب علاوه بر هزینه‌ای بسیار کمتر، از اماکن اقامتی همچون هتل‌ها، می‌توان مأمنی در زیر آسمان داشته باشید که از هوای لطیف شب‌های تابستان و دیگر امکانات ضروری خانواده‌ها در این محل‌ها نیز بهره‌مند شوید.

اگر شما نیز همچون بسیاری از مردم دلتان برای آفتاب، ساحل و جنگل تنگ شده است و قصد عزیمت به شمال کشور را با وجود هوای شرجی دارید، کمی در انتخاب محل اقامت خود دقت کنید. به طور طبیعی در این فصل بسیاری از خانواده‌ها از میزان بالای هزینه‌های اقامتی در شهرهای شمالی گله‌مند هستند.

حتما شما هم بارها چهره جوانان و کودکانی که با کلاهی حصیری و صورت‌های مهربان دستنوشته‌ای را کنار جاده تکان می‌دهند، دیده‌اید. آنها پلاژها، خانه‌های ویلایی، جنگلی و ساحلی را بسته به متراژ و امکانات با قیمت‌های مختلفی عرضه می‌کنند. این را بدانید که هیچ قانونی بر این نرخ‌ها حاکم نیست و تنها میزان تقاضاها در کاهش و افزایش قیمت‌ها تاثیر دارد. بهتر است شما این قیمت‌ها را از چند جا جویا شوید یا حداقل برای کاهش هزینه‌ها، صرفا مکان‌های ساحلی را که قیمت بیشتری دارند انتخاب نکنید. کمی پیاده‌روی تا ساحل ، جذابیت زیادی برای شما می‌تواند داشته باشد، به‌هر‌چیزی به دیده مثبت بنگرید. این را هم بدانید که نرخ اجاره اماکن اقامتی در شهرهای استان مازندارن نسبت به استان گیلان بیشتر است. برخی گردشگران معتقدند، در این موارد چانه ‌زدن هم نقش مثبتی در کاهش هزینه سفر دارد!

برای آن که در سفر و هنگام رسیدن به مقصد سردرگم نشوید، پیشنهاد می‌شود پیش از رسیدن به مقصد حتما مکان اقامت خود را تعیین و در صورت امکان آن را رزرو کنید چون در غیر این صورت شما ناگزیر خواهید شد که هر مامنی را با هر‌قیمتی اجاره کنید. ستادهای ویژه‌ای بخصوص هنگام اوج گرفتن مسافرت‌ها در بیشتر استان‌ها و نقاط فعال می‌شوند؛ می‌توان از آنها راهنمایی‌های لازم را برای بازدید جاذبه‌ها و همچنین مکان‌های اقامتی مناسب دریافت کرد.

البته باید به این نکته هم اشاره کرد که به دلیل تعداد زیاد مسافران در فصل تابستان که از گوشه و کنار ایران به جستجوی دریا و جنگل به سمت شمال رهسپار می‌شوند، اماکن اقامتی موجود، پاسخگوی حجم مسافران نخواهند بود یا قیمت‌ها به شکل سرسام‌آوری افزایش می‌یابند، این مساله عاملی شده است که بسیاری از خانواده‌های روستاهای شمال ایران به فکر تامین محلی برای آسایش مسافران بیفتند و با پذیرایی از مسافران بی‌جا و مکان که موفق به یافتن مامنی برای استراحت و اقامت نشده‌اند، بتوانند در طول 3 ماه تابستان نیز درآمدزایی داشته باشند. استفاده از این خانه‌های روستایی نیز معمولا با استقبال مسافران روبه‌رو شده است.

اجاره دادن خانه‌های روستایی در سال‌های اخیر رشد خوبی داشته و خانواده‌های بیشتری را ترغیب کرده است که از این فرصت برای رفاه حال مسافران و همچنین کمک به اقتصاد خانواده خود بیشتر استفاده کنند. از سوی دیگر، حضور مسافران و گردشگران در خانه‌های روستایی فرصتی برای ارائه محصولات و صنایع دستی روستاییان به گردشگران نیز محسوب می‌شود؛ در این سال‌ها مشاهده کرده‌ایم بسیاری از مسافرانی که در خانه‌های روستایی اقامت دلپذیری داشته‌اند، همراه با سوغات و صنایع دستی مردم روستا به شهرشان بازگشته‌اند.

«سفر ارزان با بوئینگ‌های بدون خلبان!» آیا شما آمادگی سفر با چنین هواپیمایی را دارید؟ مدتی است که آمریکا تمرکز و تحقیق خود را روی چنین طرحی آغاز کرده است. البته به طور همزمان چند کشور اروپایی نیز این پروژه را آغاز کرده‌اند. آنها این احتمال را مطرح می‌کنند که تا آینده‌ای نه چندان دور، این پروژه به مرحله عملیاتی برسد.

هر چند استفاده از سیستم بدون خلبان چندان ساده نیست؛ اما می‌دانید که از عجایب امروز این است که انسان‌ها هر امر ناممکنی را به مدد تکنولوژی‌های مدرن ممکن می‌سازند.

اما هدف از این کار چیست؟ کاهش هزینه‌ها. بله درست خواندید کارشناسان، سفر با چنین هواپیماهایی را بسیار ارزان‌تر از حالت فعلی پیش‌بینی کرده‌اند. چون اکنون بخشی از هزینه‌ها مربوط به پرداخت دستمزد خلبان، بیمه و بازنشستگی آنها است. در سیستم جدید که با استفاده از حسگرهای مدرن صورت می‌پذیرد، تمام هزینه‌های مورد اشاره حذف خواهند شد. هنوز محققان در استفاده از چنین طرحی و ایمن بودن آن در شرایط اضطراری، مردد و در حال چاره‌اندیشی هستند. لطفا منتظر چنین روزی بمانید. شاید...

این نکته که سفر از نیازهای اصلی مردم بویژه در قرن حاضر محسوب می‌شود، شاید تا اندازه‌ای تکراری هم شده باشد. اما شکی نیست که در صورت عدم‌چاره‌اندیشی، وضعیت صنعت گردشگری کشور در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. لازم است که مسوولان برنامه‌های خود را در سطح کلان برای ارائه خدمات ارزان‌‌قیمت سفر، ارائه کنند؛ به طور مثال خود دولت باید به ساخت مکان‌های ارزان قیمت در مقاصد گردشگری اقدام کند تا همه خانواده‌ها با هر درآمدی بتوانند از نعمت سفر رفتن برخوردار شوند. هر چند سیاست ارزان‌سازی سفر چندی است که در دستور کار نهادها و مراکز توریستی برای رونق دادن به گردشگری داخلی قرار گرفته، اما هنوز هیچ گزارشی از عملکرد و بازدهی چنین سیاستی منتشر نشده است. براساس این طرح، برخی آژانس‌ها با هماهنگی خطوط حمل و نقل و همچنین مراکز اقامتی، تخفیف‌های ویژه‌ای را برای مسافران خود دریافت می‌کنند. این طرح‌ها تاکنون در جاهایی همچون منطقه آزاد قشم و شهر مقدس مشهد به اجرا درآمده است.

از یاد نبریم که ایران متعلق به همه است و همه حق دارند از مواهب آن به طور یکسان بهره‌مند شوند.

سامان عابری