جنگ باکتری‌ها علیه باکتری‌ها

مکانیسم این داروها به این صورت است که باکتری‌هایی که با این موجودات زنده بسیار کوچک بر سر یک منبع غذایی در رقابت هستند، مورد حمله قرار می‌دهند تا این میکروارگانیسم‌ها بتوانند زنده مانده و به حیات خود ادامه دهند، اما باکتری‌هایی که در داروهای آنتی‌بیوتیک هستند،‌ برای این که بتوانند از خودشان محافظت و نگهداری کنند باید از یک مقاومت نسبی در برابر تاثیر سیستم دفاعی شیمیایی خود برخوردار باشند. معمولا این میکروارگانیسم‌ها که از آنها در تهیه آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده می‌شود پروتئین‌هایی موسوم به پروتئین‌های مقاوم‌کننده‌ تولید می‌کنند که نه‌تنها سبب غیرفعال شدن آنتی‌بیوتیک‌ها خواهد شد بلکه مانع از کشته شدن و از بین رفتن آنها نیز می‌شود. وقتی داروهای آنتی‌بیوتیک در محیط آزاد می‌شوند باکتری‌های سلولی را از بین می‌برند و این در حالی است که پروتئینی که باکتری‌ها و میکروارگانیسم‌های موجود در آنتی‌بیوتیک را محافظت می‌کنند موجب غیرفعال شدن آنتی‌بیوتیک برگشتی به داخل میکروارگانیسم‌هایی که از آن خارج شده‌اند، خواهد شد. ویژگی دیگری که میکروارگانیسم‌های مولد داروهای آنتی‌بیوتیک را ازجمله مواد آنتی‌بیوتیک مصون نگاه می‌دارد، این است که معمولا این میکروارگانیسم‌ها دارای یک ساختار سلولی اصلاح‌شده هستند که تحت تاثیر آنتی‌بیوتیک‌هایی که خود این میکروارگانیسم‌ها تولید می‌کنند، قرار نخواهد گرفت. به طور کلی تفاوت انواع مختلف آنتی‌بیوتیک‌ها در این است که هر یک از آنها بخش مشخصی از سلول‌های باکتری را هدف قرار می‌دهند و از این رو عملکرد آنها متفاوت است. پنی‌سیلین ازجمله آنتی‌بیوتیک‌هایی است که پروتئین‌های اختصاصی مشخصی را در دیواره سلولی باکتری هدف قرار می‌دهد و از آنجا که دیواره سلولی اغلب باکتری‌ها دارای این نوع پروتئین‌هاست، بنابراین می توانیم بگوییم پنی سیلین از جمله آنتی بیوتیک هایی است که می تواند در درمان طیف وسیعی از عفونت های باکتریایی موثرباشد. جالب است بدانید که باکتری‌هایی که از آنها برای تولید آنتی‌بیوتیک‌ پنی‌سیلین استفاده می‌شود برخلاف دیگر انواع مختلف باکتری‌ها که طیف وسیعی را شامل می‌شوند یک دیواره سلولی اختصاصی برای محافظت از خودشان می‌سازند که فاقد پروتئین‌های اختصاصی است که پنی‌سیلین‌ها با هدف منهدم ساختن آنها ساخته شده‌اند. میکروارگانیسم‌های موجود در داروهای آنتی‌بیوتیک‌ از توانایی‌ها و قابلیت‌های بهتری در رقابت برای منابع غذایی محدودی که به آن دسترسی دارند، برخوردارند و تنها در شرایطی که به هر دلیلی این باکتری‌ها نتوانند از خودشان در برابر آنتی‌بیوتیک‌هایی که تولید می‌کنند محافظت کنند، از بین رفته و در نتیجه از میزان اثربخشی آنها به میزان قابل توجهی کاسته خواهد شد.

زهرا هداوند