پـادشاه خـشمگین در ریـاض

به گزارش ایسنا، نشریه آمریکایی فارین پالیسی در همین زمینه در مقاله‌ای تحت عنوان "پادشاه خشمگین در ریاض" نوشته است:

«روابط عربستان با آمریکا در مرحله‌ای بحران به سر می‌برد. ملک عبدالله طرفداری دولت اوباما از آزادی را اشتباه می‌داند و بر این باور است که این طرفداری برای کشورهای محافظه کار حوزه خلیج فارس همانند عربستان و بحرین نامناسب است. آمریکا نیز از اظهارات پادشاه عربستان در مورد طرح وی برای نجات اقتصادی مصر در صورت باقی ماندن مبارک در قدرت، ناراحت است. نفت نیز نقشی در این اختلاف ایفا می‌کند، چرا که با افزایش قیمت بنزین در آمریکا و با وجود وعده‌های عربستان مبنی بر جبران کاهش نفت لیبی در بازار، براساس گزارش آژانس بین المللی انرژی این کشور تولید خود را در اواسط ماه مارس میلادی متوقف کرده است.

پس از آنکه پادشاه عربستان از انتخاب باراک اوباما به عنوان رئیس جمهوری آمریکا بشدت استقبال کرد و اوباما نیز احترام و تقدیر خود را نسبت به عربستان اعلام کرد، هم اکنون ملک عبدالله احساس می‌کند که کاخ سفید تقریبا از همه لحاظ از جمله پرونده‌ صلح میان فلسطین و اسرائیل وی را نا امید کرده است.

همان طور که خبرگزاری عربستان اعلام کرد، در دیدار تام دانیلون، مشاور امنیت ملی آمریکا با ملک عبدالله در 12 آوریل، مسائل مربوط به منافع مشترک به صورت اجمالی بررسی شد.

این جلسه به خاطر حضور شاهزاده بندر بن سلطان، سفیر سابق عربستان در آمریکا و دبیرکل شورای امنیت ملی این کشور از اهمیت بیشتری برخوردار بود.

پادشاه عربستان برای سال‌های زیادی بویژه در دوره‌ای که شاهزاده بندر سفیر عربستان در آمریکا بود، به وی اعتماد نداشت. اما شاهزاده دارای استعدادهای سیاسی و دیپلماتیکی است که خدمت‌های زیادی به پادشاه رسانده و پادشاه هم اکنون به وی شدیدا نیاز دارد.

پس از آنکه شاهزاده بندر به شیوه‌ مرموزی برای سال‌ها ناپدید شد، با بازگشت وی به عربستان در ماه اکتبر گذشته موافقت شد و در چند ماه بعد شاهزاده بندر از طریق ماموریت‌هایی در بالاترین سطح به پاکستان، هند و چین با قدرت هر چه تمام‌تر به سطح روابط بین المللی بازگشت.

هنوز دلایل و پیامدهای بازگشت شاهزاده بندر نامعلوم است، اما تحلیل‌ها در مورد آینده‌ عادل الجبیر، سفیر کنونی عربستان در آمریکا از هم اکنون آغاز شده است.

آیا حوادثی که برای شاهزاده ترکی الفیصل، سفیر سابق عربستان در آمریکا طی سال‌های 2005 و 2006 و طی هفته‌های اول انتخابش برای این پست روی داد؛ هنگامی که ملک عبدالله با کاخ سفید تماس گرفت و به آنها اعلام کرد که شاهزاده ترکی الفیصل دیگر سخنگوی رسمی وی نیست، برای سفیر جدید این کشور نیز تکرار خواهد شد؟

اشتباه شاهزاده ترکی هنوز مشخص نشده اما ظاهرا وی نامه‌ای به پادشاه نوشته که باعث عصبانیت وی شده است و پادشاه به جای اینکه از طریق شاهزاده ترکی اقدام کند، شاهزاده بندر را دوباره بازگرداند.

شاهزاده بندر نیز در سفرهای بی‌شمارش از ریاض به واشنگتن توانست مهمترین رابطه‌ خارجی عربستان را بهبود بخشد. در حالیکه پس از اتهام‌هایی مبنی بر دست داشتن عربستان در تامین مالی گروه القاعده، این روابط دوره‌ سردی را می‌گذراند.

پس از آن شاهزاده ترکی که تنها اسم سفیر را داشت دچار تعجب و تاثر شده بود.

وی از وجود شاهزاده بندر در واشنگتن و یا در ریاض خبر نداشت. برای آنکه بفهمند شاهزاده بندر در واشنگتن به سر می‌برد، همواره یکی از دستیاران خود را به فرودگاه دالاس و پایگاه هوایی اندروز می‌فرستاد تا ببیند هواپیمای مخصوص شاهزاده بندر در آن جا هست یا نه؟

در نهایت شاهزاده ترکی استعفا داد و الجبیر که معاون شاهزاده بندر بود و تبحرش در انگلیسی حرف زدن باعث تشویق ملک عبدالله شده بود جایگزین وی شد. از آن وقت الجبیر تماس‌هایی با واشنگتن برقرار کرده اما هیچ اثری نداشت. به گفته‌ یکی از نزدیکان وی در سفارت عربستان، کاخ سفید سخنان آنها را نمی‌فهمد.

الجبیر در دیدار پادشاه عربستان با دانیلون نیز حضور داشت. وی مثل همیشه نقش مترجم پادشاه را برعهده داشت. وی در دیدار رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا از عربستان که یک هفته پیش از سفر دانیلون به این کشور بود نیز همین نقش را برعهده داشت. با وجود آنکه دو طرف در تصاویر رسمی لبخند می‌زنند، اما به نظر می‌رسد با هم متفق نیستند.

نشانه‌های ضعف در چهره‌ ملک عبدالله هر روز بیشتر می‌شود. وی دو عمل جراحی پشت در نیویورک انجام داد. پس از آن برای گذراندن دوره نقاهت به مراکش رفت. به گفته برخی نزدیکان، وی پیش از موعد تعیین شده از طرف پزشکان به عربستان بازگشت، چرا که نسبت به جو انقلابی در خاورمیانه بشدت نگران بود.

ملک عبدالله با وجود آنکه نمی‌تواند روزانه بیشتر از سه ساعت فعالیت سیاسی انجام دهد، اما کسی را نمی‌بیند که باری از روی دوش وی بردارد. شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز، جانشین احتمالی وی، با وجود ظاهری مناسب، ضعیف و دارای افکاری گسسته است.

یکی از اسناد ویکی‌لیکس نیز وی را ناتوان در برابر همه چیز توصیف کرده است. اما شاهزاده نایف، وزیر کشور که بیشتر از همه به جانشینی ملک عبدالله نزدیک است، با وجود آنکه وظایف روزانه خود را انجام می‌دهد اما بیشتر اوقات در حال استراحت است و در جایی به سر می‌برد که اعلام نمی‌شود و این نشانه آن است که وی از پایگاه خود در میان خانواده آل سعود و پشتیبانی محافظه کاران مذهبی این کشور اطمینان دارد.

از سوی دیگر، ملک عبدالله خطر را احساس می‌کند. وی از سرنگونی حسنی مبارک، دوست 30 ساله‌ آمریکا که نتوانست بیشتر از 18 روز در برابر انقلابیون مصر مقاومت کند، خوشحال نشد. ملک عبدالله دوست دارد معمر قذافی (کسی که قبلا خواسته بود وی را ترور کند) به جهنم برود، اما اوباما این دستور را صادر نمی‌کند.

در کشور همسایه بحرین نیز ملک عبدالله شیعیان را در بهترین حالت، نژاد پایین‌تر و در بدترین حالت وابسته به ایران می‌داند. در سوریه نیز ملک عبدالله فشار زیادی علیه بشار اسد (که با وجود آنکه بعضی اوقات از وی دور است اما از نزدیکان وی به شمار می‌رود) می‌بیند.

با سفر دانیلون از ریاض به طرف ابوظبی، پایتخت امارات، ملک عبدالله نیز به همراه حمد بن جاسم آل خلیفه برای شرکت در مسابقه‌ شتردوانی به جشنواره سالانه‌ جنادریه رفت تا به دور از انقلاب‌ها و ناامیدی‌ها نسبت به سیاست‌ها در خاورمیانه مدتی را در استراحت و تفریح به سر می‌برد.»