بنا بر اعلام یکی از نهادهای وابسته به سازمان ملل، از اواسط ماه فوریه و همزمان با آغاز اعتراضهای مردمی در لیبی، حدود 250 هزار تن از مردم این کشور از محل سکونت خود گریختهاند. به گفته یک سخنگوی دفتر هماهنگی امور انساندوستانه سازمان ملل در نیویورک، 137 هزار و 400 نفر به سمت تونس رفته و خود را به مناطق امن رساندهاند؛ 107 هزار و 500 تن راهی مصر شدهاند؛ 5 هزار و 400 تن به الجزایر گریختهاند و 2 هزار و 200 نفر نیز به نیجرپناه بردهاند.
به گفته این نماینده سازمان ملل، حدود سهچهارم از مردم لیبی دسترسی به کمکهای انساندوستانه ندارند و تنگناهای موجود بر سر راه کمکهای پزشکی به نیازمندان، نگران کننده است.
در این میان، مشاور امنیتی رئیس جمهوری آمریکا از تصمیم کشورش برای اعزام امدادگران به شرق لیبی خبر میدهد. این منطقه در اختیار مخالفان دولت است. به گفته تام دانیلن، ایالات متحده حتی آماده است دیپلماتهایی را برای گفتوگو با انقلابیون به لیبی بفرستد.
امدادگران میتوانند از راههای هوایی یا زمینی، و اقلام کمکی نیز میتوانند از طریق شهر بندری بنغازی به مناطق مورد نظر منتقل شوند. بنغازی، دومین شهر بزرگ لیبی، از آغاز ناآرامیها به اختیار مخالفان حکومت درآمد.
عملیات نظامی، آری یا خیر؟
مشاور اوباما در سخنان خود در واشنگتن تأکید کرد که عملیات امدادرسانی به لیبی «نباید به هیچ وجه بهعنوان عملیاتی نظامی برشمرده شود.» هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه دولت اوباما، نیز پیشتر اعلام کرده بود که شرایط بینالمللی برای عملیات نظامی یکجانبه ایالات متحده در لیبی مناسب نیست.
حمله نظامی یا ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی از گزینههایی هستند که در روزهای اخیر برای مقابله با رژیم قذافی در عرصهی بینالمللی مطرح بودهاند. کشورهای حوزه خلیج فارس از اتحادیه عرب خواستند تا برای پایان خشونتها در لیبی پادرمیانی کند. شورای همکاری کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، ایجاد منطقه پرواز ممنوع در لیبی برای محافظت از غیر نظامیان را پیشنیاز رسیدن به این هدف دانست. وزیران خارجه شش عضو این شورا – عربستان، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، عمان و قطر – در نشست خود در ریاض همچنین ادامه حکومت معمر قذافی در لیبی را غیر قانونی خواندند.
اتحادیه آفریقا در مقابل مخالف هر گونه اقدام نظامی از خارج علیه رژیم لیبی است. کمیسر امنیتی این اتحادیه در نشست سران اتحادیه در آدیس آبابا اعلام کرد که اتحادیه آفریقا در قبال «یکپارچگی و تمامیت ارضی لیبی» احساس مسئولیت میکند.
درخواست کمک شورای انقلابیون
نیروهای وفادار به معمر قذافی در روزهای اخیر بارها مواضع مخالفان در شرق لیبی را مورد حمله هوایی قرار دادهاند. به گفته مصطفی عبدلجلیل، رئیس شورای ملی مخالفان، نیروی هوایی قذافی ممکن است مردم لیبی را «نابود» کند. او میگوید: «ما از روز اول خواستار ممنوعیت پرواز بر فراز لیبی شدیم». عبدالجلیل خواستار سلاح برای مخالفان و کمکهای انساندوستانه برای مردم شهرهایی شد که تحت کنترل نیروهای قذافی هستند.
از سوی دیگر، سیفالاسلام قذافی از ادامه حملات خبر داد. پسر دیکتاتور لیبی در جمع هواداران حکومت در طرابلس و خطاب به نیروهایی که به سوی بنغازی پیشروی میکنند، پیغام داد: «ما میآییم».
آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز به مجلس سنا گزارش داده که توازن قوا در لیبی در حال تغییر به سود حکومت این کشور است؛ حکومتی که نیروهای وفادار به آن «تا دندان به سلاحهای روسی مسلحاند». این درحالی است که روسیه اعلام کرده، فروش تسلیحات به قذافی پیشتر متوقف شده است.
دویچه وله
مرور بزرگ ترین جنجال های تاریخ جام جهانی (8)